2485. Cuộc đấu giằng co của Việt Nam với Trung Quốc trên đất Lào

EASTASIAFORUM – Author: Nguyen Khac Giang, Victoria University of Wellington – 12 May 2021

Ba Sàm lược dịch

Vào tháng 3 vừa qua, Việt Nam thông báo đã tặng cho Lào một tòa nhà quốc hội mới trị giá 111 triệu USD. Động thái này phản ánh sự không hài lòng của Hà Nội trước ảnh hưởng ngày càng tăng của Bắc Kinh đối với đồng minh thân cận nhất của họ. Trung Quốc đã vượt qua Việt Nam để trở thành nhà đầu tư và cho vay lớn nhất tại Lào. Giữ Lào ở bên Việt Nam là ưu tiên chính sách đối ngoại hàng đầu của Hà Nội.

Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để khỏi tham gia vào cuộc cạnh tranh tốn kém với Trung Quốc.

Lào là người bạn đáng tin cậy nhất của Việt Nam. Hai quốc gia cộng sản đã cùng nhau chiến đấu chống lại Hoa Kỳ trong Chiến tranh Việt Nam. Pathet Lào sẽ khó lên nắm quyền vào năm 1975 nếu không có sự hỗ trợ của Hà Nội. Nếu không có sự hỗ trợ của những người cộng sản Lào, con đường mòn Hồ Chí Minh – đóng một vai trò quan trọng trong chiến thắng của Bắc Việt Nam – sẽ không thể thực hiện được.

Mối liên hệ của hai chế độ là đặc biệt: đào tạo về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là điều bắt buộc đối với các chính trị gia Lào, những người khao khát trở thành lãnh đạo quốc gia. Lào là một trong hai nước mà Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) gọi là anh em, với quốc gia còn lại là Cuba. Đại sứ Việt Nam tại Lào là một trong số ít các nhà ngoại giao có hàm Thứ trưởng Bộ Ngoại giao.

Sự sống còn về địa chính trị của Hà Nội cũng liên quan đến Lào. Việt Nam có biên giới trên bộ chỉ với Trung Quốc, Campuchia và Lào. Với lịch sử phức tạp và sự không tin tưởng vĩnh viễn vào những mục đích của Bắc Kinh, việc thành lập một khối chính trị ‘Đông Dương’ thống nhất để tự bảo vệ, chống lại hành động xâm lấn có thể xảy ra từ phương bắc luôn là ưu tiên trong tư duy chiến lược của Hà Nội.

Thất bại lần cuối cùng vào cuối những năm 1970, miền Bắc Việt Nam đã phải chiến đấu với cả hai đầu đất nước và đang trên bờ vực của sự sụp đổ hoàn toàn. Ngoài ra, vì sự ủng hộ của Trung Quốc đối với chính phủ của Thủ tướng Campuchia Hun Sen đã lôi kéo Campuchia một cách an toàn vào quỹ đạo của mình, nên Việt Nam không thể để mất Lào.

Kể từ khi sự hiện diện của Trung Quốc trong khu vực ngày càng gia tăng, đã có những bất đồng giữa Lào và Việt Nam. Lào đang phấn đấu để trở thành ‘bình điện của châu Á’ bằng cách xây dựng hàng loạt dự án thủy điện dọc sông Mekong, nhiều dự án được tài trợ thông qua các khoản vay của Trung Quốc. Việt Nam đã lên tiếng phản đối các đập này để bảo vệ khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Hà Nội cũng háo hức đưa vấn đề Biển Đông vào chương trình nghị sự của ASEAN, trong khi Lào không quan tâm đến chủ đề này vì sợ làm mất lòng người cho vay lớn nhất là Trung Quốc.

Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường (BRI) của Bắc Kinh đã được chào đón nồng nhiệt ở Viêng Chăn, nhưng nó đã bị Hà Nội tỏ thái độ lạnh nhạt. Một số học giả Việt Nam lo ngại rằng các dự án BRI, bao gồm tuyến đường sắt Côn Minh – Singapore chạy qua Lào, được thiết kế để cô lập Việt Nam với phần còn lại của khu vực. Khi Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng về phía nam thông qua BRI, Việt Nam đang phải vật lộn để duy trì phạm vi ảnh hưởng truyền thống của mình. Hà Nội không thể cạnh tranh tài chính với Bắc Kinh trong việc cung cấp các khoản vay và đầu tư. Điều này khiến họ lo ngại vì nguồn lực tài chính là yếu tố quyết định làm sâu sắc thêm quan hệ Trung Quốc – Campuchia, và Hà Nội không muốn Lào đi theo con đường tương tự.

Nhưng Việt Nam vẫn còn một con bài trong cuộc chơi.

Thứ nhất, bang giao của Việt Nam với Lào dựa trên mối quan hệ chính trị chặt chẽ được phát triển qua hơn 40 năm, cũng như quan hệ kinh tế và văn hóa sâu sắc giữa hai nước. Các công ty Việt Nam đã hoạt động thành công tại Lào trong nhiều thập kỷ qua, đặc biệt là ở các tỉnh phía Nam như Savannakhet và Attapeu. Các hoạt động kinh tế hàng ngày giữa hai nước hầu như không có rào cản và nhiều người Việt Nam đã nhân cơ hội này để nhập cư vào Lào, làm nhiều công việc khác nhau từ chủ cửa hàng nhỏ đến công nhân xây dựng. Những hoạt động giao lưu nhân dân này đã làm sâu sắc thêm mối quan hệ Việt Nam – Lào và phải một thời gian nữa Trung Quốc mới có những quan hệ tương tự.

Thứ hai, Lào cũng có lợi ích chiến lược trong việc duy trì mối bang giao nồng ấm với Việt Nam. Nằm trong đất liền, Việt Nam là con đường tốt nhất để Lào tiếp cận đường biển để giao thương. Các dự án cơ sở hạ tầng để kết nối Lào với các trung tâm kinh tế trọng điểm của Việt Nam, bao gồm một tuyến đường sắt được đề xuất từ ​​Viêng Chăn đến cảng nước sâu Vũng Áng của miền Trung Việt Nam, đang được xem xét. Việc tài trợ cơ sở hạ tầng của Trung Quốc cũng khiến Lào phải chịu gánh nặng nợ nần và dễ bị Bắc Kinh thao túng. Việt Nam đưa ra một đối trọng với xu hướng này. Chiến lược tốt nhất đối với Lào là tạo ranh giới giữa hai nước láng giềng lớn hơn và hưởng lợi từ cả hai.

Sự chuyển giao lãnh đạo ở Lào và Việt Nam vào đầu năm nay có thể mang lại một số hiểu biết sâu sắc về mối quan hệ Việt Nam – Lào – Trung Quốc trong tương lai. Tại Lào, Thủ tướng Thongloun Sisoulith, một người thông thạo tiếng Việt, đã được bầu làm tân lãnh đạo Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và ông đã thăng chức cho một người bạn thời thơ ấu của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, con gái của một nhà ngoại giao Lào từng ở Bắc Kinh, để trở thành trợ lý hàng đầu của mình.

Tại Việt Nam, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đứng đầu một ban lãnh đạo với sự tự tin sẽ nâng cao vị thế của Việt Nam ở châu Á. Đặc biệt, Chủ tịch Nguyễn Xuân Phúc đã làm một công việc đáng ngưỡng mộ trong quản lý mối quan hệ của đất nước với chính quyền Trump khó đoán, trong khi Thủ tướng mới nhậm chức Phạm Minh Chính có nhiều kinh nghiệm về chính sách đối ngoại, bao gồm cả kinh nghiệm làm việc tại các đại sứ quán nước ngoài với tư cách là một sĩ quan tình báo.

Ưu tiên chính sách đối ngoại của Hà Nội sẽ là củng cố môi trường an ninh của chính mình. Vì lý do này, Việt Nam có nhiều khả năng muốn củng cố mối quan hệ với Lào, đặc biệt là thông qua hợp tác kinh tế ngày càng sâu rộng. Các dự án đường bộ, cảng và đường sắt kết nối Lào với Việt Nam sẽ được ưu tiên – mặc dù không đạt được quy mô và tốc độ như các dự án của Trung Quốc. Hà Nội biết rằng ngay cả với bạn bè, lợi ích quốc gia vẫn phải là quyết định cuối cùng.

Nguyễn Khắc Giang là nghiên cứu sinh Tiến sĩ tại Đại học Victoria University of Wellington.


Liên quan:

5 comments

  1. Zìa ngày 11-5 được/bị xem là ngày nhân quyền cho công an Việt Nam, các trí thức bất lương nhà mềnh có thỉa kiếm cách nào để gộp ngày này với ngày 19-5 được không ? Ví dụ như viết bài khoảng từ 12-18/5, đá giò lái, viết là đánh dấu ngày nhân quyền cho công an Việt nam & ngày sinh của Cụ Hồ Chí Minh lun thỉa ? Just throwin some xítty ideas out.

    Các trí thức bất lương nhà mềnh kiên quyết tách rời Bác ra khỏi chủ nghĩa Mác-Lê, hổng khác gì Tạ Duy Anh biên tập chữ “đít” “Trong tự truyện “Để gió cuốn đi” của ca sỹ Ái Vân, dù tác giả mô tả cụ Hồ như một ông tiên, nhưng khi tác giả thuật lời cụ bảo chị em Ái Vân: “Các cháu lạnh thì đặt tay xuống đít cho ấm”, bị Cục xuất bản yêu cầu cắt chữ “đít” đi (hoặc thay bằng từ khác), vì không thể để người như cụ Hồ nói “phản cảm” như vậy”.

    Làm kiểu đó với Bác Hồ mến yêu là cuồng Hồ 1 cách thụ động . Hổng những chích đùi cho Bác, trí thức nhà mềnh cũng cần phải trang điểm cho Bác lộng lẫy hẳn lên . Gán ngày sinh của Bác vô ngày nhân quyền công an Việt Nam là 1 động thái cuồng Hồ rất chủ động mà trí thức nhà mềnh cần phải làm .

    Số lượt thích

  2. Zìa bài “Đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân trong Đảng” chỉ lói thía lày, “Mission Impossible”. Tại sao ?

    “Hồ Chí Minh khẳng định “thắng lợi của chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thắng lợi của cuộc đấu tranh trừ bỏ chủ nghĩa cá nhân”(5). Theo Người, “việc đánh bại chủ nghĩa cá nhân và trong thắng lợi của chủ nghĩa xã hội”(6) là hai vấn đề, hai nội dung, hai mặt có quan hệ đối kháng, loại bỏ lẫn nhau, mặt này tồn tại, phát triển thì mặt kia không tồn tại, hoặc ngược lại. Chỉ giành thắng lợi trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, mới xây dựng được cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội, không thể đi lên chủ nghĩa xã hội khi chủ nghĩa cá nhân vẫn còn tồn tại và phát triển”

    Chủ nghĩa xã hội thua chỏng gọng rùi còn đâu . Đảng còn đang tính dựng lại cờ Vàng nữa kìa, rùi bỏ “sở hữu toàn dân zìa đất đai”. Chủ nghĩa xã hội sắp cút khỏi Việt Nam gòi . Và chiếu theo câu nói trên của Bác Hồ, chủ nghĩa cá nhân đã lên ngôi, đang ngự trên đài danh vọng ở Việt Nam .

    Đại tá, TS. Đồng Anh Dũng Học viện Chính trị Bộ Quốc phòng, cấp quá nhỏ để who cares.

    Số lượt thích

  3. “Thứ nhất, bang giao của Việt Nam với Lào dựa trên mối quan hệ chính trị chặt chẽ được phát triển qua hơn 40 năm, cũng như quan hệ kinh tế và văn hóa sâu sắc giữa hai nước …

    Thứ hai, Lào cũng có lợi ích chiến lược trong việc duy trì mối bang giao nồng ấm với Việt Nam. Nằm trong đất liền, Việt Nam là con đường tốt nhất để Lào tiếp cận đường biển để giao thương. Các dự án cơ sở hạ tầng để kết nối Lào với các trung tâm kinh tế trọng điểm của Việt Nam”

    Đổi chữ “Lào” thành Trung Quốc . Zìa “Các dự án cơ sở hạ tầng để kết nối Lào với các trung tâm kinh tế trọng điểm của Việt Nam”, như đã nói, đổi chữ “Lào” thành Trung Quốc . Bai zờ vê, bang giao của Việt Nam & Trung Quốc lâu hơn 40 năm, gần 1 thía kỷ gòi .

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.