2751. Công an Hà Nội cấp giấy đi đường gắn QR code: Không có căn cứ pháp lý, nguy cơ tạo nạn nhũng nhiễu

VIETTIMES

Anh Lê

Chủ nhật, ngày 05/09/2021

TS.LS. Nguyễn Thanh Bình – nguyên Trưởng Khoa đào tạo Thẩm phán, Luật sư và các chức danh tư pháp, Học viện Tư pháp – đã trao đổi riêng với VietTimes về việc áp dụng biện pháp kiểm soát người dân ra đường bằng việc cấp giấy đi đường có gắn QR code đang thu hút sự quan tâm của dư luận.

Một quyết định vi hiến

– Thưa luật sư, gần đây, một số địa phương – mà gần đây nhất là Hà Nội – tuyên bố áp dụng biện pháp kiểm soát người dân ra đường bằng việc cấp giấy đi đường có gắn QR code. Chưa bàn đến tính hiệu quả trong phòng chống dịch COVID-19, xin ông đánh giá chủ trương này từ góc độ pháp lý?

LS. Nguyễn Thanh Bình: Trước tiên, dựa trên cơ sở Hiến pháp, Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, tôi cho rằng việc công an cấp giấy đi đường, giấy thông hành cho công dân là không có căn cứ về cơ sở căn cứ pháp lý. Hiện luật pháp không có điều khoản nào quy định về việc hạn chế quyền tự do đi lại của công dân.

Việc cấp giấy đi đường của công dân – cũng như các loại giấy tờ thủ tục hành chính khác – phải trên cơ sở tôn trọng quyền của công dân mà Hiến pháp quy định cụ thể. Quyền tự do đi lại được ghi nhận với tư cách là quyền cơ bản của con người, của công dân tại điều 23 Hiến pháp năm 2013. Tuy nhiên, quyền này có thể bị hạn chế (theo khoản 2 điều 14 của Hiến pháp) theo quy định của luật.

Nghĩa là, nếu muốn hạn chế quyền của công dân thì phải ban hành luật và căn cứ vào luật để ban hành các văn bản dưới luật, trong đó có các biện pháp triển khai cụ thể để thực hiện. Hiện nay, chưa có luật liên quan nên việc này không có cơ sở pháp lý và rõ ràng quyết định này là vi hiến.

Thứ hai, việc cấp giấy đi đường nhằm để bảo đảm yêu cầu phòng, chống dịch COVID-19, thì phải theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Việc này đã có luật, có một số các biện pháp chống dịch và các biện pháp này đã được các cấp chính quyền áp dụng bấy lâu nay. Các biện pháp này đã thực hiện rồi và giờ cần nghiên cứu để thực hiện cho khoa học, nghiêm túc thì sẽ đảm bảo tốt việc thực hiện Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm.

Còn nếu tự đặt ra các loại giấy tờ này thì rõ ràng đang tạo ra sự chồng chéo với các luật đó và việc này không cần thiết.

Thứ ba, việc cấp giấy đi đường không thuộc chức năng của cơ quan nhà nước. Việc cấp giấy đi đường, giấy đi công tác, giấy công vụ là việc của cơ quan chủ quản thực hiện, nhằm đảm bảo chức năng, nhiệm vụ, hoạt động sản xuất kinh doanh của tổ chức, đơn vị. Ở đây, công an tự cho mình quyền này là chưa tôn trọng pháp luật.

Và đặc biệt nếu việc này không làm nghiêm sẽ dễ gây ra tình trạng tụ tập đông người, gây ra nạn phiền nhiễu, không đảm bảo cho thực hiện phòng, chống lây lan COVID-19.

– Thưa ông, việc này liệu có gây quá tải cho cảnh sát khu vực không, khi mà bên cạnh công việc hàng ngày, họ phải làm trung gian xác nhận cho những đối tượng mà trước nay có thể họ không quản lý (là cán bộ của các đơn vị có trụ sở đóng trên địa bàn)?

LS. Nguyễn Thanh Bình: Trên địa bàn TP. Hà Nội có đến hàng triệu cán bộ của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đang hoạt động. Để đảm bảo hoạt động trong bối cảnh COVID-19, các tổ chức này có thể hạn chế di chuyển nhưng muốn hay không muốn họ thì vẫn có những nhu cầu cấp bách, bức thiết cần phải thực hiện. Khi đó, di chuyển trở thành nhu cầu chính đáng, bức thiết.

Tuy nhiên, thực hiện quy định về giấy đi đường, các cơ quan, tổ chức này buộc phải liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền – ở đây chủ yếu là cảnh sát khu vực – để làm thủ tục. Và với lượng nhu cầu lớn như vậy, với lực lượng cảnh sát khu vực ở các xã, phường, thị trấn hiện nay như vậy thì chắc chắn dẫn tới tình trạng quá tải hoặc cấp giấy rất chậm chạp. Điều đó dẫn tới việc hạn chế quyền tự do đi, lại tự do cư trú của người dân. Còn nếu muốn làm đúng thì phải tăng cường lực lượng cảnh sát khu vực và dồn một lực lượng như vậy trong thời điểm này không phải chuyện đơn giản, có thể gây nên các điểm nghẽn nhất định.

Và các điểm nghẽn đó có thể dẫn tới một số động thái xã hội không được tốt, làm gia tăng điểm tiêu cực trong việc phòng, chống dịch COVID-19. Vì thế, tôi cho rằng chuyện cảnh sát khu vực đảm nhận phần việc xác nhận cấp giấy đi đường chắc chắn sẽ là có những ách tắc, dẫn tới tình trạng chậm đáp ứng yêu cầu của người dân, của doanh nghiệp, của cơ quan tổ chức đóng trên địa bàn Thủ đô.

Nguy cơ tạo nạn nhũng nhiễu, nhiêu khê

– Thưa luật sư, ông có nhắc tới nạn phiền nhiễu và thực tế dư luận cũng có nhiều ý kiến lo ngại việc cơ quan chức năng có thể gây khó khăn trong việc cấp giấy dù cho người được cấp giấy đáp ứng các yêu cầu. Xin ông phân tích thêm về những kẽ hở có thể gây khó khăn cho người xin cấp giấy đi đường?

LS. Nguyễn Thanh Bình: Trước hết, phải nói rằng trình độ nhận thức và hiểu biết pháp luật một cách chuyên sâu ở cấp chính quyền địa phương không đồng đều. Khi hiểu biết không đồng đều mà cán bộ được trao quyền thì dễ dẫn đến tình trạng nhũng nhiễu người dân. Cán bộ có thể lấy lý do này, lý do khác để từ chối đề nghị của người dân, tạo nên nạn nhũng nhiễu, nhiêu khê.

Và từ nạn này dẫn tới tiêu cực. Vì muốn được việc, người dân có thể hối lộ, chạy chọt hoặc bằng cách nào đó để nhanh chóng có giấy đi đường. Khi có cơ chế xin cho thì bao giờ cũng dẫn tới tình trạng tiêu cực nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ, kiểm tra và giám sát cụ thể.

– Ông có thể chia sẻ góc nhìn về việc cấp giấy đi đường với nhóm đặc thù như thực hiện nhiệm vụ công ích, thiết yếu, phóng viên, nhân viên y tế,…?

LS. Nguyễn Thanh Bình: Như trên tôi đã phân tích dưới góc độ pháp luật, muốn hạn chế quyền tự do đi lại của công dân Việt Nam thì cần có căn cứ trên cơ sở luật đã ban hành. Với các ngành nghề đặc thù như nhà báo, nhân viên y tế, nhóm người thực hiện nhiệm vụ công ích, thiết yếu,… mà bị hạn chế việc đi lại thì có thể dẫn tới tình trạng không đáp ứng được yêu cầu của công việc, làm mất đi tính thời sự, phản ánh thực tiễn cuộc sống. Điều này dẫn tới tình trạng chức năng của một số ngành nghề bị hạn chế.

Biện pháp quản lý linh hoạt, phù hợp thực tiễn

– Trong bối cảnh dịch bệnh khó kiểm soát như hiện nay, từ góc độ cá nhân, xin ông hiến kế cách thức quản lý việc đi lại của người dân sao cho hiệu quả, phù hợp với thực tiễn cuộc sống?

LS. Nguyễn Thanh Bình: Trước đây, những năm 1950 – 1960 trở về trước, Việt Nam từng có thời kỳ cấp và quản lý việc di chuyển của người dân bằng giấy thông hành, vì thời đó người dân chưa được cấp đầy đủ giấy chứng minh nhân dân. Việc áp dụng giấy thông hành để kiểm soát đi lại là phù hợp nhằm đảm bảo an ninh quốc gia trong bối cảnh chiến tranh và để ứng phó với hoạt động gián điệp, biệt kích của các thế lực trà trộn vào cụm dân cư cơ sở của Việt Nam.

Còn bây giờ, công dân Việt Nam đã được cấp đầy đủ chứng minh nhân dân. Đặc biệt, chúng ta đã có căn cước công dân gắn chíp điện tử. Việc công dân có nhu cầu đi lại sử dụng và xuất trình giấy tờ tùy thân này là ưu việt nhất, và các nước trên thế giới đều áp dụng cả. Cơ quan chức năng truy cập vào hệ thống dữ liệu là có thể nắm bắt được toàn bộ thông tin về công dân đang di chuyển.

Tôi cho rằng việc quản lý công dân hiện nay không khó như trước đây, nên việc cấp giấy đi đường này rõ ràng là không cần thiết.

Xin cảm ơn Luật sư!

Xem thêm: Hà Nội chốt phương án cấp giấy đi đường, khác dự kiến ban đầu


Liên quan:

2 comments

  1. Zìa chiện thíu moderna, nhìu nước cũng đã có cách giải quyết, đó là tiêm hỗn hợp, có gì tiêm nấy miễn là vaccine đó được WHU thông wa. Chỉ phải monitor kỹ càng thui . “Bộ Y tế Thái Lan ngày 2/9 loan báo liệu pháp kết hợp 1 liều vắc xin Sinovac của Trung Quốc với 1 liều vắc xin AstraZeneca của Anh là an toàn và tăng miễn dịch thành công nơi 1,5 triệu người đầu tiên được tiêm”. “UNICEF ký thỏa thuận cung cấp vắc xin Sinovac Covid-19”, tin mừng cho Việt Nam .

    Nước ta hổng giống ai, hổng nên đem những tiu chửn khác ở nức ngòi zìa ta áp dụng . Chiện Canada cách ly những ngừ tiêm non-white vaccines hổng ăn nhập gì tới mình cả . Với dịch vưỡn còn đang nóng, dân mềnh chắc chắc hổng wa Canada anytime soon. Níu thía thì tiêm vaccines gì cũng được, miễn là được WHU duyệt . Ngay cả WHU cho rớt đài nhưng ông tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ duyệt thì cũng đem ra tiêm tá lả hít, have star where.

    10-12 tuần đ/v moderna, i guess sêm xít với vaccine ông ngoại, níu hổng tiêm mũi 2, coi như in the toilet, phải chích lại từ đầu . Đó là nội dung email i received khi vaccine record của tớ bị messed up & ngừ ta hối tớ đi tiêm mũi 2. Vì sau 12 tuần, níu hổng có liều 2 hỗ trợ, kháng thể actually goin down. But then, thats the email i got. Vì bên này níu họ đi tiêm, khả năng họ tiêm mũi 2 khá cao .

    Chiện “Bắc Hàn từ chối gần 3 triệu liều vaccine Sinovac từ Covax”, why am i not surprised? Nước đó điên sẵn gòi . Ai nhiễm covid sẽ được/bị đem ra bắn bỏ . Covid cũng sợ xanh mặt mà cuốn xéo . Nhưng Cuba, sau khi thấy vaccine nhà hổng có hiệu nghiệm, cúng cùi cũng phải tiêm loại vaccine được WHU duyệt nhưng Nguyễn Hồng Vũ thẳng tay loại . Cuba & Việt Nam thay đổi gác canh giữ hòa bình thía zái, bi giờ Việt Nam kỳ thị vaccines nên còn phong tỏa dài dài, để Cuba đứng 1 mình trơ trẽn lắm .

    “với điều kiện là các quốc gia sẵn sàng nhận chúng”

    Tức là ít cạnh tranh . More likely Việt Nam sẽ là recipient của quỹ COVAX -tiền của con quỷ Bin Ghét . Hy vọng tới năm sau, Thành phố hoa lệ mang tên Bác sẽ tiêm chủng đầy đủ và có thỉa dần mở cửa .

    Chiện tiu chửn này nọ, nước mềnh hổng phải thía zái, bà Vũ Kim Hạnh cũng nói thía . Chỉ là kèn cựa nên bôi xấu nhao thui .

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.