1959. Đòn thương mại cuối cùng của Trump ‘có thể là thuế quan đối với Việt Nam’

VOA

22/12/2020

Tổng thống Mỹ Donald Trump có khả năng sẽ công bố các mức thuế đề xuất đối với hàng hóa Việt Nam trước khi ông rời nhiệm sở vào tháng Giêng năm sau, các chuyên gia tiền tệ và thương mại cho biết, sau khi Bộ Tài chính Mỹ hồi tuần trước xem đối tác thương mại với kim ngạch ngày càng tăng này là ‘kẻ thao túng tiền tệ’.

Các công ty nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam nên chuẩn bị chịu các mức thuế quan nặng trong khuôn khổ cuộc điều tra theo ‘Mục 301’ của Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) về các hoạt động định giá tiền tệ, theo các chuyên gia.

Kết quả của cuộc điều tra, vốn được tiến hành song song với việc xem xét của Bộ Tài chính được công bố vào tuần trước, có thể được loan báo vào ngày 7/1.

“Nếu khôn ngoan thì nên có kế hoạch ngay từ bây giờ cho việc kết thúc quy trình theo Mục 301 bởi vì, nhất là với việc xác định của Bộ Tài chính, rất có thể Hoa Kỳ sẽ áp đặt một số hình thức trả đũa đối với Việt Nam,” bà Deborah Elms, giám đốc điều hành của Trung tâm Thương mại Châu Á có trụ sở tại Singapore, nhận định.

Các công ty Mỹ nhập khẩu khoảng 65 tỷ USD hàng hóa từ Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2020, so với 66,6 tỷ USD của cả năm 2019. Thuế quan có thể đánh vào hàng may mặc và giày dép cùng với đồ gỗ, hàng điện tử và hàng gia dụng.

“Sẽ có những hậu quả kinh tế,” bà Elms nói trong một sự kiện trực tuyến hôm 18/12 do Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam tổ chức.

Vốn là cựu thù trong Chiến tranh Việt Nam vào những năm 1960 và đầu những năm 1970, Việt Nam và Mỹ đã có quan hệ nồng ấm hơn đáng kể trong những năm gần đây. Washington xem Hà Nội là đối tác kinh tế và an ninh chiến lược ở Đông Nam Á để chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc, kể cả dưới thời chính quyền Trump, nhưng thuế quan sẽ khiến mối quan hệ gặp bước lùi.

Đánh thuế hàng nhập khẩu của Việt Nam sẽ tạo ra vấn đề thương mại phức tạp khác cho Tổng thống đắc cử Joe Biden khi ông lên nắm quyền và có thể châm ngòi cho Việt Nam áp thuế trả đũa lên hàng hóa Mỹ.

Ông Trump đã đưa ra các hạn chế kinh tế mới đối với Trung Quốc trong những tuần qua, bao gồm đưa hãng sản xuất chip hàng đầu Trung Quốc SMIC và hãng sản xuất máy bay không người lái SZ DJI Technology vào danh sách đen hôm 18/12.

Một phát ngôn nhân của nhóm chuyển giao quyền lực của ông Biden đã không trả lời các câu hỏi về cuộc điều tra nhằm vào Việt Nam hoặc các phát hiện của Bộ Tài chính. Phát ngôn viên của USTR cũng không trả lời.

Báo cáo tiền tệ bị trì hoãn lâu nay của Bộ Tài chính, được công bố vào ngày 16/12, đã kết luận rằng Việt Nam, cùng với Thụy Sĩ, đã vượt quá cả ba ngưỡng về thao túng tiền tệ trong năm kết thúc vào ngày 30/6.

Cả hai quốc gia đều có những can thiệp vào thị trường ngoại hối và thặng dư tài khoản vãng lai toàn cầu vượt quá 2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và thặng dư thương mại hơn 20 tỷ đô la với Mỹ.

Việc xác định này của Bộ Tài chính tiếp thêm sức cho cuộc điều tra theo Mục 301 của USTR về ‘các hành vi, chính sách và tập quán của Việt Nam mà có thể góp phần vào việc định giá thấp đồng tiền’, gây tổn hại cho thương mại của Mỹ. USTR sẽ có các phiên điều trần công khai từ ngày 28-29/12 tới đây và cuộc điều trần thứ hai về liệu các nhà sản xuất Việt Nam có sử dụng gỗ khai thác bất hợp pháp hay không.

Ba nguồn tin nắm rõ vấn đề cho biết USTR sẽ không cắt ngắn thời gian lấy ý kiến công chúng vốn sẽ kết thúc vào ngày 7/1. Điều này cho TT Trump khoảng hai tuần lễ để hành động theo bất kỳ khuyến nghị về thuế quan nhằm vào Việt Nam trước khi ông rời nhiệm sở vào ngày 20/1. Thuế quan có thể bắt đầu được thu trong những tuần đầu tiên của ông Biden ở Nhà Trắng.

“Chính quyền này rõ ràng muốn đánh tín hiệu rằng Việt Nam cần phải được chỉnh đốn do chính sách tiền tệ của mình,” ông Matthew Goodman, cựu quan chức Bộ Tài chính và là chuyên gia kinh tế châu Á tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, nhận định.

Thông điệp là Mỹ sẽ không dung thứ việc Việt Nam định giá đồng tiền của họ thấp giả tạo để hỗ trợ phát triển giống như cách mà Trung Quốc phá giá đồng tiền của họ trong nhiều thập kỷ, Goodman nói và cho biết ông xem thặng dư tài khoản vãng lai cao của Việt Nam là hiện tượng nhất thời.

USTR cũng đã sử dụng một cuộc điều tra tương tự theo Mục 301 để biện minh cho mức thuế lên tới 25% đối với hàng nhập khẩu trị giá 370 tỷ USD của Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại kéo dài 2,5 năm qua của ông Trump với Bắc Kinh.

Không rõ liệu thuế quan đối với hàng hóa Việt Nam có đến mức đó không hay là gần với mức thuế từ 6,2% đến 10% mà Bộ Thương mại Mỹ áp lên lốp xe Việt Nam hồi tháng 11 theo quy tắc tiền tệ mới.

Các nhà phân tích cho rằng việc Việt Nam vi phạm ngưỡng thặng dư tài khoản vãng lai của Bộ Tài chính một phần là kết quả của cuộc chiến tranh thương mại với Trung Quốc của chính quyền Trump, vốn đã khiến các công ty đổ xô đầu tư vào Việt Nam để tìm cách tránh thuế quan và xuất khẩu sang Mỹ tăng mạnh.

Các nhà điều hành doanh nghiệp có liên quan của Mỹ đã liên hệ với Quốc hội. “Chỉ vì tin đồn về thêm một khoản đánh thuế lớn nữa vào các công ty Mỹ đã tạo ra một sự hoảng loạn đến mức các văn phòng quốc hội đã nhận được cuộc gọi hoảng loạn từ các doanh nghiệp ở địa phương mà họ đại diện,” một phụ tá quốc hội nói với Reuters.

Trong các bình luận gửi cho cuộc điều tra tiền tệ của USTR, Hiệp hội May mặc và Da giày Hoa Kỳ cho biết Việt Nam ‘thậm chí còn trở nên quan trọng hơn do các công ty Mỹ đã thực hiện các chiến lược đầu tư đa dạng để rời Trung Quốc. Việc áp đặt các mức thuế trừng phạt mới đối với hàng nhập khẩu từ Việt Nam sẽ gây gián đoạn nghiêm trọng.’


Thủ tướng Việt Nam lên tiếng sau khi bị Mỹ dán mác ‘thao túng tiền tệ’

22/12/2020

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã ra lệnh cho các bộ ngành hữu quan làm việc với các đối tác Mỹ để “xử lý những tồn tại, vướng mắc” ngay sau khi chính quyền của Tổng thống Donald Trump định danh Việt Nam là quốc gia thao túng tiền tệ.

Bộ Tài chính Mỹ hôm 16/12 đưa Việt Nam, cùng với Thuỵ Sỹ, vào danh sách các nước thao túng tiền tệ sau khi cho rằng quốc gia Đông Nam Á, hiện đang là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Hoa Kỳ, đã can thiệp mạnh vào thị trường tiền tệ nhằm điều chỉnh hiệu quả cán cân thanh toán.

Mỹ cho rằng Việt Nam đã đáp ứng 3 tiêu chí mà Bộ Tài chính Mỹ dùng để đánh giá việc thao túng tiền tệ của một quốc gia, bao gồm thặng dư tài khoản vãng lai lớn hơn 3% GDP, thặng dư thương mại hàng hoá song phương với Mỹ ít nhất là 20 tỷ USD, và can thiệp vào thị trường ngoại hối vượt quá ít nhất là 2% GDP.

“Trên thực tế, thời gian quan, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có nhiều chỉ đạo liên quan tới quan hệ thương mại Việt Nam-Hoa Kỳ,” ông Phúc được Báo điện tử Chính phủ trích lời nói hôm 19/12. “Thực hiện các chỉ đạo này, các bộ, cơ quan Việt Nam đã chủ động hợp tác với các đối tác Hoa Kỳ, đạt nhiều kết quả rất tích cực, nhát là về thương mại, đầu tư…”

Người đứng đầu chính phủ Việt Nam cho biết các bộ ngành Việt Nam và các đối tác Mỹ đang “cùng xử lý những tồn tại, vướng mắc, duy trì quan hệ thương mại ổn định, hướng tới cán cân thương mại hài hoà, bền vững, cùng có lợi cho cả đôi bên.”

Trước đó một ngày, Thủ tướng Phúc tại một cuộc họp của chính phủ một lần nữa nhấn mạnh quan điểm Việt Nam “không thao túng tiền tệ” như kết luận của Bộ Tài chính Mỹ đưa ra hôm 16/12. Ông Phúc được VnExpress trích lời nói rằng “chính sách điều hành tiền tệ của Việt Nam là để ổn định kinh tế vĩ mô, không phải hạ giá tiền tệ có lợi thế thương mại không công bằng.”

Quan điểm này của Chính phủ Việt Nam cũng được cả Bộ Ngoại giao và Ngân hàng Nhà nước đề cập hôm 17/12. Theo giải thích của Ngân hàng Nhà nước, “thặng dư thương mại việc điều hành tỷ giá những năm qua – trong khuôn khổ chính sách tiền tệ chung – nhằm thực hiện mục tiêu nhất quán là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, không nhằm tạo lợi thế cạnh tranh thương mại quốc tế không công bằng.” Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng khẳng định Việt Nam “đặc biệt coi trọng quan hệ kinh tế, thương mại với Hoa Kỳ” và “thực hiện nghiêm túc” các cam kết cũng như thoả thuận thương mại giữa hai nước.

Hồi tháng 10, Thủ tướng Phúc đã lên tiếng phủ nhận chính sách tỷ giá tiền tệ của Việt Nam nhằm tạo lợi thế cạnh tranh thương mại sau khi Bộ Thương mại Mỹ công bố cuộc điều tra về việc Việt Nam thao túng tiền tệ. Ông Phúc, trong cuộc gặp với Tổng Giám đốc Cơ quan phát triển Tài chính Quốc tế Hoa Kỳ Adam Boehler tại Hà Nội, đã đề nghị người đứng đầu DFC “có tiếng nói với Tổng thống” Donald Trump để có “đánh giá khách quan hơn về thực tiễn tại Việt Nam.”

Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long hôm 17/12 nhận định với VOA rằng Việt Nam không nên cải chính mà phải chứng minh là không có những dấu hiệu thao túng tiền tệ như Bộ Tài chính Mỹ vừa định danh theo Đạo luật Cạnh tranh và Thương mại Quốc tế Omnibus năm 1988.

Với việc bị Mỹ định danh là nước thao túng tiền tệ, Việt Nam được cho là có khả năng bị chính quyền Tổng thống Trump áp thuế lên hàng hoá nhập vào Mỹ. Theo tuyên bố của Bộ Thương mại Việt Nam gửi cho Reuters, các quan chức Việt Nam và Mỹ sẽ gặp nhau vào cuối tháng này để bàn thảo các vấn đề thương mại. Bộ này nói rằng việc “hai bên duy trì các cuộc thương thảo vào lúc này là vô cùng quan trọng” và cho biết thêm rằng bất cứ hàng động nào của Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) nhằm đánh thuế lên hàng hoá của Việt Nam sẽ gây tổn hại đến các mối quan hệ song phương giữa hai nước.

Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm hơn 1/4 tổng số kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong 10 tháng đầu năm nay, theo thống kê của Tổng cục Hải quan được Tuổi Trẻ trích dẫn. Trong khi đó thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ đạt con số kỷ lục hơn 56,6 tỷ USD tính đến hết tháng 10 năm nay, theo thống kê của Cục Thống kê Hoa Kỳ.

Việt Nam được cho là đang nỗ lực làm “hài hoà hoá” cán cân thương mại với Mỹ bằng cách nhập khẩu nhiều hơn các mặt hàng của Mỹ từ năm ngoái và mới đây phê duyệt một dự án điện khí hoá lỏng (LNG) của tập đoàn ExxonMobil của Mỹ ở Hải Phòng trị giá hơn 5 tỷ USD để sử dụng LNG nhập khẩu từ Mỹ. Trước đó, một công ty liên doanh của Mỹ với Việt Nam, LNG Chân Mây, cũng đang có kế hoạch đầu tư tới 6 tỷ USD vào một dự án điện ở Việt Nam để tìm cách thu lợi nhuận từ nhu cầu điện tăng cao của quốc gia Đông Nam Á cũng như giúp thu hẹp thâm hụt thương mại giữa Mỹ và Việt Nam.


Liên quan:

2 comments

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.