2879. Tam giác chiến lược Úc-Ấn-Nhật liệu có thể chống lại Trung Quốc?

Úc, Ấn Độ và Nhật Bản đã âm thầm dành nhiều năm để làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác của họ. Hoa Kỳ và Vương quốc Anh cũng cam kết tăng cường các mối quan hệ trong khu vực.

The National Interest by James Przystup – October 21, 2021

(James Przystup là thành viên cao cấp tại Viện Hudson)

Ba Sàm lược dịch

Henry Kissinger đã từng nghĩ về một tam giác chiến lược, Hoa Kỳ, Liên Xô và Trung Quốc. Ngày nay, có một tam giác chiến lược mới ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Đỉnh của nó nằm ở Canberra, với một cạnh chạy theo hướng tây bắc đến New Delhi và cạnh kia chạy theo hướng bắc nam từ Tokyo đến Canberra. Hai tuyến chiến lược quan trọng khác kéo dài từ Washington, D.C., và bây giờ là từ London.

Thực tế này đã diễn ra chậm chạp kể từ năm 2007 để đối phó với vô số thách thức do một Trung Quốc ngày càng quyết đoán đặt ra. Một phần, nó phản ánh sự không chắc chắn về cam kết và sự lãnh đạo của Hoa Kỳ, ít nhất là từ việc Tổng thống Barack Obama rút lui khỏi “ranh giới đỏ” ở Syria và cách tiếp cận của Tổng thống Donald Trump đối với các liên minh. Do đó nó cũng phản ánh thừa nhận của Nhật Bản, Úc và Ấn Độ về sự cần thiết phải đảm nhận những vai trò lớn hơn trong việc củng cố cấu ​​trúc an ninh của khu vực.

Sự phát triển của cấu trúc an ninh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, từ mô hình “Trục bánh xe và Nan hoa” (Hub-and-Spoke) thời Chiến tranh Lạnh cho đến cấu ​​trúc toàn diện được kết nối thành mạng lưới rõ hơn, đã làm nổi bật mối quan hệ an ninh ngày càng tăng giữa Úc, Ấn Độ và Nhật Bản.

Cơ cấu mới này cũng bao gồm việc họ phát triển quan hệ đối tác chiến lược với Indonesia, Singapore và Việt Nam, cùng những nước khác. Trong khi đó, Australia, Ấn Độ và Nhật Bản tiếp tục tăng cường liên minh song phương với Mỹ và mở rộng quan hệ an ninh với các cường quốc bên ngoài khu vực, thể hiện trong thỏa thuận tàu ngầm AUKUS.

Tam giác Ấn Độ – Thái Bình Dương

Có thể thấy rõ xu hướng tăng cường hợp tác tam giác trong sự phát triển của tam giác chiến lược Ấn Độ – Thái Bình Dương là Australia-Ấn Độ. Sách Trắng về Chính sách Đối ngoại năm 2017 của Australia đã xác định Ấn Độ là đối tác an ninh quan trọng trong việc hỗ trợ trật tự trong khu vực. Các cuộc tập trận AUSINDEX bắt đầu vào năm 2015, gần đây nhất được tiến hành vào tháng 9 năm 2021 ngoài khơi bờ biển Darwin, Australia.

Trong Hội nghị thượng đỉnh qua mạng vào tháng 6 năm 2020, các Thủ tướng Scott Morrison và Narendra Modi đã nâng quan hệ Đối tác Chiến lược năm 2009 lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, được đánh dấu bằng “tầm nhìn chung về một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương rộng mở, tự do, dựa trên luật lệ” sẽ được nâng cao nhờ hợp tác trong lĩnh vực hàng hải. Các thủ tướng cũng đồng ý với một thỏa thuận hỗ trợ hậu cần lẫn nhau, cung cấp khả năng tiếp cận qua lại giữa các căn cứ quân sự của Australia và Ấn Độ. Sau hội nghị thượng đỉnh, New Delhi đã mời Úc tham gia cùng Ấn Độ, Hoa Kỳ và Nhật Bản trong cuộc tập trận Malabar 2020, lần đầu tiên các thành viên của Bộ tứ tập trận cùng nhau. Vào ngày 10-12 tháng 9 năm 2021, hội nghị Cấp Bộ trưởng 2 + 2 đầu tiên của Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện đã được tổ chức tại New Delhi. Cả Ấn Độ và Australia đều cử bộ trưởng ngoại giao và bộ trưởng quốc phòng của họ tới cuộc họp.

Mối quan hệ Ấn Độ – Nhật Bản, có từ khi các nhà sư Phật giáo đến Nhật vào thế kỷ thứ sáu, trong thế kỷ XXI đã phát triển thành Quan hệ Đối tác Toàn cầu và Chiến lược Đặc biệt. Modi và cựu Thủ tướng Nhật Bản Shizo Abe đã góp phần vào việc phát triển mối quan hệ ngày càng mở rộng này. Abe đã đặt ra tầm nhìn ban đầu vào việc phát triển thành nhận thức chung về một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương Tự do và Mở trong bài phát biểu năm 2007 trước Quốc hội Ấn Độ. Trong nhận xét của mình, “Sự hợp lưu của hai vùng biển“, Abe nhận xét rằng, với tư cách là các quốc gia hàng hải, Nhật Bản và Ấn Độ “có lợi ích quan trọng đối với an ninh của các tuyến đường biển.” Ông kêu gọi các nhà ngoại giao và quan chức quốc phòng Ấn Độ và Nhật Bản “cùng xem xét” về tương lai của hợp tác an ninh.

Nhật Bản sau đó tham gia cuộc tập trận Malabar Ấn Độ-Hoa Kỳ năm 2015, với tư cách là một đối tác tập trận thường trực. Cuộc tập trận Nhật-Ấn JIMEX bắt đầu vào năm 2016 tại Vịnh Bengal và tiếp tục diễn ra hàng năm. Vào tháng 9 năm 2020, Ấn Độ và Nhật Bản đã ký kết một thỏa thuận mua lại và cung cấp dịch vụ chéo, mở ra cánh cửa cho tăng cường hợp tác an ninh. Vào tháng 6 năm 2021, Nhật Bản và Ấn Độ đã tiến hành một cuộc tập trận song phương ở Ấn Độ Dương, nhằm ủng hộ một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương Tự do và Rộng mở. Ngày nay, hội nghị thượng đỉnh hàng năm đánh dấu mối quan hệ được hỗ trợ bởi cuộc họp thường niên 2 + 2 của các bộ trưởng ngoại giao và quốc phòng.

Mối quan hệ Nhật Bản-Australia trong thế kỷ XXI được định hình bởi Tuyên bố chung về Hợp tác An ninh năm 2007, trong đó quy định “tham vấn về các vấn đề có lợi ích chiến lược chung ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương và hơn thế nữa”, bao gồm cả việc trao đổi nhân viên quốc phòng, bài tập và thiết lập cơ chế 2 + 2. Năm 2013, Nhật Bản và Australia đã ký kết một thỏa thuận mua lại và cung cấp dịch vụ chéo và một thỏa thuận an ninh thông tin nhằm thúc đẩy hợp tác quốc phòng. Canberra và Tokyo đã nâng mối quan hệ song phương lên thành Đối tác Chiến lược Đặc biệt vào năm 2014.

Sách Trắng về Chính sách Đối ngoại năm 2017 của Australia hoan nghênh các cải cách quốc phòng và khả năng phòng thủ ngày càng tăng của Nhật Bản và bày tỏ sự ủng hộ đối với một Nhật Bản “sẽ đóng vai trò tích cực hơn trong an ninh của khu vực”. Nhật Bản gia nhập cuộc tập trận Talisman Sabre Úc-Hoa Kỳ, lần đầu tiên vào năm 2019, đã điều động tàu sân bay trực thăng Ise và 500 nhân viên Lực lượng Phòng vệ. Nhấn mạnh mối quan hệ quốc phòng Nhật Bản-Australia ngày càng mở rộng, chính phủ hai nước vào tháng 11 năm 2020 đã ký kết một Thỏa thuận Tiếp cận Có đi có lại. Thủ tướng Yoshihide Suga hoan nghênh thỏa thuận này là dấu hiệu của “ý chí và năng lực chung để đóng góp vào hòa bình và an ninh khu vực”. Morrison ca ngợi nó là “một hiệp ước quốc phòng mang tính bước ngoặt” nâng cao “quan hệ đối tác chiến lược đặc biệt” giữa Úc và Nhật Bản. Trong phát biểu trước cuộc họp 2 + 2 tháng 6 năm 2021, Reuters đưa tin Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Toshimitsu Motegi nói rằng ông muốn đưa mối quan hệ an ninh Nhật Bản-Australia lên “cấp độ mới”.

Ấn Độ – Thái Bình Dương tự do và rộng mở

Khi tam giác này phát triển trong thập kỷ qua, Nhật Bản, Australia và Ấn Độ đã tăng cường quan hệ với Hoa Kỳ và để đối phó với những thách thức nhiều mặt do một Trung Quốc ngày càng quyết đoán đặt ra, để hợp lực ủng hộ một Ấn Độ – Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Tuyên bố Chung của Ủy ban Tham vấn An ninh Hoa Kỳ-Nhật Bản năm 2019 đánh dấu sự liên kết giữa các văn kiện chính sách an ninh của Hoa Kỳ và Nhật Bản và bày tỏ lo ngại rằng “những nỗ lực ép buộc nhằm phá hoại các quy tắc, chuẩn mực và thể chế quốc tế đã đưa ra những thách thức đối với Liên minh và tầm nhìn chung về một Ấn Độ – Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Tương tự, Tuyên bố Chung năm 2020 của Úc-Hoa Kỳ về Tham vấn cấp Bộ trưởng đặt Ấn Độ – Thái Bình Dương như là “trọng tâm của liên minh” và cam kết các đối tác liên minh hợp tác “sát cánh” với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc để “củng cố cấu trúc mạng lưới của các liên minh và quan hệ đối tác nhằm duy trì một khu vực an toàn, thịnh vượng, bao trùm và dựa trên luật lệ.

Vào tháng 2 năm 2020, trong chuyến thăm của Trump tới Ấn Độ, một quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Toàn cầu đã được nhất trí. Sau đó, trong cuộc họp Mỹ-Ấn 2 + 2 vào tháng 10 năm 2020, các chính phủ đã đồng ý với một Biên bản Thỏa thuận Trao đổi Hậu cần, Thỏa thuận Tương thích Truyền thông và Bảo mật, và Thỏa thuận An ninh Chung về Thông tin Quân sự. Họ cũng nhắc lại cam kết của mình đối với một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở trên cơ sở luật pháp quốc tế.

Giờ đây, một tuyến chiến lược thứ hai đối với tam giác Ấn Độ – Thái Bình Dương đang xuất hiện — từ London. Việc triển khai nhóm tấn công tàu sân bay HMS Queen Elizabeth gần đây đến Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, quyết định triển khai hai tàu tuần tra xa bờ tới khu vực và thỏa thuận tàu ngầm hạt nhân AUKUS gần đây nói lên ý muốn kiên định của London, theo lời của Bộ trưởng Quốc phòng Penny Mordant tại cuộc đối thoại Shangri-la 2019, một sự hiện diện “bền bỉ” trong khu vực.

Khuôn hình chiến lược hiện đại của tam giác Australia-Ấn Độ-Nhật Bản, cùng với Hoa Kỳ trong nhóm Quad, thể hiện tầm nhìn chung về một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Tự do và Rộng mở. Nó ủng hộ một trật tự dựa trên quy tắc, giải quyết hòa bình các tranh chấp và phản đối việc ép buộc hoặc cưỡng bức để đơn phương thay đổi hiện trạng.

Có sự khác biệt nào giữa họ đối với Trung Quốc không? Vâng, không nghi ngờ gì nữa, các lợi ích, được định hình bởi địa lý và kinh tế, không giống nhau. Nhưng đối với mối liên quan Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, các quốc gia này đang tăng cường hỗ trợ lẫn nhau.

Trong tương lai, nhiệm vụ của ban lãnh đạo chính trị ở Washington, Tokyo, Canberra và New Delhi là thu hẹp sự khác biệt, đồng thời điều phối và tích hợp các chính sách quốc gia nhằm hiện thực hóa tầm nhìn chung của họ.


Liên quan:

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.