2519. Trung Quốc và Mỹ: Ai có ảnh hưởng nhiều hơn ở Việt Nam?

Theo Khảo sát Phong vũ biểu Châu Á mới nhất, Trung Quốc có nhiều ảnh hưởng hơn – nhưng lại mang một hình ảnh kém tích cực hơn – ở Việt Nam so với Hoa Kỳ.

THE DIPLOMAT By Mengzhen Xia and Dingding Chen – May 21, 2021

Ba Sàm lược dịch

Khi sự cạnh tranh giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ nóng lên đáng kể, nhiều quốc gia châu Á đang cảm thấy bị áp lực phải lựa chọn bên nào. Tuy nhiên, các quốc gia như Việt Nam cố gắng duy trì lập trường trung lập giữa hai cường quốc và nỗ lực hơn cho một hành động cân bằng tinh tế nhằm mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Ngay sau khi chính quyền Biden lên nắm quyền ở Hoa Kỳ, Washington đã quyết định tăng cường chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, với ý định làm nổi bật sự hiện diện của họ ở châu Á và ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Việt Nam, sau một năm đảm nhiệm vai trò chủ tịch ASEAN và hiện là thành viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đến năm 2021, ngày càng trở nên quan trọng trong nỗ lực này.

Washington tìm cách nâng cấp quan hệ Hoa Kỳ – Việt Nam và làm sâu sắc hơn “quan hệ đối tác toàn diện” của họ với mục tiêu cân bằng và hạn chế Trung Quốc.

Cả Trung Quốc và Hoa Kỳ đều đang cạnh tranh để gây ảnh hưởng tích cực – và lớn hơn – đối với Việt Nam thông qua các chính sách kinh tế và chính trị khác nhau, chẳng hạn như Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường từ Trung Quốc và hợp tác an ninh hàng hải từ Hoa Kỳ.

Nhưng người Việt Nam nhìn nhận thế nào về hai siêu cường? Nước nào có nhiều ảnh hưởng hơn? Và liệu cuộc tranh giành ảnh hưởng có thực sự là trò chơi có tổng bằng không giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ?

Dữ liệu mới nhất của Khảo sát Phong vũ biểu Châu Á Việt Nam (ABS), công bố ngày 2 tháng 3, cho thấy hơn 50% người Việt Nam được hỏi tin rằng Trung Quốc có ảnh hưởng nhất ở Châu Á, trong khi chỉ 14,67% chọn Hoa Kỳ.

Trở lại năm 2010, 43,32% người được hỏi coi Trung Quốc là quốc gia có ảnh hưởng nhất ở châu Á, nhưng chỉ có khoảng 10% chọn Hoa Kỳ.

Điều thú vị là, trong khi cả hai quốc gia dường như đã mở rộng ảnh hưởng của mình kể từ năm 2010, khoảng cách giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ đã mở rộng và Trung Quốc đã tiếp tục vượt xa. Cái này có một vài nguyên nhân.

Thứ nhất là Trung Quốc và Việt Nam có lịch sử kết nối và giao thoa với nhau lâu đời, với những ảnh hưởng lẫn nhau về văn hóa, phong tục, ngôn ngữ, âm nhạc, thơ ca, v.v. Ảnh hưởng to lớn của Trung Quốc đối với Việt Nam đã có cơ sở từ hàng nghìn năm lịch sử.

Yếu tố thứ hai đằng sau ảnh hưởng của Trung Quốc là Trung Quốc đã là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong 15 năm, và Việt Nam đã được hưởng lợi rất nhiều từ điều đó.

Cuối cùng, Trung Quốc và Việt Nam chia sẻ các giá trị ý thức hệ, và mô hình phát triển kinh tế và chính trị của Trung Quốc đã có tác động lớn đến Việt Nam.

Mặc dù Trung Quốc có ảnh hưởng tương đối nhiều hơn ở Việt Nam, nhưng nói chung, ảnh hưởng của Trung Quốc đối với Việt Nam không phải là tích cực.

Dựa trên dữ liệu mới nhất của ABS, chỉ 25% người Việt Nam được hỏi tin rằng Trung Quốc đã tạo ra tác động tích cực đến đất nước của họ, nhưng đối với Hoa Kỳ, con số này lên tới 85%. Nói cách khác, đa số người được hỏi ủng hộ Hoa Kỳ và hoan nghênh Washington đến và mở rộng ảnh hưởng tại Việt Nam. Một trong những lý do lớn nhất dẫn đến sự khác biệt này là do căng thẳng gia tăng trong tranh chấp Biển Đông giữa Trung Quốc và Việt Nam.

Gần đây, sự quyết đoán và hành động ngày càng tăng của Trung Quốc ở các vùng biển tranh chấp đã làm dấy lên tình cảm và các cuộc phản đối chống Trung Quốc ở Việt Nam. Ví dụ, các cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc nổ ra vào năm 2014 để phản ứng lại việc Trung Quốc triển khai giàn khoan dầu trong khu vực tranh chấp.

Với suy nghĩ này, Việt Nam có nhiều khả năng xây dựng quan hệ đối tác bền chặt hơn với Hoa Kỳ và tìm kiếm sự hỗ trợ từ Hoa Kỳ để giúp nước này đạt được lợi ích quốc gia của mình trong các vùng biển tranh chấp.

Nói rộng hơn, nhiều người ở Việt Nam coi Trung Quốc là kẻ xâm lược, đã tiến hành nhiều cuộc chiến tranh nhằm thống trị Việt Nam. Sách giáo khoa lịch sử Việt Nam đã đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo ra suy nghĩ và ấn tượng của mọi người về Trung Quốc; một số lượng lớn các anh hùng dân tộc Việt Nam được nêu trong sách giáo khoa đã chiến đấu trong các cuộc chiến chống xâm lược và xâm lược của Trung Quốc. Do đó, cả yếu tố lịch sử và tranh chấp Biển Đông hiện nay đều ẩn sau ấn tượng tiêu cực của người dân Việt Nam về Trung Quốc.

Điều thú vị là dữ liệu ABS, và đặc biệt là xu hướng theo thời gian, cho thấy cuộc tranh giành ảnh hưởng của Trung Quốc và Hoa Kỳ ở Việt Nam không phải là bài toán có tổng bằng không. Nói cách khác, việc gia tăng ảnh hưởng tích cực của Trung Quốc không nhất thiết phải hạ thấp Hoa Kỳ và ngược lại.

Việc hai bên có thể đồng thời tăng cường ảnh hưởng tích cực của họ đối với Việt Nam, dẫn đến khả năng Trung Quốc và Hoa Kỳ thực sự có thể hợp tác với nhau và đạt được chiến lược cùng có lợi nhằm tăng cường ảnh hưởng tích cực của họ ở Việt Nam.

Tuy nhiên, bất chấp những gì dữ liệu cho chúng ta biết, thực tế là cả Trung Quốc và Hoa Kỳ đều coi nhau như những tay chơi trong trò chơi có tổng bằng không và tiếp tục leo thang căng thẳng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Hy vọng rằng những phát hiện mới từ ABS có thể giúp hai tay chơi khổng lồ có được sự hợp tác nhiều hơn và ít xung đột hơn trong khu vực này.

Cả Trung Quốc và Hoa Kỳ gần đây đều đặt trọng tâm vào Việt Nam, và cả hai nước đều cố gắng tạo ảnh hưởng tích cực hơn đến Việt Nam. Cách hiệu quả nhất để làm như vậy là thông qua các chính sách kinh tế, vì hơn một nửa số người Việt Nam được hỏi trong cuộc khảo sát của ABS coi kinh tế là ưu tiên hàng đầu của họ.

Với việc Trung Quốc và Việt Nam đều tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực, người Việt Nam, đặc biệt là nông dân địa phương, có thể được hưởng các chính sách xuất khẩu thuận lợi hơn như thuế quan và rào cản giảm và thu hút nhiều hơn đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam. Trung Quốc nên tận dụng cơ hội để tạo ảnh hưởng tích cực hơn ở Việt Nam và nâng cao hình ảnh cũng như quyền lực mềm của mình trong khu vực.

Hoa Kỳ cũng nên tăng cường đầu tư vào Việt Nam và theo đuổi cách tiếp cận hòa bình hơn đối với an ninh khu vực.

Chỉ thông qua các chính sách này, cả ba nước mới có thể hưởng lợi từ sự ổn định và thịnh vượng trong tương lai.

Về tác giả: – Mengzhen Xia là Tiến sĩ, ứng viên ngành Quan hệ quốc tế tại Đại học Khoa học và Công nghệ Ma Cao và một nghiên cứu viên không thường trú tại Viện Intellisia. – Dingding Chen là chủ tịch của Viện Intellisia.


Liên quan:

15 comments

  1. “Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Đất nước sẽ bước vào giai đoạn phát triển mới, đáp ứng nguyện vọng của cử tri”

    Có nghĩa mặc dù chưa mua được vaccines của Mỹ, Việt Nam ta cũng có vaccines cho miễn dịch cộng đồng (75%)? Chúc mừng!

    Số lượt thích

  2. Thoái hóa Enantiodromia là quá chình chiển sang phía đối lập . PGS.TS Nguyễn Viết Thông Tổng Thư ký HĐLLTW mô tả quá trình này ở Việt Nam khá chi tiết . Lái lợn nhà Đảng quả có khác!

    “Từ nhận thức, quan điểm phủ nhận kinh tế thị trường, xem kinh tế thị trường là đặc trưng riêng có của chủ nghĩa tư bản, đối lập kinh tế thị trường với chủ nghĩa xã hội đến nhận thức kinh tế thị trường là giá trị chung của nhân loại. Từ một nước nghèo, kinh tế kém phát triển quá độ lên chủ nghĩa xã hội, nhất định phải phát triển nền kinh tế thị trường, sử dụng kinh tế thị trường để xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội”

    Chữ “đến” quá đắt! Chỉ rõ đây là 1 quá chình .

    “nhất định phải phát triển nền kinh tế thị trường”

    Tại sao phải “nhất định phải”? Vạn sự khởi đầu nan, vài nan khởi đầu quyết định “nhất định phải phát triển nền kinh tế thị trường”?

    “đối lập kinh tế thị trường với chủ nghĩa xã hội”

    Theo bài của 2 mợ khoa chủ nghĩa xã hội khoa học, kinh tía thị chường vưỡn đối lập với chủ nghĩa xã hội .

    Đảng cần chứng minh, dựa trên chủ nghĩa Mác zìa tư bửn, rằng thìa là mà “kinh tía thị chường” khác với “chủ nghĩa tư bửn”, aka cần chứng minh 1- “kinh tía thị chường” hổng có bóc lột giá trị thặng dư của giai cấp vô sản -> bần cùng hóa họ . 2- Hổng biến tất cả mọi thứ, kể cả nhân phẩm, thiên nhiên thành commodities, hàng hóa, có giá trị chiếm đoạt .

    “Đảng ta đưa ra quan niệm phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một đột phá lý luận rất cơ bản và sáng tạo của Đảng ta”

    Rất đúng . Chủ nghĩa Mác & tư tưởng Hồ Chí Minh là đối tượng của “đột phá”. Sau khi “đột phá” chủ nghĩa Mác & tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành nạn nhân . Của Đảng ta, tất nhiên .

    “Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) xác định: “Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế, hình thức tổ chức kinh doanh và hình thức phân phối”

    i have no problem w that, chỉ cần Đảng xác nhận vài điều

    a- Đảng đang phát chiển chủ nghĩa tư bửn, có nghĩa “giải phóng miền Nam” là chưa tới chợ đã rơi hết tiền . Và “Đổi Mới” vì Đảng thiếu kiên định, thiếu kiên nhẫn, rất dở trong chịu khó, chịu khổ .

    b- Đảng cần xác định sẽ tới 1 lúc nào đó -2045, maybe?- “Ta” sẽ quay lại với chủ nghĩa xã hội, aka scale down chủ nghĩa tư bửn cho tới khi hoàn toàn vắng bóng . Như tư tưởng Hồ Chí Minh .

    c- Phải nhận định cho được những thành tố xã hội chủ nghĩa, và chúng phải đứng ở vị trí chủ đạo . Đơn giải vì mối quan ngại chệch hướng . Đảng lãnh đạo dont cut it no mo, vì rõ ràng Đảng cũng có thỉa mắc sai lầm . What if Đảng hiện giờ hổng phân biệt được sự khác nhao giữa tư bửn & chủ nghĩa xã hội ? Bonus cho ai chỉ zô sự tồn tại của “Sở Giao Dịch Chứng Khoán Tp Hồ Chí Minh”.

    d- Xác định rõ vị trí của Đảng trong cuộc đấu chanh giai cấp . “Nắm vững và xử lý tốt các mối quan hệ lớn” là bôi dầu cù là lên khối u ung thư ác tính chủ nghĩa tư bửn .

    Số lượt thích

  3. “khả năng Trung Quốc và Hoa Kỳ thực sự có thể hợp tác với nhau và đạt được chiến lược cùng có lợi nhằm tăng cường ảnh hưởng tích cực của họ ở Việt Nam”

    Rất chính xác . Với thời lão Đần, 1 ngừ thần tượng Mao, Mỹ có thỉa hợp tác với Trung Quốc để cùng đưa Việt Nam vào tròng . Lão Đần có thỉa là ông mai, một trong những nghề tệ bạc nhứt Việt Nam thời xưa .

    Bà Trần Tố Nga cần đưa công cuộc kháng chiến chống Mỹ lần II tới ngay tại đất Mỹ, có Kenneth Nguyễn làm Huỳnh Kim Báu thời này .

    Kenneth Nguyễn kiu là hắn phỏng vấn những ngừ Việt nổi tiếng, ngừ đầu tiên là Nguyễn Ngọc Giao, ngừ II là Trần Tố Nga . Cầu Bất Lương hải ngoại có vẻ đã xuất hiện .

    Số lượt thích

    • việc
      thi hành quấy rối đế quốc Mỷ
      theo lệnh của quan thầy Trung Quốc
      thì
      đảng và nhà nước ta đang làm rất tốt
      nhưng có cái khó là thiếu đề tài
      cái xác thối Chất độc da cam
      ta
      cứ diển mải củng hơi kỳ cục
      cháu cố động nảo
      tìm đề tài mới xem sao

      Số lượt thích

      • gửi Prof. Dung, Bà Trần Tố Nga: ‘Tôi sẽ vẫn đi tìm công lý cho nạn nhân aka “Cuộc kháng chiến chống Mỹ” part deux, dioxin nếu có kiếp sau’

        Hổng kỳ cục 1 tẹo nào . Cái mà nó làm được là đặt bom cây cầu khỉ quan hệ Mỹ-Việt thời lão Đần, hưởng ứng phong chào phá hoại nước Mỹ bằng pháp lý do Trung Quốc phát động . Tốt . Việt Nam mà chơi với Mỹ kỳ này, Zhou Bideng sẽ làm mai cho Trung Quốc ngay tắp lự . Nhưng cũng phải khâm phục tinh thần chống Mỹ của bà Trần Tố Nga . Bùi Chí Vinh có học được gì từ gương sang này hông zậy ?

        Còn 1 đìu nữa là Nguyên Ngọc nên viết thim zìa hồi ký chống Mỹ, zìa những tấm gương hy cong oằn như dấu hỏi zìa dân trí nước mềnh . Coi như là ngòi nổ cho quả bom Trần Tố Nga . Phạm Xuân Nguyên sẽ khẳng định tinh thần chống Mỹ chắc chắn đã trở thành 1 thành tố của dân tộc .

        Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.