2742. Bài học cho nước Mỹ từ sự sụp đổ của Sài Gòn năm 1975

CNN by Hao-Nhien VuAugust 31, 2021

Tác giả: Vũ (Quý) Hạo Nhiên là cựu biên tập viên điều hành của tờ Người Việt, một tờ báo Việt ngữ. Ông là giáo sư toán học tại trường Cao đẳng Coastline ở Quận Cam, California. Các quan điểm thể hiện ở đây là của riêng ông ấy. Đọc thêm ý kiến ​​trên CNN.

Ba Sàm lược dịch

(CNN) Năm đó là 1987. Tôi đang bước ra khỏi căn hộ của mình, ngay gần khuôn viên trường Đại học Purdue ở Indiana, thì thấy một quý ông lớn tuổi – có lẽ cũng trạc tuổi tôi – đang cố sửa xe. Tôi hỏi liệu tôi có thể giúp đỡ ông được không.

Tiếng Anh có trọng âm của ông ấy có thể hiểu được; kỹ năng sửa xe của tôi thì rất tệ. Tôi chỉ biết nhảy vào bắt đầu, và khi không xong, chúng tôi đã bỏ cuộc.

Kế đó ông ta hỏi tôi đến từ đâu. Việt Nam, tôi nói. Ông đứng thẳng dậy, vỗ vào ngực mình hai lần rồi nói, “Afghanistan!”

Ông thêm, “Chúng ta có cùng một vấn đề!” Tôi thoáng vui và nói, “Đúng. Cùng một vấn đề.

Kể từ khi Taliban nắm quyền kiểm soát Afghanistan, nhiều người đã so sánh giữa sự sụp đổ của Kabul vào năm 2021 và Sài Gòn thất thủ năm 1975.

Nhưng sự tương đồng còn sâu sắc hơn với hình ảnh những người dân đang cố gắng chạy trốn khỏi đất nước của họ một cách tuyệt vọng. Làn sóng người tị nạn từ Afghanistan kêu gọi sự chào đón hào phóng mà Hoa Kỳ từng dành cho những người chạy trốn khỏi Việt Nam cách đây 46 năm.

Tất nhiên, ý của người đàn ông vào thời điểm đó khi nói “cùng một vấn đề”, đó là chủ nghĩa cộng sản.

Người Afghanistan đã giải quyết vấn đề của họ bằng cách anh dũng chiến đấu với lực lượng Liên Xô xâm lược đất nước của họ, và người Việt Nam được hưởng lợi từ sự giải thể cuối cùng của Liên Xô.

Rất ít, hoặc không có, cuộc cải cách kinh tế nào làm cho nền kinh tế Việt Nam trở thành một nền kinh tế sôi động lại có thể đã xảy ra nếu Liên Xô vẫn còn tồn tại.

Những lời tiên tri của ông già đó giờ đây đang ám ảnh tôi. Afghanistan và Việt Nam lại có “cùng một vấn đề“.

Tôi từng nghĩ Afghanistan đáng bị xâm lược vì họ đang chứa chấp Osama bin Laden. Nhưng khi tôi chứng kiến cảnh ​​thành phố rơi vào tay chính bọn khủng bố Taliban, nơi từng dung dưỡng cũng một trùm khủng bố khác là bin Laden, trái tim tôi tan nát.

Khung cảnh hỗn loạn ở sân bay Kabul thực sự gợi nhớ rất nhiều về Sài Gòn năm 1975.

Trong hậu quả của cuộc di tản đó, những gì Tổng thống Gerald Ford đã làm không giống như Moses từng nói: Hãy để mọi người vào!

Ford có thể đã nói, “Chỉ cho thông dịch viên vào thôi.” Hoặc, “Vẫn còn có cả Đông Nam Á cơ mà.” Nhưng ông ấy không bao giờ làm vậy.

Tất cả những người Việt Nam đã lên tàu, trực thăng, phi cơ hoặc căn cứ của Mỹ đều được chấp nhận. Tất cả họ đều được tập trung tại Guam và sau khi hoàn tất thủ tục giấy tờ sẽ được gửi tới các điểm đến trên khắp nước Mỹ.

Phần lớn công chúng Mỹ không thích điều đó. Nước Mỹ đang phải hứng chịu thất nghiệp và lạm phát ở mức hai con số, và tăng trưởng GDP ở mức tiêu cực, vì vậy các nhà phê bình đặt câu hỏi: Tại sao lại đưa thêm người vào?  Theo The New York Times, Nhà Trắng đã cho biết có 2.809 bức điện và thư phản đối, và số ủng hộ ít hơn với 2.451.

Nhưng dù sao thì Tổng thống cũng vẫn dấn bước. Bộ Tư pháp, do Bộ trưởng Tư pháp Edward Levi đứng đầu, đã từ bỏ các hạn chế nhập cư cho toàn bộ các trường hợp phải rút thăm. Có hơn 130.000 người – trong đó có dì, chú và anh em họ của tôi.

Lần này ở Afghanistan, chúng ta có 34.500 trường hợp hưởng Thị thực Nhập cư Đặc biệt (SIV) và chỉ dành cho những người đã làm việc với lực lượng Hoa Kỳ. Thử đoán xem sẽ thế nào? Ủy ban Cứu hộ Quốc tế ước tính rằng hơn 300.000 người Afghanistan đã liên kết với phái bộ Hoa Kỳ. Điều gì sẽ xảy ra với những người vẫn đang cố gắng đến Mỹ, hoặc thậm chí chỉ để thoát khỏi Afghanistan?

Chúng ta thậm chí còn chưa lường trước những gì có thể xảy ra khi chế độ chuyên chế đó lên cai trị. Taliban đã chứng minh khả năng của họ. Cộng sản Việt Nam cũng không khá hơn. Sau khi chiến tranh kết thúc, họ đã ghi dấu quyền lực của mình một cách tàn bạo.

Tiếp tục có một làn sóng người Việt Nam đến các trại tị nạn ở các nước láng giềng. Tổng thống Hoa Kỳ của cả hai đảng đã giúp đỡ họ. Từ năm 1978 đến năm 1982, dưới thời các Tổng thống Jimmy Carter và Ronald Reagan, khoảng 280.500 người tị nạn Việt Nam đã được tiếp nhận từ các trại.

Đó là cách mà anh trai tôi đến được Mỹ sau bảy lần cố gắng lặp đi lặp lại, sáu đêm và năm ngày lênh đênh trên biển, trên một chiếc thuyền nhỏ, và hơn bốn tháng trong trại.

Tổng thống Carter đã thiết lập một phương pháp bổ sung, được gọi là Chương trình Ra đi Có Trật tự (ODP), để tiếp nhận người tị nạn Việt Nam trực tiếp từ Việt Nam, một phần để giảm bớt áp lực đối với các trại tị nạn trong khu vực.

Đó là cách, bảy năm sau khi chủ nghĩa cộng sản chiếm Việt Nam, tôi và cha mẹ tôi đã cùng với phần còn lại của gia đình có mặt ở đây. Chúng tôi tự cho mình là người may mắn.

Bộ Ngoại giao của Tổng thống Reagan bắt đầu đàm phán với phía Việt Nam về việc trả tự do cho tất cả các tù nhân trong trại “cải tạo” với lời hứa nhận tất cả họ được vào Mỹ, các cuộc đàm phán sẽ được kết thúc dưới thời Tổng thống George H.W. Bush. Khoảng 200.000 người đã đến thông qua chương trình ODP, bao gồm cả đại gia đình của tôi, hạ cánh xuống các sân bay và rạng rỡ với hy vọng về một tương lai mới sau nhiều thập kỷ bị áp bức.

Đây không phải là những người đã từng làm việc cho Hoa Kỳ. Họ đã làm việc và chiến đấu cho quốc gia có chủ quyền, là Việt Nam Cộng hòa (miền Nam Việt Nam), mà Hoa Kỳ hậu thuẫn trong cuộc chiến chống lại miền Bắc Việt Nam.

Nhưng không có vấn đề gì. Đó là một sự phân biệt mà không có sự khác biệt (giữa Việt Nam và Afghanistan). Chúng ta biết giá trị của các đồng minh.

Trong những năm qua, hàng trăm nghìn người Việt Nam được nhận vào Mỹ đã hình thành nên một nhóm người Mỹ gốc Việt thịnh vượng, những người đã thúc đẩy sự phát triển kinh tế của nhiều khu vực trong đất nước này.

Chúng ta có nên làm điều tương tự cho người dân Afghanistan không? Nên làm. Họ đã là đồng minh của chúng ta Ngay cả trong số những người không làm việc cho Mỹ, nhiều người đã làm việc và chiến đấu bên cạnh chúng ta, và tất cả sẽ phải chịu đựng dưới tay Taliban – phụ nữ, trẻ em gái, binh lính, nhà giáo dục, bác sĩ, nhà hoạt động xã hội.

Chúng ta có thể làm được không? Được. Dù cố gắng như thời điểm hiện tại của chúng ta, thì Hoa Kỳ hiện nay cũng đã mạnh hơn về kinh tế và xã hội so với những năm 1970 rồi.

Câu hỏi đặt ra là: Liệu chúng ta có làm được không?


Liên quan:

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.