1927. Người Việt, chính trị dân tuý và truyền thông thời ‘hậu sự thật’

Đôi lời: một bài phỏng vấn rất … thú vị, ở chỗ, chỉ có 3 câu hỏi mà vị TS đều không trả lời được “cho ra ngô ra khoai” cả 3.

Mở đầu phỏng vấn, TS An đã đề nghị ngay là phải “nhìn vấn đề từ góc độ cả đối tượng bị công kích và đối tượng công kích”. Nhưng tiếc rằng nội dung toàn bài nó lại rất không phải vậy, chỉ nhìn từ một phía “bị công kích” – là báo chí phương Tây thôi.

Trong câu hỏi đầu, BBC muốn TS An giải đáp vì sao có “sự “sụp đổ” chóng mặt trong niềm tin vào truyền thông”.

Vị nhà giáo về báo lại không trả lời được, mà lan man vào đánh giá Trump lôi con cái vào Nhà trắng, kể lể câu chuyện “trà dư tửu hậu” với bạn bè … Rồi cuối cùng ông lại lạc đề, quay sang nhắc “người Việt cần phải được khai phóng”.

Không được thỏa mãn, BBC lại hỏi tiếp câu 2 khá “gây sự, là: “… Nhiều người sẽ có lý khi nhận định các cơ quan truyền thông gạo cội rõ ràng là ‘nghiêng về phía tả’, thẳng tay chống và bài trừ ông Trump, đi ngược phong trào bình dân?”    

Ông giáo vẫn không trả lời được rằng họ “có lý” hay không, và vì sao vậy.

Không giải đáp được chính đánh giá của mình, là vì sao “hàng chục triệu người Mỹ hiện bỏ ngoài tai, thậm chí phỉ nhổ báo chí”, ông quay ra ca ngợi New York Times (chống Trump mạnh nhất) có số báo bán ra tăng vọt, và bảo câu … ai cũng biết, rằng “không phải cái gì về truyền thông phương Tây cũng … đều tốt đẹp cả”.

Còn câu hỏi 3 về VN, thì có thể thông cảm với ông giáo, ông hiểu người Việt trong nước rất kém, thậm chí coi thường, nên đem chuyện Đinh La Thăng, Bá Thanh ra, bảo là dân nặng về “tung hô”, “sùng bái” vài chính trị gia muốn nổi lên.

Ông không biết rằng người Việt cũng biết thế nào là “phân hóa”, là “kích động” nội bộ những kẻ cầm quyền; chưa nói tới vai trò của báo chí quốc doanh trong đó.

Người trí thức, lại bị cái tôi quá lớn, thì đôi khi ngây thơ, kém nhạy cảm và láu cá chính trị hơn dân đen đấy.

Ba Sàm

BBC

14 tháng 12 2020

BBC News Tiếng Việt phỏng vấn Tiến sĩ Nguyễn Đức An, phó giáo sư chuyên ngành báo chí tại ĐH Bournemouth (Anh), chung quanh cuộc công kích báo chí phương Tây trong các cộng đồng Việt trên mạng xã hội.

Về việc trên mạng xã hội tiếng Việt, từ bầu cử Mỹ tới nay đã có nhiều luồng dư luận cáo buộc và chỉ trích báo chí quốc tế là ‘thiên tả’, thậm chí dùng từ ngữ miệt thị là ‘thổ tả’, vì cho là họ hợp lực nhau chống lại Tổng thống Donald Trump, “người thắng cuộc”, Tiến sĩ Nguyễn Đức An đánh giá:

TS Nguyễn Đức An: Tôi đề nghị trong cuộc trò chuyện này, chúng ta nhìn vấn đề từ góc độ cả đối tượng bị công kích và đối tượng công kích.

Đúng như BBC nói, cả hệ thống báo chí phương Tây đồ sộ được gầy dựng mấy trăm năm gần đây bỗng dưng trở thành “thổ tả”, ác tâm, bất lương, đạo đức giả trong mắt nhiều cư dân mạng Việt.

Không chỉ có báo chí chủ lưu mà các mạng xã hội như Facebook và Twitter cũng bị tấn công, vì các nền tảng này – sau nhiều năm thả cho Tổng thống Donald Trump tung hoành với các ngữ điệu chia rẽ, thông tin tưởng tượng, ngược sự thật – gần đây phải ra tay ngăn chặn bớt do áp lực từ cả công chúng và giới lập pháp.

Dòng lũ công kích báo chí – truyền thông đó được tiếp năng lượng bởi không chỉ các thông tin loạn xạ do bạn bè chuyền nhau trên mạng mà cả vài tờ báo tiếng Anh gây nhiều tranh cãi ở Mỹ (Newsmax, Breitbart, Fox News…) và một số trang tiếng Việt chuyên trà trộn thông tin hoặc nêu chuyện huyễn hoặc, hoặc “nửa hư, nửa thật”, như Đại Kỷ Nguyên mà trang BBC News Tiếng Việt đề cập tuần trước.

Nó cũng đã tràn từ mạng xã hội vào ngay lòng vài tờ báo đáng kính trong nước, qua các bài phân tích ngây ngô, nguỵ biện hay lập lờ, đôi lúc đậm màu “thuyết âm mưu” – đại loại như “Báo chí Mỹ đang ‘chơi tất tay’ để loại ông Trump?”

BBC News Tiếng Việt: Theo quan sát của Tiến sĩ thì vì sao lại có sự “sụp đổ” chóng mặt trong niềm tin vào truyền thông như thế?

TS Nguyễn Đức An: Tôi nghĩ chúng ta cần nhìn chuyện này từ sự lung lay, nếu không nói là đảo lộn, hệ thống giá trị phổ quát mà đường lối chính trị chia rẽ của ông Trump đang gây ra.

Ông Trump xây thành luỹ chính trị bằng các thông điệp “chúng ta/chúng nó” (us/them) không khoan nhượng: bạn chỉ có thể hoặc là “phe ta” hoặc “phe địch”. Theo Trump là “chúng ta”, không theo là “chúng nó”, không có không gian để hai bên gặp nhau tìm sự hoà hợp.

Không chỉ báo chí chủ lưu mà các thành phần tinh hoa khác trong xã hội phương Tây – từ giới khoa học, học giả đến các nghệ sĩ lớn và các chính trị gia đáng kính lịch sử – cũng được gắn nhãn thiên tả hay “thổ tả”, chỉ vì họ đụng chạm ông Trump.

Bác sĩ Anthony Fauci, chuyên gia dịch tễ đứng đầu nỗ lực chống Covid-19 của Mỹ, trở thành tâm điểm cho sự nhục mạ, quấy rối và đe doạ vì ông chỉ chịu nói theo khoa học, chứ không theo ý tổng thống.

Bill Gates – nhà tỉ phú chi rất nhiều tiền của, thời gian và năng lượng cho các mục tiêu y tế nhân đạo, nhất là tiêm chủng – trở thành “tội đồ” trung tâm trong những thuyết âm mưu quái gở vì ông lớn tiếng phê phán Trump.

Sự lung lay giá trị cũng thể hiện trong các chuẩn mực đạo đức và quy tắc ứng xử xã hội.

Từ ngày có ông Trump, nhiều thứ mà ta dị ứng lâu nay – như bổ nhiệm con cái, họ hàng, bạn bè không kinh nghiệm vào chính quyền, phỉ báng và khinh miệt phụ nữ, mắng chửi và hạ nhục cấp dưới trước bàn dân thiên hạ, hay nói láo và vu khống – đều trở nên chấp nhận được.

Một lần trà dư tửu hậu, người bạn doanh nhân ở VN “mắng yêu” là tôi dại, không biết tận dụng quan hệ “vàng” với nhiều người. Tôi nhớ mãi lời anh: “Cậu ngó qua Mỹ kìa, Trump vô Nhà Trắng là lập tức cho đám con cái, dâu rể và đệ tử vào bộ sậu mà có sao đâu?”

Ngay cả “thiên tả” thì có gì là xấu như những người phò Trump hàm ý?

Có gì là xấu khi đi theo các giá trị cấp tiến và tư tưởng hoà đồng, hướng đến lợi ích và an sinh cho các thành phần thấp cổ bé họng, dễ bị xã hội và thị trường bỏ rơi?

Có gì xấu khi tập trung giải quyết các vấn đề nhân văn toàn cầu, tương lai môi trường – sinh thái, nhất là biến đổi khí hậu?

Phần lớn giới hàn lâm – nơi khởi nguồn nhiều phát minh, sáng kiến và tư tưởng làm nền tảng cho thế giới – không ít thì nhiều đều “thiên tả” như thế.

Tất cả sự lung lay giá trị trên lại đang diễn ra vào thời điểm lịch sử mà người Việt cần được khai phóng để tiếp nhận, sàng lọc các giá trị tiến bộ để nhập vào quỹ đạo toàn cầu hơn bao giờ hết.

BBC News Tiếng Việt: Nhưng liệu có thể nói truyền thông bị phê phán oan? Nhiều người sẽ có lý khi nhận định các cơ quan truyền thông gạo cội rõ ràng là ‘nghiêng về phía tả’, thẳng tay chống và bài trừ ông Trump, đi ngược phong trào bình dân?

TS Nguyễn Đức An:Trước hết, tôi nói ngay rằng không phải cái gì về truyền thông phương Tây, nhất là báo chí Anh-Mỹ, đều tốt đẹp cả. Nó cũng mang trong mình rất nhiều căn bệnh kinh niên, vết thương trầm kha, độc tố cặn bã mà giới quan sát và nghiên cứu chúng tôi luôn theo dõi, nghiên. Các môn học tôi dạy đều mang một hàm lượng phê phán báo chí rất lớn, vì đó là cách rèn luyện tư duy phản biện nghề cho nhà báo tương lai.

Nhưng chúng tôi phê phán báo chí có hệ thống, trên tinh thần cầu thị vì một tương lai tốt đẹp hơn cho xã hội, chứ không phải để vu báo chí thành “tin giả” hay “kẻ thù của nhân dân” vì mục tiêu chính trị mị dân.

Không phải như một số nhà báo, vì niềm tin, ý thức hệ chính trị hay sùng bái cá nhân, tìm moi vài lỗi nghiệp vụ nhỏ nhoi kiểu “ghét nhau cau bảy xé ra làm mười” – rồi “vơ đũa cả nắm” báo Tây Mỹ nó “thổ tả”, “thương hàn” này kia.

Tôi muốn nói kiểu làm báo mà những người theo ông Trump gọi là “thổ tả” đó thực ra là một thứ báo chí không khoan nhượng với sự đặt điều và dối trá, lấy sự thật làm mục tiêu tối thượng – và nó đang cần kíp hơn bao giờ hết trong thời đại “hậu sự thật” (post-truth) mà làn sóng chính trị dân tuý và mạng xã hội đang tạo ra.

Chúng ta đang sống trong một thế giới mà tín điều (beliefs) đang trở thành thành luỹ cho cảm xúc, trí tưởng tượng và đủ kiểu tin giả tung hoành, khiến nhiều người mất dần năng lực tiếp nhận, xâu chuỗi thông tin, dữ kiện. Trong môi trường thông tin nhiễu loạn giữa sự thật và tín điều, giữa dữ kiện khách quan và sự hư cấu, giữa lý trí và cảm xúc, xã hội cần báo chí đàng hoàng hơn bao giờ hết.

Đó chính là lý do vì sao mà từ ngày ông Trump tham gia chính trường, những “tội đồ tin giả” đứng đầu trong đám “kẻ thù của nhân dân” đó – như New York Times, Washington Post và CNN – lại thành công vượt trội.

Sau gần hai thập kỷ loay hoay tìm phương thức kinh doanh trong thế giới số, NYT tăng lượng thuê bao số (trả tiền) từ dưới một triệu vào đầu 2015 lên kỷ lục này đến kỷ lục khác, để vượt ngưỡng bảy triệu vào tháng rồi.

Trong thời vào mạng đọc tin tức miễn phí được coi là hiển nhiên, NYT làm nên kỳ tích hiếm hoi đó nhờ họ theo đuổi triết lý làm báo “thổ tả” kia.

Tôi không phủ nhận rằng đại đa số báo đài Mỹ thiên về “nắn gân” ông Trump. Nhưng họ làm thế với mọi tổng thống tả, hữu nắm quyền – Obama, Bush con, Clinton, Bush cha, Reagan, … đều bị chĩa mũi dùi khi đang tại vị – bởi vì họ tồn tại để theo dõi, giám sát quyền lực.

Với Trump, tần suất tấn công có lẽ cao hơn, mặc dù tôi biết ông cũng có những nỗ lực và chính sách hiệu quả. Nhưng trước khi gọi đó là thiên tả hay “thổ tả”, hãy hỏi vì sao, để nhớ rằng khói chỉ bốc lên từ lửa.

Ở mức nào đó, Trump thành công trong chiến thuật đổ lỗi hết cho truyền thông ngay từ khi lên cầm quyền đó vì ông đánh trúng tâm lý chán ngán và uất hận “hệ thống cũ”, kể cả báo chí, trong một bộ phận công chúng không nhỏ.

Hàng chục triệu người Mỹ hiện bỏ ngoài tai, thậm chí phỉ nhổ báo chí, để chỉ lắng nghe ông mà thôi, bất kể trắng đen, phải trái. Họ nhanh chóng và kính cẩn tin Tổng thống Trump hào hiệp không nhận lương, và cảm thấy bị khiêu khích, xúc phạm khi báo chí phanh phui rằng tỉ phú Trump lách đủ đường để chỉ đóng đúng 750 đô la thuế vào ngân sách liên bang trong một năm.

Covid-19 giết hơn hai trăm ngàn người Mỹ và khiến cả thế giới tê liệt, nhưng về mặt dư luận, những người kiên trì theo tổng thống và những người đồng hội để tin rằng Covid chỉ là tưởng tượng hay chẳng có gì đáng sợ. Có những người Mỹ tin yêu ông Trump gần lìa đời vì Covid mà vẫn phủ nhận nó không tồn tại… Dư luận là vậy, còn đây cũng là thách thức với giới làm báo.

Ông Trump trong cuộc họp báo về vaccine Covid-19, diễn ra hôm 8/12 tại Washington DC

Nếu là một nhà báo Mỹ, bạn sẽ làm gì khi không ngày nào mà tổng thống không đưa ra phát ngôn hay dòng tweet xuyên tạc sự thật, bịa đặt hoặc vu khống?

Bạn sẽ làm gì khi tổng thống, giữa bao nhiêu tang thương và mất mác vì Covid, vẫn lớn tiếng kêu gọi bàn dân “đừng sợ” và cứ sống như bình thường?

Bạn sẽ làm gì khi tổng thống – vì “nước Mỹ trên hết” – phủ nhận cả sự tồn tại của biến đổi khí hậu, dù khoa học đã chứng minh rành rành?

Bạn sẽ làm gì khi tổng thống, sau thất bại bầu cử rõ ràng, cứ khăng khăng gieo rắc niềm tin trong đám đông ủng hộ rằng cuộc bầu cử gian lận và bị đánh cắp, dù không đưa ra được chứng cứ nào và liên tục bị toà án các cấp bác bỏ?

BBC News Tiếng Việt: Làn sóng dân tuý và xã hội “hậu sự thật” xảy ra trong lòng nền dân chủ Phương Tây, vậy tại sao nó lại lan sang Việt Nam, nơi không có thể chế tương tự?

TS Nguyễn Đức An: Thực ra chính trị dân tuý không chỉ có ở Phương Tây. Chúng ta có thể tìm thấy dáng dấp Trump trong Jair Bolsonaro ở Brazil hay Narendra Modi ở Ấn Độ.

Nền chính trị nào cũng đều cõ nhu cầu lôi kéo quần chúng, ổn định dư luận hay củng cố quyền lực. Chính trị dân tuý vẫn có thể nảy sinh ngay trong lòng các thể chế không có cạnh tranh dân chủ.

Tập Cận Bình được nhiều người xem là một lãnh đạo dân tuý, vẽ nên “Giấc mộng Trung Hoa” với vòm trời trong xanh và bầu không khí sạch để kiểm soát dư luận.

Ở Việt Nam, tôi nghĩ cũng có hiện tượng này ở quy mô nhỏ hơn và dạng thức “thô sơ” hơn, qua tung hô hay “sùng bái” vài chính trị gia muốn nổi lên bằng những phát ngôn, cử chỉ, hành vi “khác thường”, giải quyết mọi việc “nhanh gọn”, “hốt hết”, như các ông Nguyễn Bá Thanh hay Đinh La Thăng.

Nhớ hồi năm 2015, khi ở Đà Nẵng đúng vào dịp ông Thanh qua đời, tôi bị vài người thân, bạn bè phẫn nộ ra mặt khi tỏ ý kiến hơi khác về ông và về những đoàn người đổ về đám tang ông.

Sự kiện bầu cử Tổng thống Mỹ 2020 cuốn hút sự theo dõi, cũng làm phân rẽ sâu sắc giữa nhiều người Việt cà ở Việt Nam và nước ngoài

Còn về chuyện người Việt sùng Trump, tôi nghĩ phải nghiên cứu thật nhiều để tìm ra các nguyên nhân sâu xa từ lịch sử, văn hóa và tâm thức Việt.

Nhưng có lẽ một lý do dễ thấy là sự đối đầu không khoan nhượng ông Trump với Trung Quốc khiến nhiều người “sướng ngây”.

Nó đánh đúng vào nỗi sợ muôn đời và tâm lý bài Trung trong người Việt năm châu. Có niềm tin (tôi cho là ngây thơ) rằng Trung Quốc sẽ suy yếu và thậm chí sụp đổ dưới tay Trump một ngày gần đây thôi, và nhờ đó thì mọi thứ sẽ xảy ra tốt đẹp cho Việt Nam. Xảy ra thế nào, khi nào thì không ai nói.

Như nhiều cử tri Mỹ, họ đã “mê” rồi thì ông Trump nói gì cũng sáng đẹp, ngay cả khi họ biết ông ta nói sai sự thật.

Nhiều trí thức, lẽ ra làm người giữ cửa, cảnh báo dư luận thì lại hùa theo đám đông. Nhìn một hai vị giáo sư hải ngoại vào Facebook lên án báo chí và hàn lâm Mỹ “thiên tả, thiếu lương thiện”, bằng các khái niệm lập lờ, dữ liệu chọn lọc và quan điểm hàm hồ, tôi thấy “hậu sự thật” đã đi xa đến mức nào. Rất buồn.

Ông Trump rồi sẽ ra khỏi Nhà Trắng và báo chí Mỹ-Anh sẽ tiếp tục làm công việc “thổ tả” họ làm từ mấy thế kỷ rồi.

Nhưng vết thương chia rẽ trong cộng đồng Việt chung quanh họ sẽ không dễ nguôi nhanh.

Môi trường dễ kích động như Facebook sẽ không giúp người Việt hiểu nhau hơn trong các vấn đề liên quan đến Trump.

Tôi chỉ mong các bên – thiên tả hay thiêu hữu, yêu Trump hay ghét Trump – ngưng lại một tí, để mâu thuẫn không bị khoét sâu thêm nữa, để chúng ta tăng sức đề kháng với trận dịch thông tin trên mạng xã hội. Đất nước còn rất nhiều việc quan trọng khác cần sự chung tay từ hai bên.


Liên quan:

10 comments

  1. Trí-thức.
    Người Việt Nam hiểu và chấp-nhận 2 chử “Trí-thức” rất quái-gở.
    Cứ hể anh nào lấy được mãnh bằng Kỷ-sư, Bác-sỷ…vv… đương-nhiên được xem là trí-thức.
    Thật ra, mãnh bằng đó chỉ là tấm giấy chứng-nhận nghề-nghiệp, không liên-quan gì đến trí-thức.
    Phần đông mấy anh có mãnh bằng Kỷ-sư, Bác-sỷ có nhân-cách rất kém cói, suy-nghỉ và nói-năng ngu như heo.
    Loại người này từ tấm bé đả quyết-tâm lấy cho được tấm bằng để được giàu có, ăn trên ngồi trước.
    Cái ‘lý-tưỡng’ được ngồi trên đầu trên cổ thiên-hạ là vinh-quang thì rất đáng tỡm.
    Tất-cả tâm-huyết và trí-nảo và thời-gian của họ chỉ nhắm vào một mục-đích duy-nhất là:
    Bằng mọi giá phải lấy cho được mãnh bằng để làm cái cần câu cơm. Vậy thì thời-gian nào còn lại để họ tập-tành làm người trí-thức.
    Để trở thành một người trí-thức bộ dể lắm sao?
    Người trí-thức đi học là để giúp-ích cho nhân-quần xả-hội. Họ không tìm-kiếm cái cần câu cơm, mà họ tìm-kiếm sự hiểu-biết, tìm-kiếm chân-lý, tìm-kiếm bản-chất của sự-vật.
    Người trí-thức đi học, khổ-công suy-nghỉ và rèn-luyện, không phải để cho mình mà là cho-tha-nhân.
    Cái đám Cử-nhân, Thạc-sỷ, Tiến-sỷ thổ-tả, chỉ mưu-cầu tứ-khoái cho bãn-thân, càng hưỡng được tứ-khoái càng nhiều thì càng hạnh-phúc, thậm-chí là diễm-phúc.
    Cái đám chó tha đi, mèo tha lại này, thì làm sao trở thành người Trí-thức.
    Đồ nỡm!
    Lưu-ý:
    Người Trí-thức rất hiếm, cái đám ‘ruồi khoa-bãng’ không phải là Trí-thức

    Thích

  2. Người Việt Nam hiểu và chấp-nhận 2 chử “Trí-thức” rất quái-gở.
    Cứ hể anh nào lấy được mãnh bằng Kỷ-sư, Bác-sỷ…vv… đương-nhiên được xem là trí-thức.
    Thật ra, mãnh bằng đó chỉ là tấm giấy chứng-nhận nghề-nghiệp, không liên-quan gì đến trí-thức.
    Phần đông mấy anh có mãnh bằng Kỷ-sư, Bác-sỷ có nhân-cách rất kém cói, suy-nghỉ và nói-năng ngu như heo.
    Loại người này từ tấm bé đả quyết-tâm lấy cho được tấm bằng để được giàu có, ăn trên ngồi trước.
    Cái ‘lý-tưỡng’ được ngồi trên đầu trên cổ thiên-hạ là vinh-quang thì rất đáng tỡm.
    Tất-cả tâm-huyết và trí-nảo và thời-gian của họ chỉ nhắm vào một mục-đích duy-nhất là:
    Bằng mọi giá phải lấy cho được mãnh bằng để làm cái cần câu cơm. Vậy thì thời-gian nào còn lại để họ tập-tành làm người trí-thức.
    Để trở thành một người trí-thức bộ dể lắm sao?
    Người trí-thức đi học là để giúp-ích cho nhân-quần xả-hội. Họ không tìm-kiếm cái cần câu cơm, mà họ tìm-kiếm sự hiểu-biết, tìm-kiếm chân-lý, tìm-kiếm bản-chất của sự-vật.
    Người trí-thức đi học, khổ-công suy-nghỉ và rèn-luyện, không phải để cho mình mà là cho-tha-nhân.
    Cái đám Cử-nhân, Thạc-sỷ, Tiến-sỷ thổ-tả, chỉ mưu-cầu tứ-khoái cho bãn-thân, càng hưỡng được tứ-khoái càng nhiều thì càng hạnh-phúc, thậm-chí là diễm-phúc.
    Cái đám chó tha đi, mèo tha lại này, thì làm sao trở thành người Trí-thức.
    Đồ nỡm!
    Lưu-ý:
    Người Trí-thức rất hiếm, cái đám ‘ruồi khoa-bãng’ không phải là Trí-thức.

    Thích

  3. Ông An thật đáng thương! Bị nhốt chặt trong cái lồng thành kiến, không thể mở được mắt ra mà nhìn thế giới bên ngoài, chỉ có thể nhìn cuộc sống dưới cặp kính người ta dán vào mắt cho. Trả lời của ông An là minh họa hoàn hảo cho cái biểu ngữ của Bộ Sự Thật: War is Peace, Freedom is Slavery, Ignorance is Strength!

    Thích

  4. Tôi đả hỏi vài người, họ đều nói:-Dân-túy chính là mị-dân.
    Vậy, tại sao cứ viết là dân-túy mà không viết là mị-dân.
    Chử mị-dân có đả lâu, nhiều người biết.
    Chử dân-túy mới có gần đây, nó gây ra sự hiểu lầm là dân-túy và mị-dân khác nhau.
    Đừng tự gây khó cho mình, giống như cách-dùng dấu hỏi, dấu ngã.
    Hay là các vị muốn tỏ ra mình là “Tầm cao trí-tuệ”?

    Thích

    • Ba giải-pháp cho dấu hỏi, dấu ngã.

      Khi đặt 5 dấu giọng cho tiếng Việt, các giáo-sỷ Công-giáo đả theo phương-pháp tìm trọng-âm (Nhấn giọng) của tiếng nước ngoài để áp-dụng cho dấu hỏi, dấu ngã. Việc làm này không phù-hợp với tiếng Việt nên đả nẩy sinh sự phúc-tạp khi dùng dấu hỏi, dấu ngã.

      Họ đả lắng nghe cách phát-âm của 3 miền Việt Nam và xác-định là giọng Bắc ít lổi hơn giọng Trung và giọng Nam, nên đả chọn lấy giọng Bắc làm giọng chuẫn.

      Như vậy, khi phát-âm dấu hỏi, dấu ngã thì phải theo giọng Bắc để tìm trọng-âm (Nhấn giọng).

      Họ quy-định:

      Dấu ngã phải nhấn giọng cho cao hơn dấu hỏi, nhưng cao hơn bao nhiêu thì họ không nói.

      Trong tiếng Việt khi phát-âm hỏi, ngã thì sẻ xảy ra các trường-hợp sau đây:

      *

      Ngang Hỏi – Ngang Ngã ; Hỏi Ngang – Ngã – Ngang.

      Huyền Hỏi – Huyền Ngã ; Hỏi Huyền – Ngã Huyền.

      Sắc Hỏi – Sắc Ngã ; Hỏi Sắc – Ngã Sắc.

      Nặng Hỏi – Nặng Ngã ; Hỏi Nặng – Ngã Nặng.

      Hỏi Ngã – Ngã Hỏi ; Hỏi Hỏi – Ngã Ngã.

      *

      Ngang Hỏi Ngang ; Ngang Ngã Ngang.

      Huyền Hỏi Ngang ; Huyền Ngã Ngang.(Đảo ngược lại)

      Sắc Hỏi Ngang ; Sắc Ngã Ngang. (Đảo ngược lại 2 lần)

      Nặng Hỏi Ngang ; Nặng Ngã Ngang. (Đảo ngược lại 2 lần)

      Hỏi Ngã Ngang ; Ngã Hỏi Ngang. (Đảo ngược lại 2 lần)

      *

      Đây là ma-trận hỏi ngã, nó đưa người học tiếng Việt vào mớ chỉ rối nùi, khó kiếm lối ra.

      Nguời có trí nhớ cực-tốt mới nhớ được hết những trường-hợp hỏi ngã trong tiếng Việt.

      *

      Về cách phát-âm tiếng Việt, thì 3 miền Nam Trung Bắc phát-âm không giống nhau, do vậy việc phân-biệt hỏi ngã theo trọng-âm là không thể làm được. Từ cái khó-khăn chưa giải-quyết đựợc này, người học tiếng Việt bị buộc phải học thuộc lòng “Cách dùng hỏi ngã”, việc này làm người học tốn nhiều công sức và thời-gian cho hỏi ngã.

      Và người định ra việc “Phân-biệt hỏi ngã” cũng không giải-thích được là tại sao phải như vậy.

      *

      Nay, đề-nghị 3 giải-pháp.

      Một:

      Bỏ hẵn dấu hỏi, chỉ dùng dấu ngã.

      Hai:

      Những chử kết-thúc bằng nguyên-âm thì dùng dấu hỏi.

      Thí-dụ:

      Mổi buổi tối, tôi đi ngủ lúc 10 giờ.

      Những chử kết-thúc bằng phụ-âm thì dùng dấu ngã.

      Thí-dụ:

      Những cuộc khũng-hoãng trên thế-giới.

      Ba.

      Động-từ và trạng-từ thì dùng dấu ngã.

      Thí-dụ:

      Mỡ cổng, mỡ cửa, đỗ thuyền, đỗ xe…

      Danh-từ, tính-từ thì dùng dấu hỏi.

      Thí-dụ:

      Mở bò, mở heo, đổ đen, đổ trắng…

      Chí Phèo Nguyển-văn-Lợi

      Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.