2460. Trung Quốc không muốn chiến tranh, ít nhất là chưa. Nó đang dẫn dắt một cuộc chơi dài hơi

THE CONVERSATION by Misha Ketchell – May 5, 2021 

Ba Sàm lược dịch

Những ngày gần đây, những lời bàn tán về chiến tranh đã trở nên rầm rộ hơn, nhưng “tiếng trống” đã được nghe thấy trong một khoảng thời gian khi mà khả năng quân sự của Trung Quốc đã lớn mạnh. Trung Quốc không muốn chiến tranh, ít nhất là chưa. Nó đang dẫn dắt một cuộc chơi dài hơi và ý định rõ ràng của nó đã trở nên đáng sợ hơn.

Các học giả như Brendan Taylor đã xác định bốn điểm bùng phát cho một cuộc xung đột có thể xảy ra với Trung Quốc, bao gồm Triều Tiên, Biển Hoa Đông, Biển Hoa Nam (Biển Đông) và Đài Loan, nhưng chiến tranh thông thường không có khả năng xảy ra ở giai đoạn này.

Nơi những căng thẳng hiện đang ở mức cao

Hiệp định đình chiến giữa Triều Tiên và Hàn Quốc đã kéo dài gần 70 năm. Đại dịch đã hạn chế nghiêm trọng nền kinh tế của Triều Tiên và việc thử tên lửa đạn đạo xuyên lục địa của nước này cũng đã ngừng. Trung Quốc có lợi ích trong việc giữ cho chế độ của Kim Jong-un nắm quyền ở miền Bắc, nhưng triển vọng trở lại một cuộc chiến tranh nóng đã bùng phát và giảm bớt.

Ngay phía nam Hàn Quốc, trên Biển Hoa Đông, Trung Quốc đã tăng cường các hoạt động quân sự xung quanh quần đảo Senkaku mà Nhật Bản tuyên bố chủ quyền nhưng không có người ở. Trung Quốc dường như đang làm giảm quyết tâm của Nhật Bản trong việc chống lại các tuyên bố chủ quyền của họ đối với cái mà họ gọi là quần đảo Điếu Ngư.

Hoa Kỳ đã quả quyết với Nhật Bản rằng các hòn đảo đó nằm trong sự đảm bảo an ninh quốc phòng chung của họ. Nhưng một cuộc đối đầu với Trung Quốc có thể kiểm tra sự hậu thuẫn của Mỹ và có thể tạo tiền đề cho cuộc đối đầu leo ​​thang ở những nơi khác.

Tương tự, hoạt động xây dựng đảo quy mô công nghiệp của Trung Quốc ở Biển Đông đã đem đến kết quả là những cơ sở hạ tầng và khí tài quân sự rộng lớn của nước này. Điều đó sẽ cho phép Trung Quốc củng cố vị trí của họ về mặt quân sự và khẳng định quyền kiểm soát đối với cái gọi là đường chín đoạn – yêu sách rộng lớn của nước này đối với hầu hết vùng biển.

Hải quân Hoa Kỳ tiếp tục tiến hành các hoạt động tự do hàng hải (FONOPS) trên biển để thách thức các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc. Tuy nhiên, với hàng nghìn tàu của Trung Quốc có hoặc không có đánh dấu đang hoạt động ở đó, nguy cơ xảy ra va chạm gây leo thang căng thẳng là có thật.

Vào năm 2016, một tòa án quốc tế đã bác bỏ các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với vùng biển trong một vụ kiện do Philippines đưa ra. Mặc dù là một bên ký kết Công ước Luật Biển của Liên hợp quốc, Trung Quốc đã phớt lờ phán quyết của tòa và tiếp tục xâm phạm các đảo mà cả Philippines và Indonesia đều tuyên bố chủ quyền.

Gần đây, 220 tàu Trung Quốc đã neo đậu trong nhiều tháng tại một bãi đá ngầm bên trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Các hành động của Trung Quốc dường như dựa trên tiền đề quả quyết rằng sự chiếm hữu là chín phần mười của luật pháp.

Giống như việc Trung Quốc chiếm bãi cạn Scarborough vào năm 2012 trước khi họ xây dựng đảo lớn hơn về phía nam, Trung Quốc có thể hình dung được việc Mỹ không muốn thách thức các động thái mới nhất của họ như một dấu hiệu cho hành động quyết đoán hơn đối với Đài Loan.

Xét cho cùng, đây là giải pháp chính mà Bắc Kinh tìm cách bảo đảm di sản của Chủ tịch Tập Cận Bình.

Tại sao an ninh của Đài Loan lại quan trọng

Đài Loan đưa ra cho Mỹ và các đồng minh một câu hỏi hóc búa. Đây là một nền dân chủ mở tự do và là nhà sản xuất chip máy tính hàng đầu thế giới. Nó cũng nằm giữa cái mà các nhà chiến lược quân sự gọi là “chuỗi đảo đầu tiên”, trải dài từ Nhật Bản ở phía bắc đến Philippines ở phía nam.

Ý nghĩa chiến lược của nó rất sâu sắc.

Sau khi áp dụng chính sách “Một Trung Quốc” từ năm 1979, đảm bảo an ninh của Hoa Kỳ cho Đài Loan là có điều kiện và mong manh. Phản ánh sự bất bình ngày càng tăng đối với các hành động của Trung Quốc, các cuộc thăm dò cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ của công chúng Hoa Kỳ đối với việc bảo vệ Đài Loan.

Cho đến nay, tình trạng mơ hồ đã phục vụ tốt cho lợi ích của Hoa Kỳ, nó cung cấp một số đảm bảo cho Đài Loan trong khi lại làm nản ý chí xâm lược của Trung Quốc.

Sự đảm bảo này cũng rất quan trọng đối với Nhật Bản. Với hiến pháp theo chủ nghĩa hòa bình và đôi khi lo ngại về cam kết quốc phòng của Mỹ, Nhật Bản sẽ theo dõi chặt chẽ cách Mỹ tiếp cận chính sách Đài Loan của mình.

Trung Quốc cho đến nay đang tránh cuộc chiến tranh mở

Trong khi đó, Trung Quốc đã biến chất cả về kinh tế và quân sự. Khả năng quân sự của Trung Quốc tăng trưởng theo cấp số nhân, có được nhờ sự gia tăng mạnh mẽ về khả năng sát thương, độ chính xác, tầm bắn và số lượng của các hệ thống vũ khí của nước này. Trên hết, Bắc Kinh đã sử dụng các luận điệu và chiến thuật hiếu chiến của mình.

Tháng trước, ông Tập đã có một bài phát biểu lên gân tại Diễn đàn Châu Á Bác Ngao, kêu gọi sự chấp nhận Trung Quốc không chỉ là một siêu cường mới nổi mà còn đóng vai trò bình đẳng trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu.

Đôi khi hành động còn lớn hơn lời nói. Và các hành động của Trung Quốc cho đến nay đã tránh vượt ngưỡng bước vào chiến tranh mở, từ chối đưa ra “cái đinh” trước “cái búa” của Hoa Kỳ. Điều này là vì lý do chính đáng.

Nếu chiến tranh nổ ra, Trung Quốc sẽ dễ bị tổn thương. Nước này có chung biên giới trên bộ với 14 quốc gia, mang lại tiềm năng cho những thách thức lớn, nếu không muốn nói là khả năng mở ra cuộc tấn công trên nhiều mặt trận.

Kế đó là những mối quan ngại về kinh tế. Trung Quốc có các khoản đầu tư công nghiệp đáng kể của Nhật Bản, Hoa Kỳ và Châu Âu, đồng thời cũng phụ thuộc nhiều vào năng lượng và hàng hóa đi qua eo biển Malacca giữa Malaysia, Singapore và Indonesia, là đường giao thông huyết mạch của Ấn Độ – Thái Bình Dương.

Sự phụ thuộc vào eo biển Malacca đó – được một nhà phân tích gọi là “tình thế tiến thoái lưỡng nan của Malacca” – giúp giải thích tại sao Trung Quốc lại đầu tư quá nhiều vốn vào Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường và cố gắng tránh xung đột mở, ít nhất là cho đến khi nước này tự chủ hơn.

Để tránh chiến tranh trực diện, rõ ràng Trung Quốc cho rằng tốt hơn nên vận hành một lực lượng bán quân sự với hàng nghìn tàu sơn trắng và tàu đánh cá có vũ trang để thúc đẩy các tuyên bố chủ quyền của họ ở Biển Đông và Biển Hoa Đông và hạn chế quyền tự do hành động của Đài Loan.

Gần đây, nước này cũng đã thông qua luật mới cho phép lực lượng bảo vệ bờ biển của mình hoạt động giống như một cơ quan quân sự và thực thi luật hàng hải – một lần nữa vi phạm Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển.

Trung Quốc cũng đang mở rộng cuộc chiến “vùng xám” chống lại Đài Loan, bao gồm các cuộc tấn công mạng, xâm nhập nhiều lần vào không gian và lãnh hải của nước này, đồng thời cô lập ngoại giao nhằm làm suy yếu quyết tâm và khả năng kháng cự của Đài Loan.

Các đồng minh của Mỹ có giúp bảo vệ Đài Loan không?

Thách thức dai dẳng và ngày càng leo thang này của các lực lượng Trung Quốc đã chứng tỏ Đài Loan không có khả năng kiểm soát hoàn toàn vùng biển và không gian của mình. Bắc Kinh đang tiếp tục xây dựng một hạm đội có khả năng đổ bộ để có thể thực hiện một cuộc xâm lược Đài Loan.

Các chuyên gia Hoa Kỳ cũng không còn tin tưởng rằng người Mỹ sẽ thắng trong một cuộc chiến toàn diện nhằm vào Đài Loan, với việc quan chức quân sự hàng đầu của Washington trong khu vực cho rằng một cuộc chiến có thể xảy ra trong vòng sáu năm.

Đài Loan thiếu các đồng minh khác ngoài Hoa Kỳ, nhưng Nhật Bản lưu tâm đến hậu quả của việc Hoa Kỳ không bảo vệ được Đài Loan. Khả năng giám sát đại dương và phòng thủ bờ biển của Nhật sẽ bị lộ nếu Trung Quốc chiếm Đài Loan. Nhưng hiến pháp của Nhật Bản ngăn cản việc tham gia trực tiếp vào việc bảo vệ Đài Loan.

Theo nghĩa vụ của ANZUS (Khối hiệp ước An ninh quân sự Úc – New Zealand – Mỹ), Mỹ có thể kêu gọi Úc hỗ trợ quân sự để bảo vệ Đài Loan. Các điều khoản hỗ trợ lẫn nhau không tự động được viện dẫn, nhưng hàm ý của việc Canberra đứng bên lề sẽ rất sâu sắc.

Những cảnh báo về tiếng trống trận khoa trương của chiến tranh nhắc nhở chúng ta rằng Hoa Kỳ không còn là siêu cường duy nhất trên thế giới và gợi ý Úc nên chuẩn bị cho một thế giới đầy biến động hơn.

Thay vì chỉ dựa vào Mỹ, Úc nên tăng cường khả năng phòng thủ của mình. Đồng thời, nó nên hợp tác nhiều hơn với các đối tác khu vực trên khắp Đông Nam Á và hơn thế nữa, đặc biệt là Indonesia, Nhật Bản, Ấn Độ và Hàn Quốc, để ngăn chặn sự hiếu chiến hơn nữa và giảm thiểu nguy cơ căng thẳng leo thang thành chiến tranh công khai.


Liên quan:

2 comments

  1. “Trung Quốc không muốn chiến tranh, ít nhất là chưa. Nó đang dẫn dắt một cuộc chơi dài hơi”

    Rất đúng . On 2 fronts. Học Khổng Tử, “tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Trung Quốc chợt nhận ra sự quan trọng của “gia đình”, và đang phát chiển family values, những giá trị yêu thích của giới bảo thủ . Chiều hướng chống phá thai, chống đồng tính nhưng không chống đồng chí … là những biểu hiện được xem là family values của giới bảo thủ .

    Những điều này rất có lợi và rất thích hợp với Việt Nam & tư di người Việt nói chung . Hy vọng Đảng & Chính phủ có thỉa tận dụng được chiều hướng này để hòa mình với thía zái Cộng Sản .

    Nhìu nhà thơ, văn tả rằng khi ở trạng thái thăng hoa của tình yêu, 1 ngừ rơi vào trạng thái vô ngã, 1 trạng thái nirvana. Lúc đó ngừ ta sẽ cảm nhận được sự huyền diệu của Tạo Hóa . Hy vọng ngừ Việt mềnh cũng sẽ được hưởng những giây phút kỳ diệu đó . Chứ để thằng cha Nguyễn Hữu Liêm vưỡn xem mình là con nít hoài . Đừng có khinh dân Việt mình nhá . Lấy chồng từ thưở 13, đến năm 18 thiếp đà 5 con . Ra đường thiếp vưỡn còn so, về nhà thiếp đã 5 con cùng chàng đấy .

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.