2128. Đại hội 13, vấn đề nhân sự và dấu hỏi về Điều lệ Đảng

Nghiên cứu quốc tế/ THE STRAITSTIMES Le Hong Hiep – PUBLISHED JAN 25, 2021

25/01/2021

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Khi Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) triệu tập Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 13 vào tuần này, Đảng sẽ phải quyết định một vấn đề quan trọng: đề cử các lãnh đạo cấp cao của Đảng và nhà nước. Thế nhưng, mọi thứ đã có một bước ngoặt bất ngờ, làm phức tạp thêm vấn đề ai sẽ là nhà lãnh đạo có tiếng nói cao nhất ở Việt Nam trong 5 năm tới.

Trước thềm đại hội, Hội nghị lần thứ 15 của Ban Chấp hành Trung ương khóa 12 của ĐCSVN đã họp vào giữa tháng 1 để thông qua danh sách đề cử cho các vị trí lãnh đạo chủ chốt. Thông tin không chính thức nhưng đáng tin cậy từ Hội nghị cho biết Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã được Trung ương Đảng ủng hộ tiếp tục nắm giữ chức tổng bí thư, trong khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ được đề cử làm tân chủ tịch nước.

Điều này khiến hầu hết các nhà quan sát Việt Nam ngạc nhiên. Việc cả ông Trọng, 77 tuổi, và ông Phúc, 67 tuổi, được ủng hộ tiếp tục ở lại trong nhiệm kỳ mới có nghĩa là sẽ có hai “trường hợp đặc biệt” được miễn trừ giới hạn độ tuổi. Điều này đi ngược lại thông lệ chỉ có một “trường hợp đặc biệt” dành cho vị trí tổng bí thư.

Một điều bất ngờ khác là việc ông Phạm Minh Chính, hiện là Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Đảng, được đề cử giữ ghế Thủ tướng, trong khi Bí thư Thành ủy Hà Nội Vương Đình Huệ được đề cử giữ chức Chủ tịch Quốc hội. Việc thăng chức cho ông Chính đi ngược lại truyền thống của đảng là dành ghế thủ tướng cho một trong các phó thủ tướng của nhiệm kỳ trước. Sự vắng mặt của các chính trị gia miền Nam trong nhóm “Tứ trụ” cũng có nghĩa là Đảng cũng sẽ bỏ qua một quy tắc quan trọng khác: duy trì sự cân bằng vùng miền trong bộ máy lãnh đạo cấp cao.

Tuy nhiên, không có quyết định nào gây chú ý bằng việc Ban chấp hành Trung ương Đảng tán thành việc đề cử Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ở lại thêm nhiệm kỳ thứ ba. Bên cạnh vấn đề tuổi cao, sức yếu, Điều lệ Đảng cũng quy định “Đồng chí Tổng Bí thư giữ chức vụ Tổng Bí thư không quá hai nhiệm kỳ liên tiếp”. Do ông Trọng đang trong nhiệm kỳ thứ hai và đảng chưa công bố bất kỳ kế hoạch cụ thể nào về việc sửa đổi Điều lệ Đảng, đa phần các nhà quan sát trước đây cho rằng ông sẽ phải từ bỏ chức vụ tổng bí thư.

Liệu Đại hội Đảng có thông qua các dàn xếp trái thông lệ như trên hay không vẫn còn phải chờ xem. Nhưng quyết định của Ban chấp hành Trung ương Đảng về trường hợp Tổng Bí thư Trọng đặt ra hai câu hỏi quan trọng: Tại sao Đảng muốn ông tiếp tục tại vị? Và làm thế nào Đảng có thể thực hiện thành công ý định này mà không mở “Chiếc hộp Pandora” vốn có thể làm phức tạp thêm vấn đề chuyển giao lãnh đạo trong tương lai?

Ông Trọng được cho là không có ý định nắm quyền vô thời hạn. Ông đã đôi lần đề cập mong muốn nghỉ hưu do vấn đề tuổi cao sức yếu, đặc biệt là sau khi ông bị đột quỵ vào năm 2019. Hơn nữa, nếu ông có ý định trở thành một nhà lãnh đạo tham quyền cố vị, ông đã dàn xếp việc bỏ giới hạn nhiệm kỳ trong Điều lệ Đảng sớm hơn.

Thay vào đó, một lý do hợp lý hơn là Đảng gặp khó khăn trong việc tìm kiếm một ứng viên phù hợp có thể kế nhiệm ông. Có ba ứng cử viên tiềm năng là Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân và Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng. Ông Trọng được cho là ủng hộ ông Vượng làm người kế nhiệm. Tuy nhiên, sự ủng hộ đối với ông Vượng trong Ban chấp hành Trung ương Đảng khá mỏng và ông chưa xây dựng đủ thẩm quyền, uy tín cá nhân để có thể giành được lợi thế trước các đối thủ cạnh tranh của mình.

Do đó, những người ủng hộ ông Trọng muốn ông tiếp tục lãnh đạo đảng ít nhất một vài năm nữa để duy trì sự ổn định và đoàn kết nội bộ trước khi họ có thể tìm được một ứng cử viên phù hợp hơn kế nhiệm ông.

Mặc dù vậy, giới hạn nhiệm kỳ đối với vị trí tổng bí thư vẫn là một trở ngại lớn cho kế hoạch của họ. Một số quan chức cấp cao của Đảng đã đề xuất Đảng không nên sửa đổi điều lệ mà thay vào đó nên coi nhiệm kỳ thứ ba của Tổng Bí thư Trọng như một ngoại lệ đặc biệt, duy nhất. Có lẽ mối quan ngại cơ bản của họ là việc loại bỏ giới hạn nhiệm kỳ sẽ mở ra tiền lệ xấu và tạo điều kiện cho sự trỗi dậy của các lãnh đạo chuyên quyền trong tương lại, điều sẽ đe dọa sự ổn định chính trị của đất nước. Quan trọng hơn, nếu các đại biểu tại Đại hội 13 từ chối thông qua việc bỏ giới hạn nhiệm kỳ, kế hoạch để ông Trọng ở lại sẽ thất bại, tạo nên một cuộc khủng hoảng lãnh đạo đối với Đảng.

Nhưng đề xuất cho phép Tổng Bí thư Trọng ở lại nhiệm kỳ ba mà không sửa Điều lệ Đảng cũng rất có vấn đề. Sự lãnh đạo của ông sẽ bị coi là không chính danh, làm tổn hại uy tín của Đảng và bản thân ông Trọng, người từ lâu luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật và quy trình trong công tác đảng và nhà nước.

Một lối thoát khả dĩ có thể cân bằng được các vấn đề trên là Đảng có thể vẫn giữ nguyên giới hạn hai nhiệm kỳ đối với vị trí tổng bí thư nhưng bổ sung thêm một điều khoản là “trường hợp ngoại lệ do Đại hội Đảng toàn quốc quyết định”. Một giải pháp như vậy sẽ cho phép duy trì cơ chế kiểm soát tham vọng quyền lực cá nhân của các nhà lãnh đạo trong tương lai và do đó có khả năng được các đại biểu dự Đại hội dễ dàng thông qua hơn. Đồng thời, quy định này cũng sẽ mang lại cho Đảng sự linh hoạt cần thiết để xử lý các trường hợp bất thường hiếm gặp như quyết định gia hạn thêm một nhiệm kỳ thứ ba cho Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Việc có một đội ngũ lãnh đạo mới có năng lực và kinh nghiệm là điều cần thiết để Việt Nam có thể đối phó được với các thách thức tương lai như duy trì tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh bất ổn do Covid-19 gây ra, chống tham nhũng, hay vượt qua các khó khăn xuất phát từ gia tăng cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung. Do đó, các quyết định nhân sự được đưa ra tại Đại hội 13 của ĐCSVN, dù trái thông lệ hay không, cũng sẽ có tác động quan trọng đối với triển vọng kinh tế, chính trị và chính sách đối ngoại của Việt Nam trong thời gian tới.

Một phiên bản tiếng Anh của bài viết đã được xuất bản trên Straits Times.


Liên quan:

8 comments

  1. Nhân-sự của bọn Việt-gian Cộng-sãn chỉ để phục-vụ cho nghị-trình của Tàu Cộng.
    *
    Các cột mốc:
    1- Hội-nghị Thành Đô đặt Nguyễn Văn Linh, Đổ Mười làm Tỗng-bí-thư là để xác-lập rằng:
    Đãng Cộng Sãn Việt Nam là một phần phụ-thuộc, là chi-nhánh của đãng Cộng Sãn Trung Quốc.
    Theo thỏa-thuận, thì kể từ Hội-nghị này, Trung Quốc giử quyền chỉ-định Tỗng-bí-thư.
    2- Tàu Cộng đặt Lê Khã Phiêu làm Tỗng-bí-thư, Trần Đức Lương làm Chủ-tịch-nước, có Lê Công Phụng giúp việc, là để phục-vụ cho Nghị-trình “Hiệp-định trên bộ và trên biển”. Vì làm gấp-rút nên Hiệp-định này chưa được Quốc Hội Bù Nhìn thông-qua.
    3- Tàu Cộng đặt Nông Đức Mạnh làm Chủ-tịch Quốc Hội để thông-qua “Hiệp-định trên bộ và trên biển”, sau đó tiếp-tục đặt Nông Đức Mạnh làm Tỗng-bí-thư để thực-hiện Nghị-trình “Bô Xít Đắc Nông” và vài Nghị-trình nhỏ-lẻ khác.
    4- Thấy mọi việc thuận-lợi và dể-dàng, bọn chúng liền đặt Nguyễn Phú Trọng làm Tỗng-bí-thư để thực-hiện 02 Nghị-trình đầy tham-vọng:
    a- Đặt chuổi căn-cứ Hải Quân trong các cãng nước sâu của Việt Nam trải dài từ Quãng Ninh đến Cà Mau.
    Vân Phong, Vũng Áng, Cà Ná…và vài điễm khác là mục-tiêu. Nhưng nơi mà bọn chúng thèm-muốn nhất chính là Quân-cãng Cam Ranh.
    Quân-cãng Cam Ranh và các Cãng Nước Sâu của Việt Nam, nếu dùng làm Căn Cứ Tàu Ngầm thì Trên Cả Tuyệt Vời.
    Nghị-trình này hiện đang gặp một ít trở-ngại.
    b- Nghị-trình đặt chuổi căn-cứ trên bộ trải dài từ Quãng Ninh đến Cà Mau để phục-vụ cho “Vành Đai và Con Đường”. Nghị-trình này núp dưới danh-nghỉa là “Các Đặc Khu” để giúp Việt Nam phát-triễn kinh-tế và tạo vị-thế với Quốc-tế.
    Nghị-trình này có hai điễm mà không một người Việt Nam nào có-thể chấp-nhận được. Đó là:
    – Cho chúng thuê các Đặc Khu với thời-gian là 99 năm.
    – Khi bọn chúng ra hoặc vào Đăc Khu thì không phải làm thủ-tục xuất-nhập-cãnh.
    Việc Không Làm Thủ Tục Xuất Nhập Cãnh chính là sự xác-nhận chúng là chủ-nhân, là người nắm-giử chủ-quyền Các Đặc Khu trong thời-gian 99 năm.
    Sau 99 năm chúng có trả Các Đặc Khu cho Việt Nam hay không?
    *
    Nhân-sự Đại-hội 13 là phục-vụ cho Nghị-trình “Cãng Nước Sâu” “Luật Đặc Khu”.
    Người Việt Nam nên chuẫn-bị sẵn-sàng cho 02 Nghị-trình này.
    Nếu Nhân-sự Đại-hội 13 mà hoàn-tất được 02 Nghị-trình này, thì việc mất nước Việt Nam chắc-chắn đến 101%.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.