1037. Chế độ toàn trị, kết quả của học thuyết Darwin áp dụng vào chính trị

NTD Việt Nam/ Evolution News

Michael Egnor July 20, 2020, 4:38 PM

Văn Thiện • 09:18, 24/07/20

Triết gia Hannah Arendt, một nhà phân tích sâu sắc nhất về chủ nghĩa toàn trị. Trong kiệt tác của mình, Nguồn gốc của Chế độ toàn trị (The Origins of Totalitarianism), bà chỉ ra rằng Thuyết tiến hóa Darwin đóng một vai trò thiết yếu trong sự phát triển của các chính phủ toàn trị trong thế kỷ 20. 

Bà Arendt viết: “Ẩn chứa bên dưới niềm tin của Đức Quốc Xã vào quy luật chủng tộc như là biểu hiện của quy luật tự nhiên ở con người, là ý tưởng của Darwin về con người là sản phẩm của sự phát triển tự nhiên nhưng chưa dừng lại với loài người hiện tại. Điều này giống như niềm tin của người Bolshevik (thành viên Đảng Cộng sản Nga) về cuộc đấu tranh giai cấp như sự thể hiện của quy luật lịch sử dựa trên khái niệm xã hội của Marx – là sản phẩm sự vận động xã hội trong lịch sử theo quy luật vận động của chính nó”.

Thuyết tiến hóa của Darwin đã truyền cảm hứng cho Chủ nghĩa phát xít và Arendt lưu ý rằng Marx và Engels rõ ràng đã công nhận Darwin đóng góp những nền tảng thiết yếu đối với chủ nghĩa Marx.

Bà chỉ ra: “…sự quan tâm rất lớn và tích cực mà Marx dành cho các lý thuyết của Darwin; đối với những thành tựu học thuật của Marx, Engels không thể nghĩ ra một lời khen nào to lớn hơn việc gọi ông ta là ‘Darwin của lịch sử’… sự vận động của lịch sử và sự vận động của tự nhiên là một và giống nhau”.

Chế độ toàn trị – Một hiện tượng chưa từng có

Thuật ngữ “vận động” là chìa khóa để hiểu nền tảng của chủ nghĩa toàn trị Darwin. Arendt đã đúng khi chỉ ra rằng chế độ toàn trị không có tiền lệ trong lịch sử loài người.

Đó là một hình thức chính phủ hoàn toàn mới. Bất chấp sự khác biệt đáng kể, các chính phủ truyền thống – quân chủ, quý tộc, đầu sỏ, chuyên chế, dân chủ, thậm chí bạo chúa – là “tĩnh”, nếu hiểu theo nghĩa cơ bản là chúng nhắm đến việc giữ gìn trật tự xã hội (thường được lý tưởng hóa).

Chế độ toàn trị đã đưa vào một kiểu chính phủ “động” vào các vấn đề của con người. Thật vậy, “động” là một từ đúng. Chế độ toàn trị đã đưa vận động vào chính trị. Theo Arendt, vận động không có nghĩa là “cho và nhận” mà người ta nhìn thấy trong chính trị dân chủ hay thậm chí là loại bạo lực chủ động trong chế độ chuyên chế. Bà giải thích rằng từ đó có nghĩa là vận động theo một hướng bắt buộc cho cả tập thể – dòng chảy cưỡng bức mạnh mẽ cho cả một quốc gia theo một hướng duy nhất.

Những người theo chủ nghĩa toàn trị luôn là thiểu số – người Bolshevik, Đức quốc xã, Maoist (người theo chủ nghĩa Mao) hay Khmer Đỏ. Việc “vận động” một quốc gia có quy mô như Nga hoặc Đức hoặc Trung Quốc hoặc thậm chí Campuchia là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Để thực hiện được việc này – tương tự như chăn hàng triệu gia súc – chế độ toàn trị sử dụng 3 chiến lược là cốt lõi: nguyên tử hóa, khủng bố và làm tê liệt.

Nguyên tử hóa, biến băng trở thành nước

Có thể nghĩ về xã hội truyền thống như một dòng sông băng – một khối băng lớn đông lạnh, với hình dạng và vị trí đặc trưng riêng. Do đó, thông thường nó bất động và “tĩnh”. Chế độ toàn trị biến sông băng (của con người) thành một dòng sông, một dòng nước chuyển động liên tục theo một hướng. Để làm như vậy, những người toàn trị phải làm tan chảy xã hội, do đó phải nguyên tử hóa, khủng bố và làm tê liệt.

Nguyên tử hóa là sự cô lập triệt để của mỗi cá nhân với mọi cá nhân khác. Nguyên tử hóa phá vỡ các ràng buộc giữ xã hội theo hình thức truyền thống của nó – sự tan vỡ của mối quan hệ gia đình, tôn giáo, câu lạc bộ và tổ chức xã hội thông thường… Mục tiêu là để ngắt kết nối mỗi người với mọi người, giống như tan chảy của băng thành nước.

Khủng bố quá trình dẫn đến nguyên tử hóa

Sợ hãi là đặc trưng cho một mối đe dọa – tôi có thể sợ độ cao hoặc loài rắn. Tôi có thể làm dịu nỗi sợ hãi của mình bằng cách tránh độ cao và rắn, và do đó nỗi sợ hãi trở thành một yếu tố thúc đẩy dẫn tôi đến những hành vi thích nghi cụ thể. Đó chính xác là động lực mà chính phủ toàn trị tìm cách dập tắt, bởi vì trong mô hình toàn trị, tất cả các vận động của người dân phải chịu sự kiểm soát bởi nhà nước.

Do đó, chế độ toàn trị sử dụng khủng bố. Khủng bố là cách mà quá trình nguyên tử hóa được thực hiện. Khủng bố không chỉ là sợ hãi, theo nghĩa thông thường.

Đặc điểm cơ bản của khủng bố khiến nó khác biệt với nỗi sợ hãi là sự tuyệt đối khó lường của nó. Khủng bố là nỗi khiếp sợ thường trực về những điều chưa biết mà không thể tránh khỏi hoặc làm giảm bớt.

Một công dân Liên Xô không thể biết khi nào, ở đâu hoặc tại sao anh ta sẽ bị bắt. Tiếng gõ cửa có thể đến ở nhà vào ban đêm hoặc tại nơi làm việc vào buổi trưa hoặc trên đường bất cứ lúc nào. Nó có thể là một cảnh cáo, trục xuất hoặc án tử hình. Tại một thời điểm nào đó, anh ta có thể lên tàu tới Siberia để thi hành bản án 3 năm hoặc 15 năm cho một tội ác mà anh ta chưa bao giờ nghe thấy hoặc điều đó chưa bao giờ được quy định cụ thể hoặc thậm chí không có tội. Khủng bố toàn trị tràn ngập cuộc sống và dập tắt mục đích muốn đạt được của bất kỳ mục tiêu cá nhân thông thường nào. Khủng bố là sự chờ đợi những tai họa chưa biết.

Khủng bố dẫn đến nguyên tử hóa. Chế độ toàn trị sẽ bắt giữ gia đình và đồng nghiệp và thậm chí cả những người quen quen của nạn nhân, đơn giản do mối liên hệ của họ với bị cáo. Điều này dẫn đến sự nguyên tử hóa xã hội triệt để, bởi vì tự cô lập là chiến lược duy nhất mà người thân của nạn nhân có thể tránh phải vào trại tập trung Dachau hoặc tầng hầm Lubyanka cùng họ.

Kết quả cuối cùng, sự tê liệt

Nguyên tử hóa và khủng bố tạo ra sự tê liệt, đó là trạng thái không thể thiếu của các cá nhân trong một nhà nước toàn trị. Cách ly triệt để khỏi bất tất cả cộng đồng xã hội và khủng bố liên tục ngăn cản các cá nhân tự hành động. Họ sẽ trở nên ngoan ngoãn, bất lực và tê liệt. Đây là trạng thái duy nhất trong đó hàng triệu người có thể được vận động theo một hướng với nỗ lực tối thiểu. Đây chính là cách duy nhất mà một thiểu số kẻ toàn trị có thể dùng để chỉ huy một quốc gia có quy mô như Nga, Đức hoặc Trung Quốc để vận động theo một hướng duy nhất.

Và đó là trong các “Cuộc vận động”, học thuyết Darwin rất quan trọng đối với người toàn trị. Tất cả các phong trào toàn trị biện minh cho việc nguyên tử hóa, khủng bố, làm tê liệt và chỉ huy một quốc gia bằng niềm tin rằng tất cả nhân loại đang vận động vô tận theo một hướng thông qua một quá trình bạo lực. Đó có thể là một cuộc xung đột dựa trên tầng lớp hoặc chủng tộc. Sự tiến hóa của loài người từ chủ nghĩa tư bản sang chế độ độc tài của giai cấp vô sản hoặc từ sự phân biệt chủng tộc đến chiến thắng của chủng tộc Aryan là (theo mô hình toàn trị) là một sự tiến hóa của tự nhiên bởi đấu tranh. Tự nhiên là khách quan, nên bất kỳ sự kháng cự tạm thời nào cũng là sự phủ nhận quy luật tự nhiên. Sẽ là vô ích và điên rồ khi phủ nhận sự tồn tại của trọng lực hoặc chọn lọc tự nhiên.

Các nhà mácxít và Đức quốc xã hiểu chủ nghĩa Darwin là mô thức của khoa học tự nhiên mà họ áp dụng trong khoa học kinh tế và xã hội. Theo cách hiểu của các kiến trúc sư của nó, chế độ toàn trị là tiến hóa bằng cách chọn lọc tự nhiên bằng bạo lực đẫm máu của “kẻ mạnh”.

Văn Thiện


Liên quan:

4 comments

  1. Bài này cũng cho thấy khi tin vào 1 lý tưởng, bộ não con người sẽ bị dị ứng với những thứ đi ngược lại lý tưởng đó . Ở Việt Nam, điều này có nghĩa nếu không giải quyết được chiện ní tưởng -không chỉ Mác-Lê-Hồ, mà là toàn bộ những thứ liên quan- thì mọi cải cách giáo dục, dù có sâu rộng tới đâu, cũng chỉ là cosmetics. Có thể sẽ có những kỹ sư giỏi, nhưng chỉ dừng ở đó . Nghĩa là toàn bộ nền văn hóa xã hụi chủ nghĩa sẽ chỉ quanh quẩn nhiêu đây . Không tiến hóa được thì nó thoái hóa, vì bản chất năng động của tư di con người . Thoái hóa ở đây có nghĩa tiến hóa ngược, ví dụ như bỏ cả đời ra nghiên cứu chủ nghĩa Mác, thành học giả (giáo điều) Mác-xít lừng lẫy ở Việt Nam . Đ/v thía zái thì chiện đó là thoái hóa, khùng khiệu, nhưng ở những nơi chủ nghĩa Mác là thống soái, họ trở thành trí thức hàng đầu với biết bao giải thưởng kể cả giải thưởng Phan Chu Trinh về văn hóa. Thí dụ vậy .

    Số lượt thích

  2. 1 trong những điều làm Creation ngắc ngứ là sự hiện diện & tuyệt chủng của Khủng Long (dinosaurs), vì điều này đi ngược lại Creation. Thái độ thì tùy, có người xem những bộ xương đang được trưng bày là, guess what, fake news, và đã có những âm miu phá bỏ những triển lãm này ở nhiều mức độ.

    Cũng chính từ thái độ đ/v khoa học mà những người thuộc thành phần bảo thủ không tin vào global warming, hay nói chung tất cả những ngành khoa học tự nhiên khác . Trump chính là đại diện của giới này, vốn rất đông, ở Mỹ . Rút Mỹ ra khỏi tất cả những tổ chức thế giới về global warming, cắt kinh phí research cho những ngành nghiên cứu có thể xúc phạm tới đức tin Thiên Chúa giáo, dẹp hết các luật lệ bảo vệ môi trường từ thời Roosevelt tới giờ … Need i say more? Điều vui nhất là (rất) nhiều người ủng hộ Trump chính vì những điều này, vì họ có cùng 1 animosity đ/v khoa học tự nhiên .

    Phải gọi họ là gì cho đúng bây giờ ?

    Số lượt thích

  3. Haha, Cuồng Đảng Cuồng Trump tất yếu dẫn tới phản khoa học . Khứa này -tác giả hoặc/và người dịch- chủ trương đưa khoa học ra khỏi trường học, 1 người chủ trương Creation trong Creation vs Evolution, 1 cuộc chiến có thật trong học đường của Mỹ . Cuộc chiến này muốn, song song với Thuyết Tiến Hóa của Darwin, trường cũng phải dạy là Chúa tạo ra muôn loài, & bất biến .

    Để biện hộ cho mình, hắn vặn vẹo ý của Hannah Arendt, và người Việt Cuồng Đảng Cuồng Trump lại bập vô ý này .

    Chiện chính phủ “tĩnh” hay “động” có nhiều cách để hiểu . Về chính trị, bầu cử, dung dưỡng những tổ chức “phản loạn” là động (dynamic), ngược lại là tĩnh . Ở đây, hắn vặn vẹo ý nghĩa để diễn giải theo những gì hắn tôn thờ . Đọc cái lày là rõ “Bất chấp sự khác biệt đáng kể, các chính phủ truyền thống – quân chủ, quý tộc, đầu sỏ, chuyên chế, dân chủ, thậm chí bạo chúa – là “tĩnh”, nếu hiểu theo nghĩa cơ bản là chúng nhắm đến việc giữ gìn trật tự xã hội (thường được lý tưởng hóa)”

    Bóp méo chữ “động” thành “vận động theo 1 hướng” ở đây “Chế độ toàn trị đã đưa vào một kiểu chính phủ “động” vào các vấn đề của con người … Chế độ toàn trị đã đưa vận động vào chính trị … Bà giải thích rằng từ đó có nghĩa là vận động theo một hướng bắt buộc cho cả tập thể” Chữ “động” nguyên nghĩa của Hannah Arendt có ý nghĩa hoàn toàn khác ở đây . Muốn hiểu thật sự thì nên tìm thẳng Hannah Arendt mà đọc, đừng đọc qua cách diễn giải của người khác .

    Zìa chiện Thuyết Tiến Hóa của Darwin có ảnh hưởng gì tới các ý tưởng toàn trị của Marx & Hitler, old news, well, đ/v ngoài này . Ai cũng biết là họ hiểu Marx & Hitler như mấy ông nội nhà mềnh hiểu về chủ nghĩa hiện sinh . Ti zậy hổng phải hổng có phần đúng . Lâu lâu, đọc chí thấc nhà mềnh gặp phải những câu tương tự “Hãy nhìn ra ngoài, để thấy thiên nhiên chung sống hòa bình trong hình thái muôn màu muôn vẻ của chúng”. Ảo tưởng cực kỳ lãng mạn . Để được như ngày hôm nay, mỗi chủng loại đều đã phải đi qua 1 cuộc đấu tranh sinh tồn khốc liệt & đẫm máu, trong đó khả năng sinh tồn khoảng 1 đến 2%. Và vẫn đang tiếp diễn . Chưa kể ngày hôm nay con người trở thành 1 yếu tố làm cuộc đấu tranh sinh tồn khốc liệt hơn . Những “muôn màu muôn vẻ” mà chúng ta nhìn thấy ngày hôm nay là những trái đắng của 1 quá trình đấu tranh khốc liệt đã & đang xảy ra từ hàng triệu triệu năm trước . Cuộc đấu tranh sinh tồn này cũng xảy ra với loài người . Đó là thuyết tiến hóa của Darwin. Tất nhiên nó đi ngược lại với niềm tin vào Creation, tức là mọi thứ được Thượng Đế tạo ra, bất biến và sinh sống hòa bình với nhau .

    Evolution vs Creation nói chung là old news, vì trong cuộc đấu tranh khốc liệt này có đầy máu & nước mắt, aka tạo ra những khổ đau thật sự, và cũng là nguồn gốc của toàn bộ hệ thống triết học tây phương . Tớ dừng ở đây, vì níu kể ra hết sẽ … well, cả trang blog này cũng hổng đủ . Chỉ biết là các chế độ toàn trị hay mong manh toàn trị đều ít nhiều dựa trên tiền đề “đấu tranh sinh tồn” & những hệ lụy của nó trong xã hội của Darwin, có nghĩa những thống khổ của giới kém may mắn có thể đổ cho tội ác của giới may mắn hơn . Marx, Lenin & các thuyết về đấu tranh giai cấp đi theo con đường này . Phân biệt chủng tộc phức tạp hơn . Hitler không phải là không tin vào 1 đấng tối cao là Thượng Đế, nhưng cùng vào đó, ông ta cũng tin vào những điều bí ẩn . Aryan không phải là da trắng nói riêng, mà là 1 giống dân huyền thoại được Thượng Đế chọn (chosen tribe) để thống lĩnh thiên hạ . Theo nhiều nghiên cứu, giống dân Aryan chưa chắc là người da trắng thuần chủng . Và điều này phản ánh không nhiều thì ít trong giới phân biệt chủng tộc ở Mỹ . Zui nhứt là họ kết hợp cả Evolution lẫn Creation, như có (rất) nhiều người trong giới Neo-Nazi xem họ là do Chúa tạo ra, trong khi những người non-white là biến hóa từ khỉ . 1 bộ phim về truyền thuyết Adam & Eve -quên tên- phản ảnh niềm tin này . Adam & Eve do Chúa tạo ra là người da trắng, ở 1 vùng đất cây trái tươi tốt quanh năm . Sau khi phạm tội bị đuổi ra khỏi địa đàng thì phát hiện ra đã có những người khác đang sinh sống ở những vùng đất khắc nghiệt hơn . Có nghĩa có 2 loại người, da trắng do Chúa tạo ra & da màu là do tiến hóa từ khỉ . Go Figure!

    NTD, do Cuồng Đảng Cuồng Trump nên … Không nên ngạc nhiên . Mong nhóm NTD & những nhóm tương tự hãy vững tin mà tiến bước .

    BTW, Hannah Arendt là 1 trí thức thiên tả & theo bộ sậu của Tricky Dick, thân Cộng . Karl Popper cũng bị liệt vào cùng 1 giuộc . Ông ta nói, những vấn nạn trong xã hụi không thể giải quyết ngày 1 ngày 2 được . Nhưng bất cứ 1 chủ thuyết nào đổ toàn bộ tội lỗi đó cho bất cứ 1 thành phần xã hội nào, nó sẽ tiến thẳng đến toàn trị . Khi chủ thuyết đó lên cầm quyền, tộc ác sẽ xảy ra . Có lẽ thía là quá đủ .

    Số lượt thích

  4. Bài này quá cô đọng, thích hợp với những người đã đủ trình độ giác ngộ về chế độ toàn trị, nhưng lại không thích hợp với số đông là những người còn mơ hồ với xã hội toàn trị mà mình đang sống.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.