242. LUẬT ĐIỆN ẢNH VÀ KIỂM DUYỆT

BS: Nỗi bức xúc ngấm ngầm qua bao năm của giới điện ảnh và khán giả cứ bị kìm nén. Văn hóa dân tộc cũng cùng với nó ngày càng nghèo nàn, lai căng và băng hoại.

May thay, nó đã bùng nổ/bị “lật tẩy” – như giọt nước tràn ly, phơi bày bản chất của cái hệ thống “luật” và cơ chế kiểm duyệt trong lĩnh vực này, qua vụ việc bộ phim Ròm và đặc biệt là bộ phim có đường lưỡi bò.

Có thể tóm tắt là: chủ quyền quốc gia, văn hóa dân tộc, tài năng bị đặt dưới “ổn định chính trị” và lợi nhuận/vụ lợi (cả chính trị/vật chất).

Mời xem loạt bài trên Tuổi trẻ quanh chủ đề này, và ý kiến liên quan của Ba Sàm gần đây.

Dự thảo Luật điện ảnh sửa đổi: Nhiều bức xúc nhưng ngại góp ý

29/10/2019 09:37 GMT+722Lưu

TTO – Theo các chuyên gia, đây là thời điểm quan trọng để ngành sản xuất phim góp ý cho quy định kiểm duyệt điện ảnh vì vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến cho dự thảo Luật điện ảnh (sửa đổi), không nên để đến khi “gạo nấu thành cơm” mới than thở.

Dự thảo Luật điện ảnh sửa đổi: Nhiều bức xúc nhưng ngại góp ý - Ảnh 1.

Các phim Việt Nam mang yếu tố kinh dị, tâm linh đều phải cắt xén ít nhiều sau khi đi qua vòng kiểm duyệt. Trong ảnh: cảnh trong phim Thất sơn tâm linh – Ảnh: ĐPCC

Xưa nay, quanh chuyện kiểm duyệt điện ảnh hiếm khi có sự đối thoại tới cùng giữa cơ quan chức năng và nhà sản xuất phim. Dễ nhận thấy tiếng nói của giới sản xuất phim giai đoạn này vẫn còn lẻ tẻ và dè dặt.

Luật điện ảnh trước kia xây dựng để quản lý phim nhà nước (được làm bằng tiền ngân sách), còn bây giờ phim được làm bằng nguồn tiền xã hội hóa là chủ yếu. Nên Luật điện ảnh cũ cũng như quy chế duyệt phim cũ không còn phù hợp nữa.

Nhà sản xuất Ngô Thị Bích Hạnh

Doanh nghiệp sản xuất phim ngại góp ý

Trong hội thảo, tọa đàm lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo Luật điện ảnh (sửa đổi) tổ chức ở Hà Nội vào tháng 8-2019, các đại biểu có góp ý về việc cấp phép, phổ biến phim nhưng không có ai đi sâu vào phân tích những bất cập của chính sách này. 

Sau khi xảy ra hai vụ việc: phim Ròm chưa được cấp phép “vượt rào” đi Liên hoan phim Busan và đoạt giải, Cục Điện ảnh để lọt phim Everest: Người tuyết bé nhỏ có “đường lưỡi bò” thì câu chuyện kiểm duyệt điện ảnh mới được xới lên trở lại.

Nhà phê bình điện ảnh Lê Hồng Lâm cho biết đây là lần đầu tiên anh thấy xã hội thảo luận về chính sách điện ảnh một cách sôi nổi, với nhiều ý kiến đa chiều, mạnh mẽ. Tuy nhiên, tiếng nói của các nhà sản xuất vẫn còn yếu và anh cũng hiểu vì sao họ ngại góp ý về chính sách duyệt phim. 

“Trong nhiều năm, cơ quan kiểm duyệt nói sao thì nhà sản xuất phải chấp nhận vậy, không ai dám phản biện. Số phận phim Việt trên thị trường vốn dĩ mong manh nên nhà sản xuất không muốn lên tiếng vì họ cần bảo vệ “nồi cơm” của mình. Những người làm điện ảnh chưa có các hiệp hội để bảo vệ quyền lợi, giúp họ lên tiếng khi cần thiết”.

Đạo diễn Charlie Nguyễn cho biết sau nhiều lần vấp phải các quy định về kiểm duyệt, bản thân anh luôn có nỗi sợ mơ hồ, nhất là khi đụng đến quy định không được làm trái thuần phong mỹ tục, không phản ánh đúng hiện thực xã hội Việt Nam. 

“Tôi nghĩ xã hội hay con người luôn bao gồm cả mặt xấu và mặt tốt. Nếu nhà làm phim chỉ phản ánh mặt tốt thôi chưa đủ. Điện ảnh thế giới từ lâu đã đủ dũng khí phản ánh xã hội, con người với đầy đủ hai mặt tốt, xấu. Còn ở Việt Nam, nhà làm phim không dám làm phim gai góc, phản ánh góc tối của xã hội, vì vậy chúng ta chỉ có phim hài hước vui vẻ thôi” – đạo diễn Charlie Nguyễn nhận định.

Ông Nguyễn Minh Đức – phó trưởng phòng ban pháp chế Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) – cho biết rất nhiều doanh nghiệp điện ảnh bức xúc với các quy định luật pháp bất cập, nhưng khi góp ý lại không đồng ý nêu tên. “Nhiều luật sư gửi ý kiến góp ý đã từ chối cho biết họ đang làm cho doanh nghiệp nào”, ông Đức nói.

“Kiểm duyệt điện ảnh cần công bằng để tạo ra một môi trường sáng tạo phát triển lành mạnh, để thúc đẩy nền điện ảnh đi lên, thay vì giậm chân tại chỗ, mỗi người nhìn về một hướng như bây giờ.

Đạo diễn Charlie Nguyễn

Người làm phim không biết đường nào mà lần

Người làm nghề và dư luận gần đây quan tâm đến góp ý của VCCI cho Luật điện ảnh, trong đó nêu các doanh nghiệp sản xuất phim không hài lòng với cơ chế độc quyền cấp phép và phổ biến phim, cũng như cách hội đồng duyệt phim quốc gia can thiệp quá sâu vào nội dung phim trong quá trình thẩm định.

Bà Ngô Thị Bích Hạnh, phó tổng giám đốc Công ty BHD, đánh giá: “Góp ý của VCCI có vài ý chưa thật chuẩn xác về nghề nhưng đã buộc mọi người phải thoát ra khỏi lối tư duy quen thuộc. 

Ngay chính chúng tôi ở quá lâu trong môi trường điện ảnh cũng có thói quen tự kiểm duyệt trong đầu. Tôi nghĩ đây là thời điểm quan trọng để mọi người cùng nhìn lại vấn đề kiểm duyệt điện ảnh ở Việt Nam. 

Luật điện ảnh trước kia xây dựng để quản lý phim nhà nước làm bằng tiền ngân sách, còn bây giờ phim được làm bằng nguồn tiền xã hội hóa là chủ yếu, nên Luật điện ảnh cũ cũng như quy chế duyệt phim cũ không còn phù hợp nữa. Dù luật đã từng được sửa đổi rồi có thêm chính sách này kia nhưng thực tế vẫn chỉ là chắp vá”.

Một luật sư cho biết ở Việt Nam các cá nhân, tổ chức vẫn chưa có thói quen sát sao góp ý trong giai đoạn lấy ý kiến xây dựng dự thảo luật. Theo luật sư này, mấy năm gần đây người dân mới có thói quen góp ý cho dự thảo luật. Đặc biệt là sau khi người ta phát hiện Bộ luật hình sự (sửa đổi) năm 2015 có nhiều lỗi sai.

Vị luật sư này cho biết: “Luật điện ảnh của mình rất khác với các nước khác vì nó khiến người làm phim không biết đường nào mà lần. Kiểm duyệt các sản phẩm văn hóa đương nhiên là cần rồi, nhưng kiểm duyệt chỉ được chấp nhận khi vì lợi ích chung của cộng đồng. 

Cơ quan nhà nước chính là đại diện cho nhân dân đứng ra thực hiện nhiệm vụ này, nên khi làm dự thảo luật họ cần xác định rõ mục tiêu của kiểm duyệt điện ảnh là gì. Chỉ khi thống nhất được mục tiêu của kiểm duyệt thì mới xây dựng được các quy định cụ thể, trách nhiệm của từng thành phần”.

Cho thôi chức quyền cục trưởng và xử phạt CGV 170 triệu đồng

Liên quan đến hình ảnh “đường lưỡi bò” xuất hiện trong phim hoạt hình Everest: Người tuyết bé nhỏ, ngày 27-10 Bộ VH-TT&DL đã ban hành công văn thông báo quyết định khiển trách và thôi giao nhiệm vụ quyền cục trưởng Cục Điện ảnh đối với bà Nguyễn Thị Thu Hà – phó cục trưởng, khiển trách bà Lý Phương Dung – phó cục trưởng… Ông Tạ Quang Đông, thứ trưởng Bộ VH-TT&DL, sẽ điều hành Cục Điện ảnh từ ngày 28-10.

Bộ cũng xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH CJ CGV Việt Nam – đơn vị nhập khẩu bộ phim – 170 triệu đồng và buộc tiêu hủy tang vật vi phạm (các file phim kỹ thuật số đã nhập, các tài liệu quảng cáo phim).

Trả lời Tuổi Trẻ, ông Phạm Xuân Phúc – phó chánh Thanh tra Bộ VH-TT&DL – cho biết mức phạt nặng như trên để tăng tính cảnh báo, răn đe. Ông cũng cho biết việc xử phạt với CGV đã “xong xuôi”.

Trong công văn, bộ cũng đề nghị Cục Điện ảnh nâng cao năng lực của hội đồng trung ương thẩm định và phân loại phim, đồng thời phối hợp với Vụ Pháp chế để nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Luật điện ảnh và các nghị định hướng dẫn. Trong đó cần sửa cơ chế thẩm định, cấp phép phổ biến phim phù hợp với tình hình thực tiễn, xem xét việc phân cấp cho địa phương thẩm định, cấp phép phim…

N.D. – T.ĐIỂU

Đạo diễn Victor Vũ:

Thể loại phim kinh dị, tâm linh gặp khó

nguoi bat tu

Phim Người bất tử đã phải thay đổi cái kết vào giờ cuối để có thể ra rạp – Ảnh: ĐPCC

Tôi có kinh nghiệm khá đau thương khi Người bất tử đã đóng máy, dựng xong, chuẩn bị phát hành thì nhận được tin hội đồng duyệt phim yêu cầu phải thay đổi cái kết. Vì quá sát ngày nên chúng tôi không có cách nào khác, đành phải dùng sẵn những hình đã quay và làm nên một cái kết chắp vá.

Sự việc này khiến tôi vô cùng đau lòng vì mình đã có một quá trình chuẩn bị chỉn chu từ đầu đến cuối, vậy mà phút cuối mình phải chấp nhận một cái kết như vậy.

Phim ra rạp, khán giả có chê thì mình cũng phải chịu. Khán giả không quan tâm nhà làm phim đã phải sửa những gì, họ chỉ quan tâm những gì họ thấy trên màn ảnh mà thôi.

Cá nhân tôi thấy việc siết chặt kiểm duyệt với phim kinh dị, phim tâm linh không chỉ khiến thể loại này khó lòng tỏa sáng mà còn ảnh hưởng đến những người làm – luôn trong tâm trạng nơm nớp lo sợ, khó lòng sáng tạo được nữa. Ngoài ra còn khiến khán giả bị định kiến phim kinh dị Việt Nam.

N.DIỆP ghi

Việt Nam đang duy trì mô hình quản lý điện ảnh

Việt Nam đang duy trì mô hình quản lý điện ảnh ‘làm khổ lẫn nhau’

TTO – Đạo diễn Phan Đăng Di cho rằng hiện Việt Nam đang duy trì mô hình quản lý điện ảnh “làm khổ lẫn nhau, dẫn đến thế đối đầu giữa cơ quan quản lý và những người làm phim và bất ổn xảy ra liên tục”.

NGỌC DIỆP


Kiểm duyệt điện ảnh: Đừng mơ hồ ‘phim không phản ánh hiện thực xã hội Việt Nam’

30/10/2019 08:20 GMT+7

TTO – Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch vừa đề nghị Cục Điện ảnh và Vụ Pháp chế nghiên cứu sửa đổi Luật điện ảnh, “trong đó cần sửa đổi cơ chế thẩm định, cấp phép phổ biến phim phù hợp với tình hình thực tiễn”.

Kiểm duyệt điện ảnh: Đừng mơ hồ phim không phản ánh hiện thực xã hội Việt Nam - Ảnh 1.
Êkip phim Bắc Kim Thang đã suýt tự kiểm duyệt một số chi tiết trong phim – những chi tiết mà Hội đồng trung ương thẩm định và phân loại phim truyện thông qua khi duyệt phim – Ảnh: ĐPCC

Sau khi cho thôi chức quyền cục trưởng Cục Điện ảnh vì sự cố để lọt phim có “đường lưỡi bò”, Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch vừa đề nghị Cục Điện ảnh và Vụ Pháp chế nghiên cứu sửa đổi Luật điện ảnh, “trong đó cần sửa đổi cơ chế thẩm định, cấp phép phổ biến phim phù hợp với tình hình thực tiễn”.

Tuổi Trẻ ghi nhận ý kiến của các đạo diễn, nhà sản xuất xung quanh yêu cầu vừa được bộ đưa ra trong công văn gửi Cục Điện ảnh ngày 28-10.

* Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên:

Đừng bắt điện ảnh phải gánh quá nhiều trọng trách

Những nước có nền điện ảnh phát triển đều định hình rất rõ họ cần gì, muốn gì từ điện ảnh. Khi họ coi điện ảnh là nền công nghiệp giải trí hay công nghiệp nội dung thì họ sẽ có cách ứng xử rất rành mạch.

Kiểm duyệt điện ảnh: Đừng mơ hồ phim không phản ánh hiện thực xã hội Việt Nam - Ảnh 2.
Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên và nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc ở liên hoan phim Locarno tháng 8-2019

Còn ở Việt Nam, chúng ta bắt điện ảnh phải gánh vác quá nhiều trọng trách, trong khi từ ,lâu điện ảnh chỉ thực hiện chức năng giải trí. Ngoài ra, cơ quan quản lý vẫn giữ tư duy thời trước, coi khán giả là lớp người cần được định hướng, dẫn dắt.

Điện ảnh phải tạo ra điều mới lạ để thu hút khán giả mà cứ bị phán xét là không phản ánh trung thực cuộc sống thì trớ trêu quá. Cơ quan quản lý cần phải thay đổi tư duy, có cái nhìn thẳng thắn, cởi mở hơn để thúc đẩy sáng tạo.

* Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng:

Phim đã dán nhãn 18+ thì đừng yêu cầu cắt bớt cảnh

Việc phân quyền kiểm duyệt điện ảnh về kỹ thuật có thể chia ra làm nhiều hội đồng. Nhưng nếu Luật điện ảnh không có những quy định cụ thể hơn về duyệt phim thì bất kỳ ai ngồi vào hội đồng duyệt phim cũng bị áp lực và bị sai sót.

Kiểm duyệt điện ảnh: Đừng mơ hồ phim không phản ánh hiện thực xã hội Việt Nam - Ảnh 3.
Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng

Hãy tạo ra một hành lang pháp lý tốt để các nhà làm phim có thể tự tin từ đầu, thay vì gửi phim đi duyệt rồi ngồi thấp thỏm chờ xem phim có bị cắt gì không như hiện nay.

Các quy định cần rõ ràng hơn, chứ đừng chung chung mơ hồ như “vi phạm thuần phong mỹ tục”, hay “phim không phản ánh hiện thực xã hội Việt Nam”. Luật pháp cần cởi mở hơn, chấp nhận những tiếng nói cá nhân trong điện ảnh, cả những tiếng nói phản biện xã hội. Chỉ những gì gây phương hại đến quốc gia, đến con người mới cấm.

Phim đã dán nhãn 18+ rồi thì đừng yêu cầu cắt bớt cảnh nữa. Hãy tôn trọng khán giả, vì trên 18 tuổi họ đủ kinh nghiệm để nhận thức nội dung phim rồi.

* Ông Hoàng Quân (nhà sản xuất phim Bắc Kim Thang):

Nhà làm phim đang tự kiểm duyệt theo cảm tính

Là nhà làm phim, tôi luôn mong muốn làm đúng luật. Dòng phim kinh dị ở Việt Nam không dễ làm và dễ thu hút công chúng như người ta nghĩ. Trái lại, nhiều nhà sản xuất và đạo diễn ngại đầu tư vào dòng phim này vì một số lý do, trong đó có rủi ro về kiểm duyệt.

Kiểm duyệt điện ảnh: Đừng mơ hồ phim không phản ánh hiện thực xã hội Việt Nam - Ảnh 4.
Nhà sản xuất Hoàng Quân

Hiện tại, đa phần nhà làm phim đều dựa theo kinh nghiệm và cảm tính của người đi trước truyền lại. Kinh nghiệm đó có khi đúng, có khi không. Với Bắc Kim Thang chẳng hạn, chúng tôi cân nhắc rất nhiều về giữ hay không giữ một số phân đoạn, xem xét điều chỉnh một số câu thoại.

Cuối cùng, bản chiếu rạp giữ được một số điểm mà trước khi gửi đi duyệt chúng tôi được tư vấn nên bỏ đi. Để đảm bảo tính vẹn toàn của câu chuyện, chúng tôi vẫn quyết tâm giữ lại, và đã được duyệt.

* Bà Vũ Quỳnh Hà (nhà sản xuất của CJ HK Entertainment):

Hãy học hỏi các nước khác

Giới làm nghề điện ảnh Việt Nam đã và đang học hỏi rất nhiều thứ từ các nền điện ảnh phát triển, từ công nghệ, kỹ thuật đến quảng bá, tiếp thị phim.

Tôi hi vọng các cơ quan chức năng, các nhà quản lý điện ảnh Việt Nam cũng học hỏi cách vận hành, quy chế quản lý tiến bộ và hiệu quả của những nền điện ảnh lớn như Mỹ, Hàn Quốc.

Kiểm duyệt điện ảnh: Đừng mơ hồ phim không phản ánh hiện thực xã hội Việt Nam - Ảnh 5.
Nhà sản xuất Vũ Quỳnh Hà

Quy trình kiểm duyệt phim và kịch bản hiện nay không hiệu quả, làm mất thời gian của cả các nhà làm phim và nhà quản lý.

Số lượng phim được sản xuất ngày càng nhiều, thủ tục giấy tờ có khi kéo dài mấy tháng. Hơn nữa, các đánh giá, nhận định về kịch bản của cơ quan kiểm duyệt thường không rõ ràng và còn mang tính chủ quan.

Từ đó, tôi nghĩ phải chăng chúng ta nên có một hệ thống kiểm duyệt rõ ràng và chặt chẽ hơn với những quy định cụ thể trong Luật điện ảnh?

Việc học hỏi từ những nền điện ảnh đi trước là cần thiết để điện ảnh Việt Nam có thể tiến tới trở thành nền công nghiệp điện ảnh văn minh, tiến bộ, đồng thời là một nguồn thu đáng kể của kinh tế nhà nước.

Khuyến khích giao địa phương duyệt phim

thứ trưởng tạ quang đông 1(read-only)
Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Tạ Quang Đông

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch Tạ Quang Đông, người vừa được giao điều hành Cục Điện ảnh từ ngày 28-10, cho biết việc bộ đề nghị Cục Điện ảnh phối hợp với Vụ Pháp chế nghiên cứu, tham mưu lãnh đạo bộ “xem xét, phân cấp việc thẩm định, cấp phép phổ biến phim đối với các địa phương đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện” không phải là một bước đột phá, hoàn toàn mới mẻ.

Ông cho biết nghị định số 54 năm 2010 của Chính phủ, ở điều 18 quy định chi tiết thi hành khoản a, điểm 1, điều 38 của Luật điện ảnh và điểm b, khoản 12, điều 11 Luật sửa đổi bổ sung Luật điện ảnh, quy định: địa phương nào mà trong một năm có 10 phim sản xuất và 40 phim nhập trở lên thì đủ điều kiện để năm sau có thể làm đơn đề nghị được phân quyền duyệt phim.

Theo ông Đông, theo điều kiện này, nhiều địa phương đủ điều kiện đề nghị được duyệt phim, nhưng thực tế tới nay chưa có địa phương nào đề nghị được duyệt phim.

Ông cũng cho biết hiện nay cấp phép phim ngắn đã được giao về cho địa phương duyệt, phim truyền hình do đài truyền hình duyệt. Cục chỉ duyệt phim điện ảnh và các phim nhập khẩu, phim sản xuất có yếu tố nước ngoài. Với chỉ đạo mới đây của Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch, bộ sẽ hướng tới việc tạo điều kiện cho các địa phương đủ điều kiện sẽ được duyệt phim, khuyến khích giao cho địa phương duyệt phim.

Về tiến độ xây dựng Luật điện ảnh (sửa đổi), ông Đông cho biết dự thảo vừa xin ý kiến của Bộ Tư pháp, theo kế hoạch sẽ hoàn thành trong hai năm tới.

Dự thảo Luật điện ảnh sửa đổi: Nhiều bức xúc nhưng ngại góp ý

Dự thảo Luật điện ảnh sửa đổi: Nhiều bức xúc nhưng ngại góp ý

TTO – Theo các chuyên gia, đây là thời điểm quan trọng để ngành sản xuất phim góp ý cho quy định kiểm duyệt điện ảnh vì vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến cho dự thảo Luật điện ảnh (sửa đổi), không nên để đến khi “gạo nấu thành cơm” mới than thở.

NGỌC DIỆP – MI LY – THIÊN ĐIỂU ghi


Việt Nam đang duy trì mô hình quản lý điện ảnh ‘làm khổ lẫn nhau’

20/10/2019 15:02 GMT+7132Lưu

TTO – Đạo diễn Phan Đăng Di cho rằng hiện Việt Nam đang duy trì mô hình quản lý điện ảnh “làm khổ lẫn nhau, dẫn đến thế đối đầu giữa cơ quan quản lý và những người làm phim và bất ổn xảy ra liên tục”.

Việt Nam đang duy trì mô hình quản lý điện ảnh làm khổ lẫn nhau - Ảnh 1.
Đạo diễn Phan Đăng Di

Đang ở Manila (Philippines), đạo diễn Phan Đăng Di vẫn theo dõi câu chuyện kiểm duyệt điện ảnh ở quê nhà và có cuộc trò chuyện với Tuổi Trẻ.

Ông Di cho rằng hiện Việt Nam đang duy trì mô hình quản lý điện ảnh “làm khổ lẫn nhau, dẫn đến thế đối đầu giữa cơ quan quản lý và những người làm phim và bất ổn xảy ra liên tục”.

* Ông cho rằng cơ chế duyệt phim ở Việt Nam rất bất cập, vậy theo ông, có giải pháp nào để giải quyết các vấn đề?

– Tôi thấy một bất cập lớn là khu vực sản xuất phim hiện nay tập trung chủ yếu ở phía Nam, mà hội đồng duyệt phim lại ở phía Bắc. Người trong Nam bay ra duyệt phim rất tốn sức lực, tiền bạc. Tại sao không thành lập một hội đồng duyệt ở phía Nam?

Hội đồng này cần có đại diện của các nhà sản xuất phim (bảo vệ quyền lợi cho người làm phim), những người có chuyên môn về điện ảnh. Khi nảy sinh vấn đề cần tranh luận thì hội đồng quốc gia sẽ nhóm họp. Phải tạo ra cơ chế tranh luận, chứ không nên duy trì tình trạng cơ quan quản lý nói gì, doanh nghiệp điện ảnh phải chấp nhận hết.

Thủ tướng còn đối thoại với doanh nghiệp để tìm hướng phát triển. Các đơn vị sản xuất phim cũng là doanh nghiệp, cớ gì cơ quan quản lý điện ảnh lại không cho đối thoại. Người ta bỏ hàng chục tỉ đồng ra làm phim, sao lại không cho người ta nói?

Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch và Cục Điện ảnh nên buông dần một số quyền và phân quyền. Đơn cử việc duyệt phim cũng có thể giao thêm trách nhiệm cho những người nhập khẩu phim.

Họ chính là người chọn phim, tổ chức dịch phụ đề, là người đầu tiên phát hiện ra phim có vấn đề gì hay không. Cần thì có thể hỗ trợ họ kinh phí và cũng giao hẹn nếu anh để lọt phim không tốt lần đầu anh bị chế tài, lần sau anh bị tước giấy phép chẳng hạn.

Nếu cứ giữ một hội đồng duyệt phim quốc gia với cơ chế xin cho thì sẽ xảy ra tình trạng độc quyền, nảy sinh tiêu cực.

Nếu chỉ duy trì thành viên hội đồng là những người về hưu, không có các thành phần tham gia sản xuất, đang hoạt động trong guồng máy sản xuất điện ảnh, rất có thể hội đồng đó sẽ đưa ra những quyết định bất lợi cho điện ảnh, mà thậm chí còn phương hại đến hình ảnh quốc gia.

Nếu không thay đổi sẽ dẫn tới tình trạng người làm phim và nhà quản lý ở thế đối địch. Lúc đó, điện ảnh rơi vào thế kẹt, không phát triển được nữa.

Đã đến lúc cần đối thoại, cần nhìn lại về chính sách điện ảnh. Người làm phim phải có tiếng nói tranh biện lại những chuyện áp đặt vô lý.

Việt Nam đang duy trì mô hình quản lý điện ảnh làm khổ lẫn nhau - Ảnh 2.
Một số phim kinh dị hay phim có cảnh bạo lực của các hãng phim Việt Nam thường bị kiểm duyệt và cắt xén một số đoạn mới được ra rạp – Ảnh: T.T.D

* Phim Ròm được Liên hoan phim Busan trao giải thưởng quan trọng, nhưng lại gặp khó khăn với cơ quan kiểm duyệt trong nước. Ông đánh giá thế nào về vụ việc này?

– Các liên hoan phim quốc tế uy tín không chủ trương trao giải cho những bộ phim chống lại con người, chống lại nhà nước.

Các nhà làm phim trẻ của chúng ta nếu có làm phim phản ánh hiện thực xã hội đem ra nước ngoài dự thi cũng là muốn nói lên tiếng nói cá nhân của họ. Hơn ai hết, họ ý thức được họ là công dân Việt Nam, họ sẽ có trách nhiệm bảo vệ hình ảnh quốc gia.

Còn chuyện phim phản ánh những vấn đề xã hội nóng bỏng, thì nước nào đang trên đà phát triển mà chả có chuyện này chuyện kia. Nghệ sĩ hơn ai hết phải là người nhạy cảm nắm bắt được những chuyện đó và phản ánh bằng nghệ thuật, nên coi đó là chuyện bình thường chứ.

Những nhà làm phim độc lập không lấy của Nhà nước một đồng, họ có khát vọng đưa tiếng Việt đến những liên hoan phim quan trọng của thế giới, vì sao không giúp họ?

Những người làm phim trẻ đưa phim đi dự liên hoan phim ở các nước rất đáng ghi nhận, nhưng nhiều khi phải đi xin tiền vé máy bay tại các sứ quán, trong khi các nước đều có quỹ hỗ trợ tài năng trẻ.

Phải có chiến lược xây dựng nền điện ảnh Việt Nam, có chính sách phát triển phim nghệ thuật. Khi mình có tiếng nói ở những liên hoan phim quan trọng thì vị thế của mình cũng được nâng cao. Mình sẽ không phải ngại những trò bẩn như gài “đường lưỡi bò” vào phim hoạt hình nữa.

Việt Nam đang duy trì mô hình quản lý điện ảnh làm khổ lẫn nhau - Ảnh 3.
Ròm là bộ phim Việt dự tranh giải New Currents (tương đương Phim hay nhất) ở LHP Busan năm nay – Ảnh: HKFILM

* Có ý kiến cho rằng Cục Điện ảnh hiện nay đang ôm đồm quá nhiều việc. Ở góc độ nhà làm phim, ông nghĩ gì về vai trò của cơ quan này?

– Cục Điện ảnh nên tập trung chính sách để nền điện ảnh này phát triển hài hòa, tăng khả năng cạnh tranh của nền điện ảnh trong nước với quốc tế, nhìn thấy nhân lực yếu phải có kế hoạch đào tạo, xây dựng cơ chế chính sách để thúc đẩy thị trường phát triển… thay vì quanh năm chỉ bận rộn với chuyện duyệt phim.

“Tôi tự kiểm duyệt chính phim của mình”

Với Song Lang, tôi tự biết thân nên phòng xa, đã tự kiểm duyệt sản phẩm của mình một cách thật… quá đáng để trừ hao.

Vì không có một quy định chuẩn để theo nên tôi chỉ tự lên danh sách cho mình theo những kinh nghiệm về kiểm duyệt mà tôi được biết qua các đồng nghiệp.

Danh sách tôi tự đặt ra cũng khá chung chung và mơ hồ, đại khái gói gọn vào những điểm chính như: chính trị, bạo lực, sex, tâm linh và cả… thuốc lá, vì trước đó tôi được biết có một bộ phim phải cắt rất nhiều phân đoạn vì nhân vật nữ chính luôn có điếu thuốc trên môi.

photo-1
Phim Song Lang

Trên phim trường, trong các phân đoạn cần thiết, tôi đều quay một lần cho nhân vật hút thuốc và một lần không hút thuốc cho chắc ăn. Lỡ mà bị cắt thì tôi có phiên bản khác của cảnh quay để thay thế ngay.

Có lẽ chính vì sự yếu bóng vía, biết thân biết phận của tôi nên khi nhận được những phản hồi từ kiểm duyệt cho Song Lang, tôi khá bất ngờ vì những yêu cầu chỉnh sửa rất ít. Và trái với nhiều suy đoán, Song Lang chưa hề bị yêu cầu cắt bỏ những cảnh thân mật giữa 2 nam chính, vì những phân đoạn này chưa bao giờ có trong kịch bản.

leon-le-ngt_-5-5(read-only)
Đạo diễn Leon Lê – Ảnh: NVCC

Trong sáng tạo nghệ thuật, chẳng ai muốn bị gò bó, kiểm soát. Nhưng tôi hiểu tôi là ai, tôi đang ở đâu và cố không để mình bức xúc vào những việc ngoài khả năng. Chỉ nội việc phải tranh đấu với nhà sản xuất ở Việt Nam cũng đủ vắt kiệt sức của tôi rồi.

Đạo diễn LEON LÊ – MI LY ghi

Duyệt phim: Từ thái cực 'quá chặt' sang…'quá cởi mở' ?

Duyệt phim: Từ thái cực “quá chặt” sang…”quá cởi mở” ?

Gần đây, trên màn ảnh xuất hiện khá nhiều cảnh mát mẻ. Xem Sự thật về tình yêu (phim Mỹ), rồi Đẻ muớn, Chuông reo là bắn (phim Việt Nam)…, nhiều ý kiến đặt vấn đề: Dường như Hội đồng duyệt phim đang đi từ thái cực “quá chặt” sang…”quá cởi mở” ?

NGỌC DIỆP thực hiện

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.