3066. Donald Trump đã không điều khiển cuộc bạo loạn ngày 6 tháng 1. Vậy tại sao nó lại xảy ra?

Newsweek BY WILLIAM M. ARKIN ON 1/6/22 

Ba Sàm lược dịch

Trong loạt bài hàng ngày này, Newsweek khám phá các bước dẫn đến vụ Bạo loạn tại Điện Capitol ngày 6 tháng 1 năm 2021.

Vào dịp kỷ niệm đầu tiên của ngày 6 tháng 1, có quá nhiều điều chúng ta vẫn chưa biết: về vai trò trực tiếp của Donald Trump, về bất kỳ mối liên hệ nào thực sự tồn tại giữa phe phái Trump và những người biểu tình, về các cơ quan tình báo và những gì họ thực sự biết, về những rối rắm phức tạp của các cơ quan liên bang và phản ứng không đầy đủ của họ, và cuối cùng, về quy mô của đám đông và chính những người biểu tình.

Tại sao lại có khoảng 120.000 người ở Washington ngay từ đầu? Họ nghĩ họ sẽ đạt được điều gì?

Ủy ban Chọn lọc Hạ viện Hoa Kỳ để Điều tra vụ Tấn công ngày 6 tháng 1 vào Điện Capitol tiếp tục cuộc điều tra cẩn trọng của mình, và hiện đã có nửa tá các cáo buộc vi phạm và báo cáo đưa ra những mốc thời gian và lời khai làm chứng.

Thế nhưng không có câu hỏi trọng tâm nào được trả lời. Ngoài việc những người đứng đầu bộ phận an ninh của Quốc hội và Cảnh sát trưởng Quốc hội Hoa Kỳ từ chức trong sự xấu hổ, không ai khác trong chính phủ phải chịu trách nhiệm. Không một tổ chức nào phải trả giá khi không thực hiện được nhiệm vụ của mình.

Trên thực tế thì lại có một sự thật trái ngược: Quốc hội đã vội vàng cấp thêm tiền cho các cơ quan an ninh nội địa.

Ngày 6 tháng 1 vẫn còn là một vết thương hở trong xã hội Mỹ, và phần lớn những tổn thương và bối rối đều xoay quanh câu hỏi, rằng liệu đó có phải là một cuộc biểu tình, một cuộc bạo động hay một cuộc nổi dậy. Câu trả lời đơn giản là đó là cả ba.

Đó là một cuộc biểu tình bởi vì, trong số tất cả những người có mặt ở đó, chỉ có khoảng 750 người bị bắt, hầu hết bị buộc tội cản trở Quốc hội, xâm phạm và hành vi mất trật tự.

Đó là một cuộc bạo động vì hàng ngàn người đã bất chấp các đường dây của cảnh sát giăng ra và bao vây tòa nhà Capitol một cách thô bạo.

Đó là một cuộc nổi dậy vì hàng trăm người đã được trang bị vũ khí, với đủ thứ từ súng ống đến bình xịt hơi cay – trước khi Donald Trump nói bất cứ điều gì – chuẩn bị tấn công Điện Capitol và tấn công chính phủ Hoa Kỳ.

Các cơ quan liên bang hiện nhấn mạnh vào việc dán nhãn áp đặt những gì đã xảy ra là một cuộc tấn công có tổ chức và phối hợp, mà lại không xét tới những người biểu tình phản đối; đồng thời họ lại khẳng định sự thất bại của chính mình trong việc phát hiện và lường trước một cuộc tấn công như vậy.

Cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đến Tháp Trump ở Manhattan vào ngày 15 tháng 8 năm 2021 tại Thành phố New York.
Ảnh: James Devaney

Nhưng các sự kiện dường như lại chỉ ra rằng chỉ có một phần trăm những người ở đó phù hợp với cái mác là những người theo chủ nghĩa nổi dậy. Trong khi có nhiều sự chú ý về sự hiện diện của vài trăm người thuộc các tổ chức Proud Boys, Oath Keepers, Three Percenters và các thành viên lực lượng dân quân khác, thì lại có hơn một nửa số người bị bắt không có liên kết gì với bất kỳ nhóm nào. Nói cách khác, đây là một cuộc phản đối có tính chất hệ thống, phát sinh từ một phong trào lớn hơn.

Điều này đưa chúng ta đến với Donald Trump. Ông ta đã dành hai tháng để lo lắng về một cuộc bầu cử bị đánh cắp, gieo rắc vô số bất hòa và thúc đẩy rất nhiều người. Và sau đó, vào chính ngày đó, ông đã kêu gọi đám đông tuần hành đến Điện Capitol. Nhưng liệu ông ta có một mối quan hệ bí mật nào đó với những người nổi dậy hay không? Và phe Trump có liên hệ hoặc có bất kỳ sự kiểm soát nào với các nhà lãnh đạo biểu tình không? Sự thật là cho đến nay, mặc dù có nhiều câu chuyện khó chịu về các cuộc trò chuyện, tin nhắn và các cuộc họp bí mật, thì chúng cũng vẫn chỉ ra rằng câu trả lời là không. Hành vi của tổng thống là khác thường và thậm chí có thể là tội phạm, nhưng không có bằng chứng nào để khẳng định.

Tổng thống đã dành bốn năm để quảng bá cho Donald Trump Show, chống lại Washington, chính phủ liên bang, các phương tiện truyền thông tin tức và bất kỳ ai không đồng ý với ông. Tác dụng là để mở rộng lỗ hổng lớn trong xã hội Mỹ và rèn dũa cho cứng rắn những người bạn đồng hành nhiệt thành nhất của ông, khẳng định quan điểm của họ rằng hệ thống đã bị gian lận nhằm chống lại họ và nhà quán quân của họ, và không có gì trong các lực lượng chủ đạo (gồm giới truyền thông, bộ máy quan liêu, hoặc thậm chí trong giới khoa học) là có thể tin tưởng được.

Đúng, đã có và hiện có những kẻ cực đoan, thế nhưng vẫn có đại đa số, đại diện cho 70 triệu người đã bỏ phiếu cho Trump, đã và đang tuyên bố rất mạnh mẽ rằng họ đồng ý với học thuyết của Trump về sự khinh thường đối với hệ thống và trật tự hiện tại.

Trong tiến trình điều tra của Newsweek về lộ trình dẫn đến sự kiện ngày 6 tháng 1, hàng chục người biểu tình từng có mặt ở đó đã được phỏng vấn. Thật khó để nói rõ một quan điểm chính trị hoặc thế giới quan cụ thể của nhóm người mang nhiều khác biệt này (chủ yếu là vì dường như đó không phải là một hội đoàn), nhưng có một điều rõ ràng: Họ không hài lòng với mọi thứ, từ các quy tắc về COVID, cho đến những gì mà họ cho là một cuộc đàn áp bất công đối với họ và tổng thống của họ.

Trong đó có những điều dối trá nguy hiểm tập trung quá nhiều vào Donald Trump. Như trong tác động của hai cuộc luận tội, tư thế như vị cứu tinh của ông đã được đề cao. Việc không tìm thấy một bằng chứng nào khiến cho trong tương lai sẽ củng cố và tiếp thêm sức mạnh cho những người tin theo ông.

Và hành động không bắt bất kỳ thể chế nào phải chịu trách nhiệm sẽ khẳng định với rất nhiều người rằng, ngay cả đảng phái ở Washington – lực lượng nắm quyền lực chủ yếu – đều chỉ quan tâm đến việc duy trì sự cai trị của chính mình. Nếu không chú ý đến các câu hỏi trọng tâm vẫn còn kéo dài, thì các cuộc điều tra về ngày 6 tháng 1 sẽ chỉ làm trầm trọng thêm chính những bối cảnh xã hội Mỹ vốn đã là nguyên nhân dẫn đến bạo loạn.

Tất nhiên Donald Trump không làm gì cả. Ông ta xem ti vi cả ngày, buộc phải ra khỏi cái kén của mình một lần vào buổi chiều, sau khi đã quá muộn, để ghi lại một tin nhắn video không có hiệu quả, trong đó yêu cầu những người nổi loạn hãy rút lui.

Nhưng ông ta là một tổng thống không bao giờ kiềm chế, người chỉ đăng tweet, người làm theo bản năng không kiên định của riêng mình bất kể thế nào. Donald Trump không có kế hoạch cho ngày 6 tháng 1; ông ta chưa bao giờ làm việc đó. Và mặc dù ông đã giao tiếp với bạn bè và một số đồng minh trong Quốc hội (và với một loạt các tay cò mồi truyền thông của ông), tất cả đã quá muộn để ông có thể phát huy bất kỳ ảnh hưởng nào khi bạo loạn bắt đầu.

Tổng thống Trump chưa bao giờ nói chuyện với Bộ trưởng Tư pháp hoặc giám đốc FBI, chưa bao giờ nói chuyện với Bộ trưởng Quốc phòng hoặc Cố vấn An ninh Quốc gia của chính ông. Trên thực tế, Robert O’Brien đã ở Florida vào ngày hôm đó và quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa của ông đang ở Trung Đông.

Như loạt bài trên Newsweek này đã làm rõ, các cơ quan an ninh quốc gia và nội địa đã viện ra mọi lý do có thể để giải thích tại sao họ không xâu chuỗi được các sự kiện và tại sao họ không ngăn chặn được cuộc tấn công. Không ai trong số họ, và không ai trong bộ phận thực thi pháp luật vốn bị chắp vá ngổn ngang, có thể yêu cầu một cách chính đáng bất kỳ phần thưởng nào cho màn trình diễn của họ. Trên thực tế, những anh hùng duy nhất của ngày 6 tháng 1 là các sĩ quan tiền tuyến đã thực sự chiến đấu với những người biểu tình và những kẻ bạo loạn.

Trong số những cảnh sát thực sự chiến đấu, khoảng 210 người đã bị thương. Vẫn khó có thể nói có bao nhiêu nhân viên thực thi pháp luật đã thực sự có mặt tại Điện Capitol vào lúc 2 giờ chiều, khi những kẻ bạo loạn bắt đầu vào tòa nhà, nhưng trong số khoảng 2.000 Cảnh sát Capitol Hoa Kỳ (USCP) và các nhân viên Sở Cảnh sát Thủ đô (MPD) đang làm nhiệm vụ, thì có khoảng một nửa (khoảng 500 nhân viên USCP và 550 MPD) đối phó với đám đông. Nói cách khác, một nửa số nhân viên là “sẵn sàng” làm tất cả công việc. Nhưng trong số họ, 20 phần trăm đã bị thương.

Không có bất kỳ ai có quyền lực trong số các cơ quan quan trọng đã từng có mặt ở Capitol để bảo vệ tòa nhà hoặc để giải tỏa cho nó sau đó. Các nhân viên khác của liên bang tham gia thực thi pháp luật— 500 người đã đến từ Bộ Tư pháp (FBI và ATF và các Cảnh sát Tư pháp Hoa Kỳ), 50 người từ các cơ quan an ninh nội địa và 150 nhân viên Vệ binh Quốc gia Thủ đô (những người bắt đầu giúp đỡ bên ngoài Điện Capitol lúc 6:00 chiều) – đã đến vào lúc 11 giờ và không bao giờ tham gia vào việc bảo vệ thực sự cho Điện Capitol hoặc vào việc dọn sạch tòa nhà.

Trong ba tuần sau ngày 6 tháng 1, 38 Cảnh sát Capitol và 80 cảnh sát Thủ đô có mặt tại Điện Capitol đã xét nghiệm dương tính với COVID.

Không có vụ bắt giữ hàng loạt nào vào ngày 6 tháng 1. Đến 9:00 tối, 52 người mới bị bắt vì các hành vi liên quan đến bạo loạn (26 người trong số họ ở khu đất khuôn viên Điện Capitol). Không có vũ khí nào bị tịch thu từ những kẻ bạo loạn tại Điện Capitol. Bốn vụ bắt giữ sau đó được thực hiện bởi các sĩ quan MPD đối với những cá nhân mang súng lục mà không có giấy phép.

Trong quá trình điều tra kéo dài một năm của FBI, hàng nghìn cá nhân đã được thẩm vấn và hàng trăm nghìn cuộc điện thoại, tin nhắn văn bản, bài đăng trên mạng xã hội và các tài liệu khác đã được thu thập. FBI cũng đã thu thập và đang xem xét gần 14.000 giờ video — từ các phương tiện truyền thông tin tức, từ camera giám sát, từ camera gắn trên người, từ điện thoại của bị cáo, từ mạng xã hội và từ những người cung cấp thông tin.

Cho đến nay, khoảng 720 vụ bắt giữ đã được thực hiện (FBI cho biết nếu như có thể cuối cùng buộc tội được thì sẽ có tới 2.500 người). Khoảng 225 người đã bị buộc tội chống lại việc thực thi pháp luật. Tính đến đầu năm nay, khoảng 160 bị cáo đã nhận tội một hoặc nhiều tội danh. Khoảng 80 người đã bị kết án. Không ai bị buộc tội nổi loạn hoặc xúi dục nổi loạn. Không có bị cáo nào đã bị đưa ra xét xử.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.