2627. Tại sao người VN phản ứng trái ngược trước vắc-xin TQ và phương Tây?

Nghiên cứu quốc tế/ FULCRUM by HOANG THI HA – PUBLISHED 12 JUL 2021

13/07/2021

Biên dịch: Trần Hùng

Hai sự kiện tương tự nhau nhưng phản ứng của người dân lại hoàn toàn khác nhau. Ngày 7/7, Việt Nam tiến hành tiếp nhận 97.000 liều vắc-xin Pfizer được chuyển về nước. Thứ trưởng Y tế Việt Nam và Đại biện lâm thời Đại sứ quán Hoa Kỳ đã chủ trì buổi lễ chuyển giao. Số lượng khiêm tốn này là lô đầu tiên trong số 31 triệu liều vắc-xin mà chính phủ Việt Nam đặt hàng từ Pfizer-BioNTech, một công ty liên kết giữa Mỹ và Đức. Chỉ hai tuần trước đó, một buổi lễ tương tự đã được tổ chức để tiếp nhận 500.000 liều vắc-xin Sinopharm do Trung Quốc tài trợ. Bộ trưởng Y tế Việt Nam và Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam cũng tham dự buổi lễ.

Nhìn chung, có sự cân bằng trong cấp độ lễ tân và ý nghĩa chính trị mà chính phủ Việt Nam dành cho cả hai sự kiện. Tuy nhiên, phản ứng của công chúng trên cả phương tiện truyền thông chính thống và mạng xã hội cho thấy thái độ đa phần tiêu cực đối với vắc-xin Trung Quốc, trái ngược với sự đón nhận nhiệt tình của họ đối với vắc-xin phương Tây.

Điều này cũng phản ánh tinh thần chung ở Việt Nam. Nhìn chung, người dân Việt Nam, đặc biệt là những người trẻ tuổi, có thái độ ưu ái hơn đối với Hoa Kỳ vào thời điểm quan hệ song phương đang trên đà phát triển. Ngược lại, thái độ phổ biến đối với nước láng giềng phía Bắc của Việt Nam ít mặn mà hơn, một phần là do tranh chấp Biển Đông đang sôi sục.

Các ý kiến trong mục bình luận ​​của độc giả trên các trang báo nổi tiếng nhất của Việt Nam – trang tuoitre.vn và vnexpress.net – có thể cho thấy điều này. Trong hai bài báo của vnexpress.net và tuoitre.vn có tiêu đề tương tự “Việt Nam phê duyệt vắc xin Covid-19 của Sinopharm” vào ngày 4/6, rất ít ý kiến ​​bày tỏ sự ủng hộ đối với vắc-xin Sinopharm. Đa số nói rằng họ thà chờ đợi và trả thêm tiền để có được những lựa chọn hàng đầu – như vắc xin Pfizer và Moderna do Mỹ sản xuất. Ngoài ra cũng có nhiều ngươi chấp nhận vắc-xin Astra Zeneca, Sputnik của Nga và các vắc-xin do Việt Nam tự sản xuất trong tương lai. Chất lượng vắc-xin xét về mặt hiệu quả và an toàn được dẫn là lý do chính lý giải cho quan điểm này. Nhiều độc giả đã bác bỏ hoàn toàn vắc-xin Sinopharm, do thái độ bài Trung Quốc cố  hữu hoặc sự mất lòng tin quá lớn vào các sản phẩm sản xuất tại Trung Quốc. Chỉ một số ít đưa ra những lý do dựa trên thông tin và có cân nhắc, chẳng hạn như việc vắc-xin Trung Quốc thiếu các dữ liệu thử nghiệm lâm sàng, hiệu quả thấp hơn so với vắc-xin Pfizer và Moderna, hay sự gia tăng ca nhiễm Covid-19 ở các quốc gia đã tiêm vắc xin Trung Quốc như Bahrain, Seychelles, Uruguay và Chile.

Dù bày tỏ sự ngần ngại đối với vắc-xin Trung Quốc, nhiều người Việt Nam ủng hộ tuyên bố của chính phủ là chỉ tiêm vắc-xin Sinopharm cho những nhóm liên quan đến Trung Quốc, cụ thể là người Việt Nam sống ở khu vực biên giới với Trung Quốc hoặc tham gia các hoạt động thương mại và dịch vụ với Trung Quốc, hay các công dân Trung Quốc đang cư trú tại Việt Nam. Theo Đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội, kế hoạch này là một phần của thỏa thuận song phương dẫn tới việc Trung Quốc tặng lô vắc-xin Sinopharm này cho Việt Nam.

Tuy nhiên, trong một diễn biến khá kỳ lạ, Đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội vào ngày 24 tháng 6 đã bày tỏ lo ngại rằng chính phủ Việt Nam đã “thất hứa trong việc ưu tiên cho công dân Trung Quốc” bằng cách lên kế hoạch phân phối vắc-xin Sinopharm cho 9 tỉnh phía bắc bị ảnh hưởng nặng bởi đợt bùng dịch Covid-19 gần đây. Đại sứ quán Trung Quốc nói thêm rằng công dân Trung Quốc nên được tiêm trước các nhóm khác, phù hợp với chiến dịch “Mầm xuân” (Spring Sprout) của Trung Quốc nhằm tiêm chủng cho công dân Trung Quốc đang sinh sống ở nước ngoài. Ước tính có hơn 500.000 công dân Trung Quốc đang sinh sống tại Việt Nam. Vào ngày 25 tháng 6, Đại sứ quán Trung Quốc thông báo rằng Việt Nam đồng ý rút lại kế hoạch phân phối trước đó sau phàn nàn của Trung Quốc. Các diễn biến này không được công bố rộng rãi trên các phương tiện truyền thông trong nước của Việt Nam mà chỉ được đưa tin trên các chương trình Việt ngữ của các kênh truyền thông nước ngoài như BBC, RFA, VOA cũng như tờ Thời báo Hoàn Cầu.

Việc Đại sứ quán Trung Quốc công khai bày tỏ sự bất bình khi lẽ ra việc này có thể được thực hiện kín đáo thông qua đường ngoại giao càng làm xấu đi nhận thức vốn đã tiêu cực của công chúng Việt Nam về Trung Quốc và chương trình ngoại giao vắc-xin của nước này. Họ không coi việc Trung Quốc tặng vắc-xin Sinopharm là một hành động hào phóng mà là một động thái có tính toán phục vụ chương trình nghị sự chính trị của Bắc Kinh đối với công dân Trung Quốc ở nước ngoài, trong khi lợi dụng các hoạt động hậu cần phục vụ tiêm chủng của Việt Nam. Nó cũng thể hiện màn trình diễn quyền lực mềm vụng về của Trung Quốc ở nước ngoài bất chấp chỉ thị gần đây của nhà lãnh đạo Tập Cận Bình là cần thể hiện một hình ảnh “Trung Quốc đáng tin cậy, đáng yêu và đáng kính trọng” ở nước ngoài.

Ngược lại, bài đăng trên Facebook của Đại sứ quán Hoa Kỳ về việc bàn giao lô vắc-xin Pfizer hôm 7 tháng 7 đã thu hút được hơn 1.500 phản ứng tích cực trong vòng 12 giờ (và còn tiếp tục tăng). Hầu hết khách truy cập trực tuyến đều bày tỏ sự cảm ơn của họ trong các bình luận, bỏ qua thực tế rằng việc bàn giao lô hàng là một phần của một hợp đồng thương mại. Các bình luận trên các bài báo của vnexpress và tuoitre cũng rất tích cực. Không có các nhận xét tiêu cực, ngoại trừ một số người bày tỏ lo ngại về việc bảo quản vắc-xin Pfizer. Nhiều người cũng quan tâm đến việc đảm bảo quyền tiếp cận vắc-xin và bàn giao cho các nhóm và địa phương ưu tiên cao. Trong một diễn biến liên quan, 2 triệu liều vắc-xin Moderna do chính phủ Mỹ tặng sẽ sớm về Việt Nam, khi chính quyền Biden tiếp mở rộng chiến dịch ngoại giao vắc-xin của mình trên toàn thế giới.

Nhận thức tiêu cực phổ biến trong công chúng về vắc-xin Trung Quốc so với sự ủng hộ nồng nhiệt của họ đối với các vắc-xin phương Tây, cùng với mối quan tâm thực sự về tính hiệu quả của vắc-xin, phần nào giải thích cho việc Chính phủ Việt Nam ngần ngại mua vắc-xin Trung Quốc, ngoại trừ một số lượng hạn chế được sử dụng trong các tình huống khẩn cấp do khan hiếm nguồn cung. Điều này diễn ra bất chấp thực tế là Việt Nam đang khẩn trương đẩy nhanh tiến độ tiêm chủng trong bối cảnh làn sóng lây nhiễm Covid-19 mới nhất và nghiêm trọng nhất đang diễn ra. Chỉ 3,8% trong số 96 triệu người ở Việt Nam đã được tiêm chủng. Đây là tỷ lệ thấp thứ hai trong ASEAN, đưa Việt Nam đứng trước chỉ Myanmar, quốc gia đang tiếp tục phải vật lộn với một cuộc khủng hoảng chính trị theo sau cuộc đảo chính hồi tháng Hai.

Xét cho cùng, quyết tâm của Việt Nam không vồ vập đón nhận vắc-xin Trung Quốc cũng xuất phát từ khía cạnh địa chính trị. Như một số nhà quan sát đã ghi nhận, Việt Nam sẽ cố gắng hết sức tránh phải hàm ơn Trung Quốc về cung cấp vắc-xin để giữ sự tự chủ và khả năng hành động bảo vệ lợi ích của mình trong tranh chấp Biển Đông – vấn đề lớn nhất trong quan hệ song phương hiện nay. Tuy nhiên, “thương hiệu Trung Quốc” – cho dù đó là về vắc-xin Covid-19, niềm tin giữa các đồng chí Cộng sản với nhau, hay niềm tin của người tiêu dùng – đều đang phải đối mặt với những thách thức rất lớn ở nước láng giềng phía Nam Trung Quốc.


Liên quan:

14 comments

  1. “VNTB – Tử vong vì Covid: Rối như canh hẹ”

    There it is. Tớ đã nói Việt Nam nên lo xử ní số ngừ tử vong vì Covid, ngay tắp lự lun .

    “Người lãnh đạo có tài, quyết định vấn đề chống dịch dựa vào những chứng cứ khoa học và kinh nghiệm của những nước đã thành công, chứ không theo cảm tính”

    Rất & quá đúng . Tại sao VN chưa làm được chiện này ?

    Cách nào để “tạm” giải quyết ? Áp dụng lại các biện pháp của ngày xưa, tiu chửn, tem phiếu, hộ khẩu, chia ngày đi chợ … you’ll find out soon enuff. Còn những gì tớ đã thấy, YIKES!

    “Thứ hai, ca nhiễm Covid tử vong tăng cao có phải do bệnh lý nền tiến triển do trì hoãn chữa trị?”

    Nope. equal opportunity offender. Đúng, những ngừ có bệnh huyết áp vulnerable hơn . Nhưng vứn đề chính vẫn là damage, cái damage itself vì nhiễm can cause death.

    Càng chủ wan, càng khinh thường thì con số càng tăng . Hiện giờ có lẽ vưỡn chưa đủ chứng cớ để thuyết phục ngừ dân zìa mức độ gây hại của virus, cứ nghĩ bản thân con virus không đủ để gây tử vong nên cứ ỷ y . Be my statistical guests.

    Mún có sự giúp đỡ hiệu quả, numbers gotta be transparent & timely. How many infected, how many deaths per diem phải rõ ràng & trung thực . Cứ rì bọt vài mống hy sinh thía thì mọi người vẫn cười khẩy ngạo nghễ, lun đứng thẳng trước virus. Thats all it need. No Star Where. Dân ta rất anh hùng . Mỗi cái chết sẽ là nguồn lây, lộn, tấm gương về lòng can đảm trước kẻ thù cho mọi người .

    “Người lãnh đạo có tài, quyết định vấn đề chống dịch dựa vào những chứng cứ khoa học và kinh nghiệm của những nước đã thành công, chứ không theo cảm tính. Nếu không, nó cứ rối nùi lên như nồi canh hẹ, dân cũng chết luôn!”

    It has to go both ways. Ngừ dân cũng phải hành động theo khoa học vốn không/chưa tồn tại ở VN. Cứ dầu cù là & thuốc bắc + tinh thần tiến công cách mạng thì kêu ca cái nỗi gì khi lãnh đạo hành xử chỉ khá hơn dân 1 tẹo .

    Cái tiệc zời là Đảng nói cái gì thì nghe ngay, nhưng tất cả mọi cái khác, dân ta đa nghi còn hơn Tào Tháo nữa .

    Thích

  2. @Nguyễn Công Khế

    “Có thể nói về Sài Gòn mà không có tôi trong đó. Chứ không thể nói về mình mà không có… (tớ thim) Thành phố mang tên Bác”

    “Chỉ không có tiếng súng và hầm hố”

    Trở lại thời Nguyễn Tuân, không có tiếng súng không có nghĩa không có ngừ zìa với Bác Hồ

    “Lên đỉnh điểm rồi lại xuống thôi”

    Vứn đề là not even close. Theo cách tính nhẩm của tớ, the way things are goin, gotta be at least almost 10K/day, if not more. & another 2 months after that, b4 any sign showing otherwise. Có thỉa lên tới đỉnh của đỉnh lun . Hoặc có thỉa chả bao giờ dứt cho tới khi all got infected at least once, & those lucky few will survive with or without being vaccinated.

    Bên này có nhiều signs saying “everything will be OK”. Responses, “Not for everyone”. Nói chung no star where. Fair Warning, not everyone can make it thru tho. Anyone willin to try? Cứ dầu cù là & thuốc bắc mà xông trận thui nha .

    “Còn làm ngược lại, thì không thể nào được làm công dân Sài Gòn, dù có đủ giấy tờ thường trú ở Sài Gòn”

    Nhưng rất xứng đáng làm người dân thành phố mang tên Bác, như những người từ Bắc vô Nam tay cầm bó rau ngày xưa . Hổng thỉa nói zìa thành phố mang tên Bác mà lại hổng nói zìa cái đám trời ơi đất hỡi này (Pavlov Neruda)

    Thích

  3. Bai zờ vê, thời dịch ở Mỹ cũng đã thực hiện chế độ gần như là tiu chửn . Costco ở chỗ tớ ở có tiu chửn cho các đồ dùng thiết yếu mỗi lần mua & thời gian mua mỗi hộ, vì thẻ membership có dính tới địa chỉ . Ở Arkansas hay đâu đó, Wal-mart cũng khuyên mọi người nên đi chợ 1 lần/tuần, và có tiu chửn 1 số mặt hàng thiết yếu -có lúc cả thịt cũng bị tiu chửn, no more than 10 lbs- mỗi lần .

    Để thấy Việt Nam có “Đổi Mới” cỡ nào đi chăng nữa, cũng phải trở về với truyền thống văn hóa cách mạng . Chiện này thì ngừ tính hổng bằng Trời tính đâu . Đây cũng là destiny, số mệnh của Việt Nam, mệnh Trời đã an bài . Có cưỡng lại được mệnh Trời không, chiện này phải hỏi cha tiến sĩ toán cái gì cũng chõ mõm vào .

    Thích

  4. “Phó Thủ tướng yêu cầu TPHCM phân tích nguyên nhân, xu hướng các ổ dịch (DT 14-7-21) — TPHCM nên trả lời: Nguyên nhân là vỉ Phó Thủ tướng đã không đặt mua vaccin từ năm ngoái, và chính Phó Thủ tướng (khoảng tháng 8/2020) đã khẳng định: Về cơ bản, Việt Nam đã chặn đứng Covid-19!”

    Rất đúng . Chính phó thủ tướng Vũ Đức Đamn là nguyên nhân & xu hướng đã làm xuất hiện các ổ dịch . Đem loại cõng rắn cắn gà nhà lên làm tổng tư nện chống dịch, không toang mới là chiện lạ

    “Biểu tình ở Cuba, nóng ở Việt Nam (BBC 15-7-21)”

    Đổi tựa để câu viu . CuBa lộn xộn làm Việt Nam lạo xạo . CuBa xục xịch làm Việt Nam nóng bừng .

    “Người biết việc sẽ không bao giờ nói “thực sự an toàn” mà chỉ có thể nói “an toàn đến mức tối đa”. (Nhưng hi vọng gì từ những người chỉ biết dùng ngôn ngữ “an ninh”, “tuyên giáo”, tốt nghiệp những khoá “lý luận chính trị”?)”

    Nhưng níu nói “an toàn đến mức tối đa” lại lòi ra tư di sống chung với giặc . “thực sự an toàn” thể hiện sự quyết tâm, chong khi “an toàn tới mức tối đa”, WTF is “tối đa”? does it mean “có thể”? NASA, níu có cơ hội cho lỗi lầm xảy ra, nó sẽ xảy ra .

    Chỉ lói thía lày, Covid tạo điều kiện để Đảng các bác nhìn & đánh giá lại chủ nghĩa xã hội, aka “xét lại của xét lại”. Đúng, tụi phản động đang kêu ca, nhưng 1 lần nữa, các vị sẽ thấy các nguyên tắc 1 thời bị chính báo Đảng kêu là “phản tiến bộ, lạc hậu, bảo thủ …” lại khá là tiện dụng trong thời dịch này . Nếu dịch kéo dài, methink gonna be a long one this time, nên chăng mở lại chế độ tem phiếu, và chia ngày theo từng hộ để giảm thiểu ùn tắc tập trung vào các trung tâm thương mại, và giảm thiểu gánh nặng, góp phần hợp lý hóa phân phối ? Cùng với chế độ tem phiếu, cũng nên lập lại hộ khẩu để dễ bề quản ní. Tức là quyết định dẹp hộ khẩu vừa rùi 1 lần nữa chứng minh Đảng đã quá nóng vội trong xóa bỏ chủ nghĩa xã hội .

    Thích

  5. “Và chống dịch là vấn đề khoa học, chứ không phải tâm linh, phong thủy”

    Vấn đề là, như bác sĩ BS Nguyễn Văn Tuấn đã chỉ ra, “khoa học” nào ? Khoa học thổ tả của Dr Fauci đã truất phế 1 tổng thống do Chúa phái xuống ? Khoa học của Bin Ghết, của Big Tech, khoa học của mọi đen 0Ba Má ? Nói thiệt, may là Tổng thống Trump là 1 lãnh đạo có cá tính mạnh mẽ, lại rất thực tế, thông minh nên coi ý kiến của Dr Fauci không khách quan, trung thực & khoa học hơn Steve Bannon hay Maik Bom beo, nên giới cánh hữu ở Mỹ mém chút nữa là giải phóng Michigan. Và như bác sĩ cũng BS ngang với bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn là Phan Xuân Trung nói, thuận lợi của VN là dân mình hổng giống ai . Hổng khoái dân chủ, ngoài ra cũng biết tự lo, theo lời của nhà báo cách mạng in the closet Lưu Trọng Văn . Hồi xưa xuyên tâm liên chữa bách bịnh, bi giờ dầu cù là chống Covid, cứ thả cửa cho ai muốn làm gì thì làm, đi đâu thì đi . Chỉ nên 5K Kái Kon Tự Do và khẩu trang là đủ lém rồi . Thêm 1 mớ anti-vaxxers nữa, man, Việt Nam hổng khác gì nước Mỹ thời Tổng thống Trump. Chỉ thiếu chloroquine nữa là đủ

    OK, nãy giờ nói giỡn, bây giờ mới nói chơi . Đúng như bác sĩ BS Nguyễn Văn Tuấn chỉ ra, “khoa học” nào ? Nước Mỹ trước giờ hiện diện như 1 thứ khuôn mẫu, Đô Năm Trăm lên làm tổng thống đốt sạch playbook, cắt giảm nhân viên CDC Mỹ trên toàn thế giới để dùng tiền đó phát triển kinh tế nội địa . Kết quả là Mỹ banh càng . Khi tấm gương vỡ, everyone trở thành những con bồ câu dở điên dở dại của BF Skinner, i mean ở những nước tư bản . So, Đảng muốn làm gì thì làm nhưng noi gương chống dịch của tư bản … Well, lời bài “Rock you like a Hurricane” “so what is wrong with another sin” một lần nữa lại đúng

    Nhưng nếu không quá dựa hẳn vào tư bản như Đảng các bác, cứ nhìn he hé qua phía hàng xóm -địa thẳng sẽ bị trí thức mềnh la ỏm tỏi- thì thấy họ hoàn thành mục tiêu kép, đỉnh của đỉnh luôn . Đồng thời tự tạo ra vaccines, lo lắng cho dân mềnh, cung cấp vaccines cũng quan tâm tới dân gốc . Nhân văn đấy sao không học, lại học những thứ xa vời & xa lạ với nền tảng tư tưởng của Đảng . Rùi ỷ y, nghe lời xúi dại của trí thức phò Mỹ, nịnh tư bản để lãnh 1 bồ đầy những lời chỉ trích từ những đứa trước đây khen ngợi mình .

    Chuyện Delta Force, người ta cũng đã quan ngại và bắt đầu nghiên cứu rồi, không chờ tới nước tới cổ rùi mới nhảy như Đảng các bác đâu . Và tớ tin, với tư duy khoa học + sở hữu kỹ thuật tiên tiến, họ sẽ có cách đối phó kịp thời . Ta chỉ cần theo họ cũng đủ hoàn thành mục tiêu phát triển đào, phát triển kép rồi .

    Cứ tư tưởng Hồ Chí Minh loại ô la zin mà làm . Phản bội nó thì sẽ lãnh hậu quả như “toang” bây giờ . Lăng Bác ở chỗ đắc địa nhất nước mềnh, mỗi lần phản bội tư tưởng Hồ Chí Minh là Instant Karma, hậu quả nhãn tiền ngay . Được cái mỗi lần Đảng các bác làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh, lần nào cũng đưa tới “chiến thắng huy hoàng” hết . Triệu người Vui sao nước mắt lại cười cũng có triệu người khác cười ra nước mắt, thế là khách quan lắm rồi .

    Thích

  6. “Kết quả mô phỏng cho thấy dịch đã có xu hướng đạt đỉnh ở cuối tháng 6 và giảm nhẹ vào đầu tháng 7”

    GIGO, Garbage In, Garbage Out. “có xu hướng đạt đỉnh ở cuối tháng 6 và giảm nhẹ vào đầu tháng 7” Not even close.

    “Con số ca bệnh hiện nay đã bỏ khá xa dự báo của họ: đã gần giữa tháng 7-2021, đỉnh dịch có lẽ còn ở phía trước và số ca bệnh đến tối 13-7 đã 16.573”

    Hahaha, bi giờ mới bít nghe lời đám trí thức yêu Đảng đó chết ráng chịu . Đám Vũ Thành Tự Anh biết con mịa gì zìa dịch mà nghe lời chúng nó .

    Chỉ lói thía lày, Trung Quốc đã làm rất tốt chiện phòng chống dịch, Đỗ Kim Thêm cũng phải công nhận . Tốt hơn cả Anh, Mỹ & Ấn Độ gộp lại . enuff said.

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.