2347. Những mạng lưới liên minh cho cuộc Chiến tranh Lạnh Mới

The National Interest by David Stilwell and Dan Negrea March 28, 2021

Ba Sàm lược dịch

Để đảm bảo rằng cuộc chiến tranh lạnh mới kết thúc thành công, Hoa Kỳ phải dẫn đầu Thế giới Tự do trong một mạng lưới các phản ứng tập thể trên nhiều lĩnh vực.

Ba mươi năm sau khi Liên Xô tan rã và Chiến tranh Lạnh kết thúc, thế giới lại bước vào một cuộc chiến tranh lạnh mới. Từ bỏ việc “giấu mình chờ thời” (hide and bide), Đảng Cộng sản Trung Quốc theo đuổi ước mơ về vai trò lãnh đạo trong một thế giới an toàn cho chủ nghĩa độc tài, tìm cách đảo ngược nhận định về sự thất bại của chủ nghĩa chuyên chế theo chủ nghĩa Lenin vào năm 1991.

Tầm nhìn tương lai này mâu thuẫn với Hoa Kỳ và Thế giới Tự do.

 “Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc” cuối cùng đã được thừa nhận là một chế độ độc tài tàn bạo ở trong nước và hiện diện quyết đoán ở nước ngoài. Bắc Kinh đã sử dụng sức mạnh quân sự để bắt nạt các nước láng giềng và sức mạnh kinh tế để trừng phạt những người chống lại chương trình nghị sự của họ, đồng thời tận dụng khả năng tiếp cận công nghệ phương Tây để thúc đẩy tầm nhìn mang tính đàn áp của họ về quản trị trong nước và toàn cầu.

Trong Chiến tranh Lạnh trước đây, Hoa Kỳ và Thế giới Tự do cảm thấy mối đe dọa mạnh mẽ nhất trong lĩnh vực quân sự và ở Tây Âu. Nếu Liên Xô thành công trong việc thống trị toàn bộ châu Âu, nó sẽ thay đổi sâu sắc cán cân quyền lực toàn cầu theo hướng có lợi cho mình. Hoa Kỳ đã phản ứng bằng cách thành lập và lãnh đạo NATO — được đánh giá đúng là liên minh quân sự thành công nhất trong lịch sử vì họ đã chiến thắng mà không cần phải chiến đấu.

Cuộc chiến tranh lạnh này thì khác. Bắc Kinh đưa ra một mối đe dọa quân sự ở châu Á và một mối đe dọa kinh tế và công nghệ trên toàn cầu. Với bề rộng của thách thức, một liên minh quân sự đa phương đơn lẻ không phải là câu trả lời. Đối phó với hành động gây hấn trên phạm vi rộng của Bắc Kinh sẽ đòi hỏi một mạng lưới liên minh với nhiều hình dạng, quy mô và hình thức khác nhau, mỗi liên minh chống lại một hoặc nhiều khía cạnh của mối đe dọa. Các nghĩa vụ chung của các thành viên cũng sẽ rất đa dạng: họ sẽ điều hành các nghĩa vụ phòng vệ lẫn nhau chính thức của NATO, cho đến các thỏa thuận chung về tiêu chuẩn kinh tế, đến các cam kết ngăn chặn việc chuyển giao các công nghệ quan trọng.  

Mục tiêu của Hoa Kỳ và Thế giới Tự do trong cuộc chiến tranh lạnh này cũng giống như trong cuộc chiến trước: bảo tồn tự do, hòa bình và thịnh vượng bằng cách thành lập một liên minh hùng mạnh đến mức kẻ thù của chúng ta sẽ không bao giờ bị cám dỗ để kiểm tra sức mạnh của họ. Hành động tập thể thông qua Mạng lưới Liên minh là chìa khóa – ở chỗ Bắc Kinh lo ngại sự cô lập quốc tế.

Một liên minh kinh tế toàn cầu

Chiến lược An ninh Quốc gia năm 2017 đã tuyên bố rằng “An ninh kinh tế là an ninh quốc gia”. Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, sử dụng sức mạnh kinh tế của mình để uốn nắn những người khác theo ý muốn độc đoán của mình. Thế giới Tự do cần một cơ chế an ninh tập thể về kinh tế để chống lại các động thái xâm lược của Bắc Kinh. Điều V của NATO quy định rằng một cuộc tấn công quân sự vào một nước thành viên là một cuộc tấn công vào tất cả, và các quốc gia thành viên cam kết hỗ trợ lẫn nhau. Nhưng Tổ chức Thương mại Thế giới lại đã không lường trước được có một gã khổng lồ kinh tế phi tự do, vì vậy thế giới cần một Điều V kinh tế trong một bối cảnh khác.

Một số công việc của Liên minh Nghị viện về Trung Quốc (IPAC) là bước đầu tiên theo hướng này. IPAC đã được ra mắt vào tháng 6 năm ngoái và có hơn một trăm nhà lập pháp từ hai mươi quốc gia. Một trong những mục tiêu của IPAC là công bằng thương mại.

Khi Australia yêu cầu Tổ chức Y tế Thế giới điều tra nguồn gốc của đại dịch coronavirus, Trung Quốc đã áp đặt các mức thuế khắc nghiệt đối với rượu vang, lúa mạch và thịt bò của Australia, đồng thời hạn chế du lịch đến Australia. Ông Garnett Genuis, nghị sĩ Canada và đồng chủ tịch IPAC cho biết, “Chúng tôi không muốn rơi vào tình huống mỗi quốc gia riêng lẻ bị nhắm thành mục tiêu và bị cô lập.” IPAC đã tổ chức một chiến dịch vào tháng 11 năm 2020 để khuyến khích mỗi người mua hai chai rượu Aussie. Tác động kinh tế là khiêm tốn, nhưng thông điệp về Thế giới Tự do hành động trong sự phối hợp rất mạnh mẽ. Cơ bản phàn nàn của Bắc Kinh về “tư duy Chiến tranh Lạnh” là sự lo sợ rằng các nền dân chủ sẽ liên kết với nhau để chống lại các hành động của họ.

Một Liên minh Công nghệ Toàn cầu

Bắc Kinh tìm kiếm sự thống trị toàn cầu trong lĩnh vực công nghệ, một viễn cảnh không mấy vui vẻ khi họ đã thể hiện ý định sử dụng công nghệ cho các mục đích bất chính. Trong nước, họ gây ra tội ác diệt chủng ở Tân Cương và đàn áp quyền tự do ngôn luận. Công nghệ hiện đại có các ứng dụng quân sự quan trọng. Bắc Kinh công khai thúc đẩy Sự kết hợp Quân sự-Dân sự, bẻ cong các công nghệ dân sự lành tính, thường được mua lại một cách bất hợp pháp, để sử dụng vào mục đích quân sự thù địch. Ở nước ngoài, Trung Quốc sử dụng công nghệ để đánh cắp dữ liệu cá nhân và phá hoại các nền dân chủ, tiến hành gián điệp kinh tế và quân sự, đồng thời kích hoạt các chiến dịch thông tin sai lệch.

Hoa Kỳ phải đi đầu trong việc tạo ra các cơ chế phối hợp công nghệ để vừa bảo vệ nền công nghệ vừa thúc đẩy tiến bộ công nghệ chung. Có một số sáng kiến ​​đầy hứa hẹn theo xu hướng này, trong đó có hai sáng kiến ​​nổi bật.

Một là đề xuất chung năm 2020 từ ba tổ chức tư vấn ở ba lục địa: Trung tâm An ninh Châu Mỹ Mới ở Hoa Kỳ, Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator ở Đức và Sáng kiến ​​Châu Á Thái Bình Dương ở Nhật Bản. Nó được gọi là “Quy tắc chung: Khuôn khổ Liên minh cho Chính sách Công nghệ Dân chủ” và nó lập luận rằng “sự lãnh đạo công nghệ của các quốc gia tự do-dân chủ lớn trên thế giới sẽ là điều cần thiết để bảo vệ các thể chế, chuẩn mực và giá trị dân chủ, đồng thời sẽ đóng góp cho hòa bình toàn cầu và sự phồn thịnh.”

Liên minh công nghệ được đề xuất của họ sẽ bắt đầu với hàng chục nền dân chủ. Nó tìm cách đảm bảo và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, bảo vệ các công nghệ quan trọng và lấy lại tính toàn vẹn của việc thiết lập các tiêu chuẩn quốc tế. Nó cũng sẽ tập hợp các nguồn lực để tạo ra một cơ chế đầu tư đa quốc gia cho cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và tăng cường nghiên cứu và phát triển. Quan trọng là, nó cũng sẽ chống lại thông tin sai lệch và các hành vi sử dụng công nghệ phi đạo đức khác.

Một đề xuất khác vào năm 2020, đến từ Nhóm Chiến lược về Trung Quốc, một cơ quan tư vấn nhỏ do cựu Giám đốc điều hành Google Eric Schmidt dẫn đầu, trong một báo cáo có tựa đề “Cạnh tranh bất đối xứng: Chiến lược cho Trung Quốc và Công nghệ”. Sự bất cân xứng xuất phát từ việc Trung Quốc chơi “bằng một bộ quy tắc khác cho phép nước này hưởng lợi từ hoạt động gián điệp, giám sát phi tự do và ranh giới mờ nhạt giữa khu vực công và tư nhân.” Báo cáo lưu ý rằng hiện không có cơ chế toàn cầu để điều phối công nghệ giữa các nền dân chủ và kêu gọi sự lãnh đạo của Mỹ tạo ra một nền dân chủ. Nó đề xuất thành lập T12, “một liên minh đa phương mới của các nền dân chủ kỹ thuật” để thúc đẩy và bảo vệ các chuẩn mực và giá trị chung, và của Tổ chức Tài chính Công nghệ Quốc tế. Nó cũng ủng hộ hành động tập thể trong việc thiết lập tiêu chuẩn toàn cầu và tạo lập các khu vực tin cậy về công nghệ.

Các Liên minh Khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương

Áp lực trên diện rộng từ Bắc Kinh đang lan khắp khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và nhu cầu về một phản ứng phối hợp trong khu vực là cấp thiết. Những luận điệu ngày càng mang tính dân tộc chủ nghĩa của Bắc Kinh (“chúng ta sẽ không nhượng một inch vuông lãnh thổ mà tổ tiên chúng ta để lại cho chúng ta”) đã dẫn đến xích mích lãnh thổ với các nước láng giềng Đông Nam Á.  

Lối tuyên truyền của Bắc Kinh làm nổi lên những điểm mạnh của họ, nhưng một mạng lưới liên minh được tân trang và mở rộng sẽ khiến những điểm yếu của Trung Quốc trở nên mong manh hơn. So với các phản ứng song phương, các thỏa thuận an ninh tập thể đa lĩnh vực cùng chí hướng đưa ra các phương án răn đe gia tăng và giảm nguy cơ leo thang.

Quad là một mô hình tốt về cách các lợi ích chung có thể mang các quốc gia lại với nhau trong khi các quan điểm đa dạng của họ cho phép hành động tập thể. Người ta không cần nhìn xa hơn các hoạt động hải quân chung giữa Ấn Độ-Việt Nam ở Biển Đông hay sáng kiến ​​Hành lang Kinh tế Đông-Tây Ấn Độ-Nhật Bản để hiểu được lợi ích của hợp tác đồng minh linh hoạt và không chính thức.

Mô hình liên minh của Chiến tranh lạnh trước đây đặt Hoa Kỳ vào vị trí trung tâm kết nối khu vực. Điều này làm hạn chế và làm chậm hành động tập thể một cách không cần thiết, vì trọng tâm là Washington, những người thường có phản ứng chậm chạp. Quad đã cho thấy những lợi ích của một liên minh có mạng lưới lỏng lẻo bằng cách tối đa hóa sự đóng góp của từng đối tác, tăng lượt tham gia và giảm thiểu việc dựa dẫm. Một lợi ích thêm nữa của liên minh Quad sôi động là nó có thể đóng vai trò như một cửa ngõ để nhận sự hỗ trợ từ châu Âu và các nơi khác.

Liên minh khu vực châu Âu

Châu Âu đã không tiếp cận thách thức của Trung Quốc với mức độ khẩn cấp như Hoa Kỳ hoặc các đối tác Ấn Độ – Thái Bình Dương, vì Bắc Kinh không phải là một nguy cơ quân sự trực tiếp. Hơn nữa, châu Âu có các giao dịch kinh tế sâu rộng với Trung Quốc và muốn tránh thiệt hại kinh tế do xung đột chính trị.

Nhưng sự nhiệt tình của người châu Âu đối với việc kinh doanh ở Trung Quốc đang suy yếu. Phòng Thương mại Liên minh châu Âu tại Trung Quốc đã báo cáo trong cuộc Khảo sát niềm tin vào tháng 7 năm 2020, rằng bất chấp những lời hứa lặp đi lặp lại của Bắc Kinh là “cải cách và mở cửa thị trường“, gần một nửa số thành viên của tổ chức này đã phải đối mặt với các rào cản tiếp cận thị trường, môi trường kinh doanh khó khăn hơn năm trước và Chính phủ Trung Quốc ưu tiên các Doanh nghiệp Nhà nước hơn các công ty tư nhân.

Và dư luận châu Âu đang vô cùng lo lắng trước vụ diệt chủng ở Tân Cương và Luật An ninh Quốc gia tháng 7 năm 2020, với việc Bắc Kinh bất chấp các cam kết quốc tế chính thức về quyền tự trị của Hồng Kông. Ngoài ra, những nỗ lực của Bắc Kinh nhằm tận dụng đại dịch coronavirus cho lợi ích kinh tế và danh tiếng của mình đã đánh thức nhiều người ở châu Âu về bản chất thực sự của ĐCSTQ. Từ lịch sử của mình, châu Âu biết rằng các chính phủ phạm tội nhân quyền trong nước cũng có khả năng kích động các cuộc xung đột ở nước ngoài.

Đáp lại, một văn kiện chiến lược của EU năm 2019 đã công nhận Trung Quốc là “đối thủ chiến lược”. Các nước châu Âu, sau sự dẫn đầu của Hoa Kỳ, đang tạo ra các cơ chế để ngăn chặn việc Trung Quốc mua lại các công ty trong các lĩnh vực nhạy cảm về an ninh quốc gia. Ngoài ra, một số nước châu Âu đã đăng ký sáng kiến ​​“Mạng sạch” của Bộ Ngoại giao Mỹ, loại trừ thiết bị Huawei khỏi mạng viễn thông của họ.

Các quốc gia châu Âu riêng lẻ cũng đang tăng cường sức mạnh quân sự. Anh, Pháp và Đức đã cử lực lượng hải quân đến Biển Nam Trung Hoa (Biển Đông) để củng cố pháp quyền và cam kết có nhiều hoạt động hiện diện hơn vào năm 2021. Một bước quan trọng tiếp theo sẽ là NATO với tư cách là một tổ chức nhằm tăng cường hợp tác Ấn Độ – Thái Bình Dương với Bộ tứ (Quad).

Các liên minh thế giới đang phát triển

Các nước đang phát triển là một trọng tâm quan trọng trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Chúng là nguồn cung cấp nguyên liệu thô và là điểm đến xuất khẩu. Trung Quốc sử dụng chiến lược Một Vành đai Một Con đường để mở rộng phạm vi kinh tế và sử dụng sản xuất và lao động dư thừa của mình. Các nước đang phát triển cũng có thể cung cấp các địa điểm đặt căn cứ quân sự và ủng hộ việc bỏ phiếu tại Liên hợp quốc.

Bắc Kinh đã sử dụng sức mạnh kinh tế của mình để mua chuộc giới tinh hoa thông qua các cuộc đàm phán không rõ ràng và bị lũng đoạn bằng tham nhũng, dẫn đến các thỏa thuận kinh tế có lợi cho giới tinh hoa và lấy lòng dân chúng. Cơ sở hạ tầng chất lượng thấp, đắt tiền thường là kết quả của tình trạng đó. Nhưng các tiến trình dân chủ cuối cùng cũng đưa những thỏa thuận này ra ánh sáng. Tổng thống mới của Tanzania John Magufuli đã hủy bỏ thỏa thuận cảng trị giá 10 tỷ đô la với Trung Quốc của người tiền nhiệm, vì thỏa thuận này có các điều kiện mà “chỉ một kẻ say xỉn” mới chấp nhận. Và một chính phủ mới ở Malaysia đã đàm phán giảm 30% một thỏa thuận do chính phủ trước đó ký với Trung Quốc.

Một phản ứng đồng minh mang tính xây dựng sẽ có Hoa Kỳ và Thế giới Tự do cung cấp các lựa chọn cơ sở hạ tầng công bằng hơn cho các nước đang phát triển. Mạng Blue Dot đại diện cho một trong những phản ứng như vậy. Nó được đưa ra tháng 11 năm 2019 tại Diễn đàn Doanh nghiệp Ấn Độ – Thái Bình Dương ở Bangkok như một sáng kiến ​​chung của Hoa Kỳ, Nhật Bản và Úc. Được mệnh danh là “Liên minh chất lượng”, đây là một nền tảng đa phương dành cho các chính phủ, công ty tư nhân và người dân để xác nhận các dự án dựa trên các thông lệ quốc tế tốt nhất. Nó có thể trở thành một cơ quan đánh giá các dự án cơ sở hạ tầng toàn cầu, từ đó sẽ thu hút nhiều vốn hơn cho các dự án này.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), tổ chức kinh tế phi chính phủ với ba mươi bảy quốc gia dân chủ là thành viên, đã xuất bản vào tháng 10 năm 2020 một “Bản tóm tắt về Thực hành Chính sách Tốt cho Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Chất lượng”. Trung Quốc không phải là thành viên OECD. Tổ chức này có thể cho vay hỗ trợ quý báu cho sáng kiến ​​Blue Dot.

Kết luận

Hoa Kỳ vẫn là quốc gia không thể thiếu. Để đảm bảo rằng cuộc chiến tranh lạnh mới kết thúc thành công, Hoa Kỳ phải dẫn đầu Thế giới Tự do trong một mạng lưới các phản ứng tập thể trên nhiều lĩnh vực. Các Mạng lưới Liên minh về các thỏa thuận chính thức và không chính thức này tận dụng các quan điểm đa dạng và được xây dựng dựa trên lòng tin và các lý tưởng dân chủ được chia sẻ. Cách chắc chắn nhất để bảo tồn tự do, hòa bình và thịnh vượng của thế giới là các nền dân chủ trên thế giới cùng hành động, xây dựng sức mạnh tập thể của họ để chống lại sự cô lập của Bắc Kinh.

David Stilwell từng phục vụ tại Bộ Ngoại giao với tư cách là Trợ lý Bộ trưởng Văn phòng Các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương và tại Bộ Quốc phòng với tư cách là cố vấn Châu Á cho Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân. Là Chuẩn tướng Không quân đã nghỉ hưu, ông cũng là Tùy viên Quốc phòng tại Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Trung Quốc.

Dan Negrea đã từng phục vụ tại Bộ Ngoại giao với tư cách là Đại diện Đặc biệt về Thương mại và Kinh doanh và là thành viên Bộ tham mưu Hoạch định Chính sách của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao. Từng là giám đốc điều hành của Phố Wall, khi còn trẻ ông đã đào thoát khỏi chế độc cộng sản Romania.


Liên quan:

4 comments

  1. “Những luận điệu ngày càng mang tính dân tộc chủ nghĩa … (“chúng ta sẽ không nhượng một inch vuông lãnh thổ mà tổ tiên chúng ta để lại cho chúng ta”)

    “sự lãnh đạo của Mỹ tạo ra một nền dân chủ. Nó đề xuất thành lập T12, “một liên minh đa phương mới của các nền dân chủ kỹ thuật” để thúc đẩy và bảo vệ các chuẩn mực và giá trị chung”

    Có nghĩa 1 sự áp đặt về thể chế tư bửn cho các nước mún gia nhập . Một dạng “diễn biến hòa bình” rất nham hiểm nhằm lật đổ các chính quyền do dân lập ra .

    Toàn bộ chương trình là 1 kế hoạch nhằm xóa bỏ chủ nghĩa Cộng Sản trên toàn thía zái . Trung Quốc mà bị tư bửn khống chế, số phận của Việt Nam chả khác gì cá nằm trên thớt .

    “Hoa Kỳ vẫn là quốc gia không thể thiếu”

    Yep, nhưng với lão Đần … Maik Bom beo vừa nói lão Đần hổng có quyết tâm trong đối phó với Trung Quốc . Lão Đần cần phải theo đường hướng của Trump, rút Mỹ ra khỏi tất cả các tổ chức thía zái . Nước Mỹ của Trump không cần ai hết cũng có thể đánh Trung Quốc cho Đảng Cộng Sản Việt Nam wang zinh .

    Đảng Cộng Sản Việt Nam có dịp tự tay mình đặt dấu chấm hết cho fong chào Cộng Sản quấc tía, tại sao không làm ?

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.